Sử dụng đoạn thông tin sau trả lời các câu hỏi:

Răng được bảo vệ bởi lớp men cứng, dày khoảng 2mm. Lớp men này là hợp chất Ca₅(PO₄)₃OH và được tạo thành bằng phản ứng:

5Ca²⁺ + 3PO₄^3- + OH^- → Ca₅(PO₄)₃OH (1)

Quá trình tạo lớp men này là sự bảo vệ tự nhiên của con người chống lại bệnh sâu răng. Sau các bửa ăn, vi khuẩn trong miệng tấn công các thức ăn còn lưu lại trên răng tạo thành các acid hữu cơ như acetic acid và lactic acid. Thức ăn với hàm lượng đường cao tạo điều kiện tốt cho việc sản sinh ra các acid đó.

Lượng acid trong miệng tăng làm cho pH giảm, làm cho phản ứng sau xảy ra: H⁺ + OH^- → H₂O

Khi nồng độ OH^- giảm, theo nguyên lí Le Chacterlie, cân bằng (1) chuyển dịch theo chiều nghịch và men răng bị mòn, tạo điều kiện cho sâu răng phát triển. Biện pháp tốt nhất phòng sâu răng là ăn thức ăn ít chua, ít đường và đánh răng sau khi ăn. Người ta thường trộn vào thuốc đánh răng NaF hay SnF₂, vì ion F- tạo điều kiện cho phản ứng sau xảy ra:

5Ca²⁺ + 3PO₄^3- + F^- → Ca₅(PO₄)₃F

Hợp chất Ca₅(PO₄)₃F là men răng thay thế một phần Ca₅(PO₄)₃OH

Ở nước ta, một số người có thói quen ăn trầu, việc này rất tốt cho việc tạo men răng theo phản ứng (1), vì trong trầu có vôi tôi Ca(OH)₂, chứa các ion Ca²⁺ và OH^- làm cho cân bằng (1) chuyển dịch theo chiều thuận.

Trả lời cho các câu 74, 75, 76, 77, 78, 79, 80 dưới đây:

Thành phần chính của lớp men răng trong ngữ liệu trên là:

Giải chi tiết: Những ion có lợi trong kem đánh răng giúp tạo men răng thay thế bền hơn Ca²⁺; F^-; PO₄^3-.

Do H⁺ ­là tác nhân acid hóa, gây tiêu thụ OH^⁻ → hại men.

Đáp án cần chọn là: A; B; D

Giải chi tiết:

a sai,Acid H⁺ tăng → trung hòa OH⁻ → cân bằng tạo men dịch chuyển nghịch → giảm tạo men.

b đúng.

c đúng.

d sai, trầu có Ca(OH)₂ cung cấp Ca²⁺ và OH⁻ hỗ trợ tạo men.

Đáp án cần chọn là: S; Đ; Đ; S

Giải chi tiết: Khi ăn đồ ngọt quá nhiều, vi khuẩn tạo acid làm pH giảm, ion H⁺ tăng, dẫn đến OH⁻ bị tiêu thụ và cân bằng dịch chuyển chiều nghịch gây mòn men răng.

 Đáp án cần chọn là: giảm; tăng; chiều nghịch

Giải chi tiết

 (1) pH = 5,5 sau khi uống nước ngọt có gas → môi trường acid khá mạnh → H⁺ cao → OH⁻ bị giảm nhiều → men răng dễ bị mòn → ít được bảo vệ nhất.

(2) pH = 7,2 sau khi súc miệng bằng nước lọc → môi trường gần trung tính – hơi base nhẹ → H⁺ giảm do pha loãng → OH⁻ không bị tiêu thụ nhiều nữa → cân bằng khoáng hóa men răng ít bị dịch chuyển nghịch → bảo vệ men khá tốt → xếp thứ 3.

(3) Đánh răng bằng kem chứa NaF → cung cấp F⁻ giúp chuyển men bị mòn từ Ca₅(PO₄)₃OH thành Ca₅(PO₄)₃F bền hơn, khó bị mòn trong acid → bảo vệ men tốt nhất → xếp cuối.

(4) Ăn trái cây chua (cam, chanh) ngay sau bữa → bổ sung acid hữu cơ → H⁺ tăng thêm → tiếp tục tiêu thụ OH⁻ → men bị mòn nhanh hơn, nhưng mức độ acid hóa có thể không kéo dài bằng nước ngọt có gas → hại men nhưng đỡ hơn (1).

 Đáp án cần chọn là: 1-4-2-3

Giải chi tiết: F⁻ không tham gia cân bằng tạo men tự nhiên Ca₅(PO₄)₃OH → nên không làm cân bằng đó dịch chuyển thuận.

Nhưng F⁻ thay OH⁻ ở phần men bị mòn → tạo Ca₅(PO₄)₃F bền hơn trong acid → bảo vệ men tốt hơn.

Đáp án cần chọn là: A

Giải chi tiết: Nước lọc hạn chế sự giảm OH⁻ bằng cách pha loãng acid và giảm H⁺ trong miệng nên việc súc miệng bằng nước lọc sau khi ăn được khuyến nghị vì giúp bảo vệ men răng

Đáp án cần chọn là: C