Đọc văn bản và trả lời câu hỏi:

Em ơi buồn làm chi

Anh đưa em về sông Đuống

Ngày xưa cát trắng phẳng lì

 

Sông Đuống trôi đi

Một dòng lấp lánh

Nằm nghiêng nghiêng trong kháng chiến trường kì

 

Xanh xanh bãi mía bờ dâu

Ngô khoai biêng biếc

Đứng bên này sông sao nhớ tiếc

Sao xót xa như rụng bàn tay

(Hoàng Cầm, Bên kia sông Đuống)

Đoạn thơ trên đã cho anh/ chị hình dung như thế nào về toàn cảnh sông Đuống  khi nhìn từ “ bên này”?

Thể thơ bảy chữ

Khi nói về những tác phẩm hội họa nổi tiếng ở Việt Nam vào thế kỉ XX, không thể không nhắc tới “Thiếu nữ bên hoa huệ” của họa sĩ Tô Ngọc Vân. Đã 80 năm kể từ ngày tác phẩm ra đời nhưng đây vẫn được coi là một kiệt tác nghệ thuật, mang tới hơi thở mới cho nền mỹ thuật của nước nhà.

Họa sĩ Tô Ngọc Vân sinh ra và lớn lên ở thành phố Hà Nội. Xuất thân từ một gia đình có hoàn cảnh nghèo khó, Tô Ngọc Vân phải nỗ lực hết mình để phát triển niềm đam mê về hội họa. Tô Ngọc Vân luôn khao khát được mang vẻ đẹp đa dạng của đất nước và con người Việt Nam vào trong những bức tranh của mình. Họa sĩ mơ ước rằng “xây dựng một nền hội họa Việt Nam có tính chất dân tộc, phản ứng lại sự lan tràn của hội họa Pháp sang ta và để giành một địa vị mỹ thuật trọng yếu cho dân tộc trên thế giới”.

“Thiếu nữ bên hoa huệ” được hoạ sĩ Tô Ngọc Vân vẽ vào năm 1943 trong lúc ông đang làm công tác giảng dạy ở Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương. Nguyên mẫu của cô gái xuất hiện trong bức tranh là cô Sáu – một người mẫu đã từng xuất hiện trong tranh của rất nhiều họa sĩ nổi tiếng thời bấy giờ bao gồm Trần Văn Cẩn, Nguyễn Gia Trí, Lương Xuân Nhị,...

Bức tranh đã miêu tả được hình ảnh một thiếu nữ mặc tà áo dài trắng, ngồi nghiêng đầu hướng về phía lọ hoa huệ. Theo quan niệm của Cơ đốc giáo, hoa huệ chính là biểu tượng cho sự trong trắng, đức hạnh và thanh cao. Sự nở nộ của những bông hoa ấy, vẻ duyên dáng của người thiếu nữ được kết hợp một cách hài hòa, tạo ra hơi thở vừa truyền thống lại vừa cách tân. Gò má của người con gái phảng phất sắc hồng, đôi mắt thì sâu thăm thẳm như chứa đựng những nỗi suy tư, trầm buồn. Tác phẩm có bố cục rất chặt chẽ. Hình ảnh cô gái kề sát đầu bên bông hoa, một tay thì nâng bông hoa, một tay lại khẽ chạm vào mái tóc tạo nên sự liên kết giữa mọi đối tượng trong tranh. Ngoài sắc trắng chủ đạo ra, Tô Ngọc Vân còn sử dụng đến những màu sắc trang nhã như là xanh dương, xanh lá, vàng. Có thể thấy từ chất liệu, đường nét và màu sắc cho đến bố cục của tranh đều rất hoàn hảo. Không chỉ hấp dẫn về mặt hình thức biểu hiện, “Thiếu nữ bên hoa huệ” còn chứa đựng giá trị về tinh thần quý báu. Tác phẩm đã góp phần làm tôn vinh vẻ đẹp đài các và nền nã của người phụ nữ Việt Nam trong trang phục tà áo dài truyền thống để từ ấy, ngợi ca con người và đất nước Việt Nam.

Sức hấp dẫn của bức tranh là điều không thể chối cãi. Từ khi ra mắt, “Thiếu nữ bên hoa huệ” đã được rất nhiều khán giả trong và ngoài nước yêu thích. Có nhiều người muốn ngỏ lời mua tranh nhưng tác giả quyết định không bán. Về sau, số phận của bức tranh cũng trở nên hết sức lận đận. Ban đầu, bức tranh được treo ở nhà riêng của họa sĩ Tô Ngọc Vân. Do chiến tranh nên cả gia đình của tác giả phải đi tản cư. Đến khi hòa bình được lập lại, bức tranh đã biến thành vật sở hữu của một người khác. Sau đó, tác phẩm lại đổi chủ nhiều lần. Hiện nay, đa số những “Thiếu nữ bên hoa huệ” mà công chúng đã được chiêm ngưỡng đều chỉ là tranh chép. Đây quả thực là một điều đáng buồn cho một tác phẩm nghệ thuật có một không hai của nước nhà.

“Thiếu nữ bên hoa huệ” chính là sự kết hợp hết sức tinh tế giữa cốt cách Á Đông cùng với sự tân kỳ của mỹ thuật phương Tây. Sức sống của tác phẩm quả thực đã có thể vượt ra khỏi chiếc khung kính trang nghiêm để tới với lớp thế hệ những con người yêu hội họa.