(5.0 điểm):

Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích nội dung chủ đề và đặc sắc nghệ thuật của truyện ngắn:

TRUNG THU CỦA MẸ

Chị đi chợ sớm. Gánh rau trên vai chị nặng cong đòn gánh. Bé Thu cũng dậy sớm. Sau khi giúp mẹ xếp những mớ rau muống vào cái rổ để mẹ gánh đi rồi bé Thu ngồi vào bàn ôn bài. Khi trời đã sáng hẳn cái Thu mới đứng dậy vươn vai thu sách vở để chuẩn bị tới lớp. Trong buồng có tiếng bà khúc khắc ho. Bà đang bị ốm. Mẹ đi chợ bán rau lấy tiền mua thuốc cho bà.

Cái Thu mở cái lồng bàn mẹ úp trên bàn. Hai bát cháo còn nóng. Một quả trứng gà đã bóc vỏ được cắt làm đôi để trong cái đĩa. Đó là bữa sáng của hai bà cháu. Bé Thu biết là mẹ gánh rau đi chợ mà chưa ăn gì. Mấy ngày hôm nay bà ốm nên mẹ nó lo lắm.

Thu múc chậu nước và lấy cái khăn để bà lau mặt. Đoạn nó bưng bát cháo và cả hai nửa quả trứng luộc cho bà. Bà cũng giục nó ăn sáng rồi đi học kẻo muộn.

Sắp đến Tết Trung thu. Trên đường làng đã có rất nhiều trẻ con cầm những chiếc đèn ông sao rất đẹp. Buổi tối hôm qua lũ trẻ con tụ tập kéo nhau rồng rắn thắp nến, rước đèn ông sao, đèn kéo quân đi khắp làng. Tiếng trống ếch khua “tom… tom…” rộn rã. Qua ngõ nhà Thu, bọn trẻ con í ới gọi:

- Thu ơi! Đem đèn cùng đi chơi với chúng mình!

Cái Thu đứng nép vào cánh cổng nhìn bọn trẻ con rồi nói:

- Bà tớ đang bị ốm. Tớ phải ở nhà với bà và học bài… tối ngày mai nhất định tớ sẽ đi rước đèn với các bạn.

Cái Thu nói vậy để các bạn khỏi nài nỉ, giục nó đi chơi. Thực ra, nó làm gì có chiếc đèn nào mà đi rước cùng tụi trẻ con trong xóm. Cái Thu thoáng buồn. Nó ước mơ có một cái đèn ông sao để vui đón Tết Trung thu với các bạn. Nhưng nhà nó nghèo lắm, chỉ có ba bà cháu, mẹ con. Bà nó lại đang bị ốm. Gánh rau hàng ngày mẹ đem vào tận nội thành để bán rong cũng chả đủ tiền mua thuốc cho bà thì làm gì có tiền mua đèn Trung thu cho nó.

Buổi chiều bé Thu đi học về thì thấy mẹ cũng đã đi chợ về. Bà cũng đang ngồi ở ngoài cửa nhà cùng nhặt rau với mẹ. Bệnh của bà đã đỡ hẳn. Nét mặt bà rạng rỡ lên khi nhìn thấy bé Thu. Cái Thu chào bà và mẹ rồi khoe ngay:

- Hôm nay con được hai điểm 10 tập viết và làm toán đấy ạ!

- Giỏi quá! Chị khen con gái và nói tiếp: “Mẹ và bà có phần thưởng, quà Trung thu cho con đây!”

Nói xong chị lấy từ sau cánh cửa ra một chiếc đèn ông sao nho nhỏ nhưng rất đẹp. Đôi mắt của bé Thu sáng bừng lên. Nó cầm chiếc đèn ông sao sung sướng nghĩ ngay đến buổi tối hôm nay sẽ được rồng rắn đi rước đèn vui đón Trung thu với các bạn. Ngắm nghía chiếc đèn ông sao một lúc, chợt nhớ ra nó reo lên:

- Con cũng có quà Trung thu cho bà và mẹ đấy!

Cái Thu vội lục lọi trong cặp sách lấy ra một cái gói. Nó mở ra. Đó là một cái bánh nướng loại nhỏ. Chị ngạc nhiên chưa kịp hỏi nó lấy tiền đâu mà mua bánh Trung thu thì nó nói:

- Hôm nay có một đoàn các anh chị thanh niên tình nguyện đến trường con tặng quà Trung thu. Mỗi đứa được một món quà. Con không nhận đèn ông sao và đồ chơi mà xin nhận cái bánh nướng này để dành đem về cùng bà và mẹ “phá cỗ” đón Trung thu, để cả nhà ta có Tết Trung thu…

Chị xúc động ôm lấy con gái rồi khe khẽ bảo:

- Con mới chính là Trung thu của mẹ!

(Theo Truyện ngắn Trọng Bảo*, nguồn dẫn https://baohatinh.vn, ngày 12/11/2024).

Chú thích: 

- Trọng Bảo tên thật là Hà Trọng Bảo sinh năm 1956 quê quán tại thị trấn Hoa Sơn, Lập Thạch, Vĩnh Phúc. Ông hiện công tác tại Phòng Thông tấn - Báo chí quân đội, là hội viên Chi hội Nhà văn Quân đội. Hội viên Hội Nhà văn Hà Nội, Hội viên Hội Nhà báo Việt Nam. Tác phẩm đã xuất bản: Ngọn gió sân chùa (tập truyện ngắn), Bông hồng không gai (tập truyện ngắn), Đồng tiền lá đa (tập truyện ngắn), Phong lan đỏ (tập truyện ngắn), Giông gió đi qua (tập truyện ngắn)…

- Truyện ngắn Trung thu của mẹ được viết nhân dịp Trung thu 2013 và in trong tập Giông gió đi qua, tập truyện ngắn NXB Quân đội 2016.