II. TỰ LUẬN (14,0 điểm)

(3,0 điểm). Xác định thành phần câu trong các câu sau và cho biết đó là câu đơn hay câu ghép?

a. Giọng nói của cô khàn khàn và khó nghe nhưng giọng hát lại rất ấm áp, tình cảm.

b. Khi tiếng ve đầu tiên vang lên dưới những tản phượng đỏ cuối sân trường, lũ học trò nhỏ bắt đầu truyền tay nhau những cuốn lưu bút đầy màu sắc.

1. Tiêu chí kỹ năng & Hình thức (1,5 điểm)

- Viết đúng cấu trúc một đoạn văn biểu cảm, dung lượng khoảng 20 dòng.

- Bộc lộ cảm xúc chân thành, có sự phân tích mạch lạc các chi tiết thơ.

- Chữ viết rõ ràng, không mắc lỗi chính tả, dùng từ ngữ phù hợp tư duy học sinh lớp 6.

2. Tiêu chí nội dung (4,5 điểm)

- Mở đoạn (0,5 điểm): Giới thiệu bài thơ “Ảnh Bác” của Trần Đăng Khoa và nêu cảm xúc chung (sự ấm áp, lòng kính yêu Bác Hồ sâu sắc).

- Thân đoạn (3,5 điểm): Phân tích và biểu lộ cảm xúc qua các hình ảnh thơ:

+ Không gian ấm cúng, trang trọng (1,0 điểm): Bức ảnh Bác được treo trang trọng dưới lá cờ đỏ tươi trong ngôi nhà nhỏ, tạo cảm giác Bác luôn ở bên cạnh gần gũi, bao dung qua nụ cười "mỉm miệng cười".

+ Sự gắn bó giữa Bác và cuộc sống bình dị (1,25 điểm): Bác như người cha, người ông hiền từ nhìn các cháu vui chơi, chứng kiến những sự vật mộc mạc nhất nơi làng quê (con gà, quả na chín).

+ Lời dạy ân cần và tình yêu bao la của Bác (1,25 điểm): Cảm động trước lời dặn nhỏ nhẹ của Bác phù hợp với lứa tuổi nhi đồng trong những năm tháng chiến tranh (không chơi xa, đỡ đần cha mẹ trồng rau, quét bếp, biết tìm hầm trú ẩn). Sự đối lập giữa "lo bao việc trên đời" với nụ cười hiền hậu của Bác thể hiện sự biết ơn sâu sắc của thế hệ trẻ.

- Kết đoạn (0,5 điểm): Khẳng định lại tình cảm kính yêu, lòng biết ơn vô hạn đối với Bác và hứa quyết tâm thực hiện tốt năm điều Bác Hồ dạy.

Bài làm tham khảo

Mỗi khi đọc bài thơ "Ảnh Bác" của nhà thơ Trần Đăng Khoa, trong lòng em lại trào dâng niềm kính yêu và xúc động sâu sắc. Ngay từ những câu thơ mở đầu, không gian ngôi nhà hiện lên thật trang nghiêm nhưng cũng rất đỗi gần gũi: “Nhà em treo ảnh Bác Hồ / Bên trên là một lá cờ đỏ tươi”. Giữa ngôi nhà cờ đỏ sao vàng ấy, Bác hiện lên sinh động như một người ông hiền hậu đang dõi theo từng bước đi của con trẻ: “Ngày ngày Bác mỉm miệng cười / Bác nhìn chúng cháu vui chơi trong nhà”. Ánh mắt ấm áp, bao dung của Người dường như lan tỏa, che chở cho cả cảnh vật làng quê từ đàn gà ngoài sân đến quả na ngoài vườn. Xúc động nhất là lời dặn dò thủ thỉ, ân cần của Bác dành cho các cháu thiếu nhi trong những năm tháng chiến tranh: “Cháu ơi đừng có chơi bời đâu xa / Trồng rau, quét bếp, đuổi gà / Thấy tàu bay Mỹ nhớ ra hầm ngồi”. Lời dạy vừa nhắc nhở các cháu làm việc nhỏ vừa sức giúp đỡ cha mẹ, vừa lo lắng cho sự an toàn của thế hệ măng non. Dù phải lo toan bao việc lớn của đất nước, Bác vẫn dành trọn tình yêu thương bao la cho thiếu niên, nhi đồng. Khép lại bài thơ, hình ảnh Bác mỉm cười cùng dấu ba chấm gợi ra tình cảm ấm áp, vĩnh cửu của Người. Tác phẩm đã thắp sáng trong em lòng biết ơn và quyết tâm học tập tốt để xứng đáng là cháu ngoan Bác Hồ.

Yêu cầu 1: Tìm từ ngữ điệp (1,0 điểm): Từ được điệp là từ “Xuồng” (lặp lại 4 lần ở đầu các câu).

Yêu cầu 2: Nêu tác dụng và viết đoạn văn (2,0 điểm):

- Về nội dung: Nhấn mạnh sự xuất hiện liên tục, thân thuộc của chiếc xuồng ba lá gắn liền với mọi hoạt động đời sống sinh hoạt, lao động của người dân vùng sông nước miền Tây (1,0 điểm).

- Về nghệ thuật: Tạo giọng điệu nhịp nhàng, tăng tính nhạc và sức gợi hình cho đoạn văn (0,5 điểm).

- Về hình thức: Viết đúng dung lượng khoảng 5 dòng, diễn đạt trôi chảy (0,5 điểm).