Căn cứ vào đâu để nói: Xô viết Nghệ Tĩnh là đỉnh cao của cao trào cách mạng 1930-1931? Vì sao Xô viết Nghệ Tĩnh đạt được đỉnh cao đó? Vì sao ngay từ khi ra đời, Đảng Cộng sản Việt Nam đã phát động được cao trào 1930-1931?

I. Hoàn cảnh lịch sử

• Ở miền Nam, Mỹ - Diệm thi hành chính sách tàn bạo, phát xít hóa, đàn áp phong trào cách mạng. Phong trào đấu tranh cách mạng của nhân dân có nhiều chuyển biến mới. Đảng ta không thể chờ đợi thêm nữa mà phải có quyết định mới, dứt khoát, mặc dù xu hướng hòa hoãn do đánh giá quá cao lực lượng của đế quốc Mỹ trong các nước xã hội chủ nghĩa và phong trào cộng sản quốc tế lúc đó đang là một trở lực lớn đối với cuộc vận động cách mạng ở miền Nam nước ta.

• Tháng 1-1959, Hội nghị lần thứ 15 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa II) đã thông qua Nghị quyết về đường lối cách mạng miền Nam. Tư tưởng chỉ đạo cực kỳ quan trọng để chuyển cách mạng miền Nam sang bước chuyển biến mới có tính nhảy vọt được đề ra trong Nghị quyết có tính lịch sử này là: Nhân dân miền Nam phải dùng con đường cách mạng bạo lực để tự giải phóng mình, ngoài ra không còn có con đường nào khác.

II. Nội dung

• Về mâu thuẫn xã hội: Trên cơ sở phân tích đặc điểm tình hình cách mạng ở miền Nam, có hai mâu thuẫn cơ bản: mâu thuẫn giữa nhân dân ta với bọn đế quốc Mỹ xâm lược và tập đoàn tay sai Ngô Đình Diệm; mâu thuẫn giữa nhân dân, trước hết là nông dân, với địa chủ phong kiến.

• Về lực lượng tham gia cách mạng: Nghị quyết xác định gồm giai cấp công nhân, nông dân, tư sản dân tộc và tiểu tư sản, lấy liên minh công - nông làm cơ sở.

• Về đối tượng của cách mạng: Đế quốc Mỹ, tư sản mại bản, địa chủ phong kiến và tay sai của đế quốc Mỹ.

• Nhiệm vụ cơ bản của cách mạng Việt Nam: Là giải phóng miền Nam thoát khỏi ách thống trị của đế quốc và phong kiến, thực hiện độc lập dân tộc và người cày có ruộng, xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh. Nhưng trên con đường dài thực hiện nhiệm vụ cơ bản ấy, cách mạng miền Nam phải đi từng bước từ thấp đến cao.

• Nhiệm vụ trước mắt của cách mạng miền Nam: Là “đoàn kết toàn dân đánh đổ tập đoàn thống trị độc tài Ngô Đình Diệm, thành lập chính quyền liên hiệp dân tộc, dân chủ ở miền Nam, thực hiện độc lập dân tộc và các quyền tự do dân chủ, cải thiện đời sống nhân dân, thực hiện thống nhất nước nhà; tích cực góp phần bảo vệ hòa bình ở Đông Nam Á và thế giới.”

• Về con đường phát triển của cách mạng miền Nam: Nghị quyết nhấn mạnh, con đường phát triển cơ bản của cách mạng miền Nam là con đường cách mạng bạo lực, giành chính quyền về tay nhân dân. Theo tình hình cụ thể và yêu cầu hiện nay của cách mạng thì con đường đó là lấy sức mạnh của quần chúng, dựa vào lực lượng chính trị của quần chúng là chủ yếu, kết hợp với lực lượng vũ trang để đánh đổ chính quyền thống trị của đế quốc và phong kiến, dựng lên chính quyền cách mạng của nhân dân.

• Về khả năng phát triển của tình hình sau những cuộc khởi nghĩa của quần chúng: Hội nghị dự kiến: đế quốc Mỹ là tên đế quốc hiếu chiến nhất, cho nên trong những điều kiện nào đó, cuộc khởi nghĩa của nhân dân miền Nam cũng có khả năng chuyển thành cuộc đấu tranh vũ trang thường kỳ. Trong tình hình đó, cuộc đấu tranh sẽ chuyển sang cục diện mới là chiến tranh trường kỳ giữa ta và địch, và thắng lợi cuối cùng nhất định về ta.

III. Ý nghĩa lịch sử

• Nghị quyết 15 đánh dấu bước trưởng thành của Đảng ta, thể hiện sâu sắc tinh thần độc lập, tự chủ, năng động, sáng tạo trong đánh giá, so sánh lực lượng và trong vận dụng lý luận Mác - Lênin vào cách mạng miền Nam.

• Nghị quyết đã xoay chuyển tình thế, đáp ứng nhu cầu bức xúc của quần chúng, dẫn đến cao trào Đồng khởi oanh liệt ở miền Nam năm 1960, mở đường cho cách mạng miền Nam vượt qua thử thách để tiến lên.