I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc đoạn trích:

Chúng ta đến đời này ai cũng có một giá trị riêng, có thể thấp hoặc cao, nhiều hoặc ít, nhưng chắc chắn là không thể không có. Chúng ta sống làm sao để khi rời đi, giá trị ấy càng tăng lên chứ đừng để nó giảm sút. [...]

Một người khi định hình được giá trị, tức sống có mục tiêu, lí tưởng, phát huy được nội lực, tự khắc phần cốt cách và cách sống của họ toát lên được một trạng thái rất vững vàng và được người khác xem trọng.

Bề ngoài, có thể ai cũng như ai... Nhưng cách đối đãi với mọi người, cách ứng xử với nhân tình thế thái và cả bản lĩnh trước những biến chuyển của môi trường sẽ thể hiện họ là người có nội lực thế nào. Khi đó chính giá trị bên trong sẽ bộc phát ra từng hành động, cử chỉ và thần thái để giúp họ trở nên nổi bật, khác biệt so với phần đông người xung quanh. Hay nói cách khác, phần từ trường trong họ phát ra mạnh mẽ có thể ảnh hưởng lan đến môi trường gần đó...[...]

Đừng bám chấp quá vào vật chất. Cứ thuận lẽ tự nhiên và làm theo sự soi rọi của trí tuệ và tình yêu thương để nâng giá trị của bạn lên, thì tự khắc khi đạt đến một vị trí thì điều kiện sống của chúng ta tự động tốt đẹp lên...

Vậy thì giờ đây, bạn hãy nhìn ra giá trị thực của bản thân và phát huy giá trị ấy lên. Để bạn là một tầng gió cao rộng, đủ sức gặp gỡ và hoà nhập với các tầng mây vững chãi...

(Trích Gió tầng nào gặp mây tầng đó, Soul, Hoa gặp hoa nở người gặp người thương, NXB Phụ nữ Việt Nam, 2023, tr.109 –115)

Thực hiện các yêu cầu:

Vấn đề trọng tâm được đề cập đến trong đoạn trích là gì?

(4,0 điểm). Hãy viết bài văn (khoảng 600 chữ) phân tích nhân vật Tôi trong đoạn trích sau:

TRƯỞNG THÀNH TRONG KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP

Tháng 7/1945, cả gia đình tôi có mặt tại Sài Gòn. Những ai đã sống qua thời ấy đều biết, theo tiếng gọi của non sông, mọi người dân Việt Nam đều muốn có mặt.

Ba tôi tham gia ngay Chi đội I miền Đông vì sẵn có bạn bè ở đó. Còn tôi, các chú gọi làm việc gì thì làm việc nấy. Một hôm có người nhắn tôi đến Nhà hát Lớn Sài Gòn để gặp đồng chí Hà. Tôi tưởng sẽ gặp một nhà cách mạng đạo mạo, hoá ra là một người còn rất trẻ, nhiều lắm cũng chỉ khoảng 30 tuổi. Sau này được biết đồng chí là kỹ sư canh nông, tham gia phong trào Việt Minh từ sớm.

Công việc đầu tiên đồng chí Hà giao cho tôi là tham gia đón tiếp đại diện của lực lượng Đồng minh Anh – Ấn Độ đến Sài Gòn để giải giáp quân Nhật, vì đồng chí nghe nói tôi biết tiếng Anh. Đại diện của lực lượng Đồng minh mà tôi tiếp xúc chủ yếu là người Anh, còn quân Ấn Độ và cả một số lính lê dương chỉ làm nhiệm vụ canh gác.

Lần đầu tiên phải nói tiếng Anh với người Anh, tôi hết sức lúng túng, nhưng ngại nhất là họ chỉ hỏi tôi về các nơi giải trí, nhảy đầm, những việc tôi hoàn toàn không biết, nên làm mấy ngày tôi xin thôi. Đồng chí Hà lại giao cho tôi một việc khác – sau này tôi hiểu đó là công tác tình báo – theo dõi một số nhân vật, xem họ làm gì, đi đâu. Đối với công việc này tôi cũng không quen nên chẳng theo dõi và điều tra được ai...

Tháng 7, tháng 8/1945, Sài Gòn sống những ngày sôi nổi. Ngày đêm người xe đi lại rầm rập. Những toán thanh niên tiền phong tập đi một, hai, hát vang bài Lên đàng của Lưu Hữu Phước. Đúng là không khí của “tiền khởi nghĩa”. Tấp nập như ngày hội, rất trật tự, mọi người dường như nghe, cảm được hơi thở nóng hổi của một sự kiện trọng đại sắp nổ ra.

Sáng sớm ngày 2/9, hầu như tất cả nhân dân đều đổ ra đường. Tôi cùng hai em trai lớn cùng kéo về hướng quảng trường Nhà thờ Đức Bà, nơi chúng tôi được biết sẽ diễn ra sự kiện vô cùng quan trọng: đại diện của chính quyền cách mạng, Ủy ban hành chính lâm thời Nam Bộ ra mắt đồng bào.[...]

Tôi được giao nhiệm vụ chuyển mấy cây súng ngắn ở nội thành ra ngoại thành. Chúng tôi đều hăng hái thực hiện mọi nhiệm vụ, bất chấp hiểm nguy. Lúc này mọi người, đặc biệt là thanh niên, chỉ nghĩ đến hai từ Độc lập và Tự do của đất nước. Hai tiếng Độc lập và Tự do sao mà thiêng liêng!...

(Nguyễn Thị Bình, Hồi kí Gia đình, Bạn bè và Đất nước,

 NXB Chính trị quốc gia Sự thật, 2025, tr.25,26,27)

*  Chú thích:

– Nguyễn Thị Bình sinh năm 1927 là tác giả của hồi kí nổi tiếng Gia đình, Bạn bè và Đất nước. Bà nguyên là Phó Chủ tịch nước, nữ Bộ trưởng Ngoại giao đầu tiên, Trưởng đoàn đàm phán của Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tại đàm phán Paris. Cuốn sách tái hiện cuộc đời của bà, một nhân chứng sống đã tham gia, chứng kiến những chuyển biến thăng trầm của lịch sử, từ thời thơ ấu cho đến khi tham gia hoạt động cách mạng, những dấu mốc quan trọng trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc và cả khi đã nghỉ hưu, thể hiện tình yêu nước, sự hy sinh và trí tuệ Việt Nam qua giọng văn giản dị, sâu sắc.

II. VIẾT (6,0 điểm)

(2,0 điểm). Từ ngữ liệu ở phần Đọc hiểu “Để bạn là một tầng gió cao rộng, đủ sức gặp gỡ và hoà nhập với các tầng mây vững chãi”, anh/ chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về tầm quan trọng của việc tự nâng cao vị thế bản thân.

Thao tác lập luận so sánh được sử dụng trong đoạn trích sau có tác dụng gì?

“Bề ngoài, có thể ai cũng như ai... Nhưng cách đối đãi với mọi người, cách ứng xử với nhân tình thế thái và cả bản lĩnh trước những biến chuyển của môi trường sẽ thể hiện họ là người có nội lực thế nào. Khi đó chính giá trị bên trong sẽ bộc phát ra từng hành động, cử chỉ và thần thái để giúp họ trở nên nổi bật, khác biệt so với phần đông người xung quanh.”

Tại sao tác giả lại nhấn mạnh việc “đừng bám chấp quá vào vật chất” trong quá trình nâng cao giá trị bản thân?

Anh/ chị có đồng tình với quan điểm: “Cách đối đãi với mọi người, cách ứng xử với nhân tình thế thái và cả bản lĩnh trước những biến chuyển của môi trường sẽ thể hiện họ là người có nội lực thế nào.” không? Vì sao?