I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc văn bản:

LÀM MỘT BÔNG HOA

Trước cuộc đời, bạn vẫn còn đang băn khoăn chưa biết phải chọn con đường nào là đúng đắn để đặt chân đi tiếp cuộc hành trình của mình. Mọi người xung quanh thuyết phục bạn theo những lựa chọn khác nhau. Bạn cảm thấy thật sự hoang mang, vì bạn biết rằng mình chỉ có thể bước đi một lần qua cuộc đời này.

Khi đó, bạn hãy nghĩ đến cuộc sống của một bông hoa cùng sự phát triển của nó. Bông hoa không hề uốn mình hay thay đổi chỉ để đáp ứng lại mong muốn của người khác. Nó sống và lớn lên đúng với bản chất tự nhiên vốn có. Tự trong bản thân bông hoa đã ẩn chứa một vẻ hoàn mỹ riêng, do đó nó không ngừng hoàn thiện mình từ cốt lõi bên trong để khoe sắc theo cách riêng của mình.

Một hạt giống hoàn hảo đã tiềm ẩn một bông hoa hoàn hảo, và ngày cánh hoa bừng nở chỉ là lúc biểu hiện rõ nhất sự hoàn mỹ ấy mà thôi.

(Ernie Carwile, Dám chấp nhận, NXB TP. Hồ Chí Minh, 2015, Tr. 13)

Thực hiện các yêu cầu:

Xác định vấn đề nghị luận của văn bản.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận:

c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận của bài viết:

* Mở bài:

– Dẫn dắt, giới thiệu tác giả, tác phẩm cần phân tích.

+ Thu Bồn là một nhà thơ chiến sĩ tiêu biểu của nền văn học cách mạng Việt Nam, mang trong mình “một tài năng văn võ, một sinh lực tràn đầy”. Thơ ông giàu chất sử thi, cuồn cuộn cảm xúc và sâu nặng tình yêu quê hương, dân tộc.

+ “Quê hương mặt trời vàng” được sáng tác năm 1975 – thời điểm lịch sử thiêng liêng khi đất nước vừa bước ra khỏi chiến tranh, thống nhất hai miền.

– Nêu vấn đề cần nghị luận: Đoạn trích đã khắc hoạ thành công hình tượng đất nước vừa gần gũi, mộc mạc, lam lũ vừa kì vĩ, hào hùng, bắt rễ sâu xa từ huyền thoại và sáng ngời sức sống trường tồn.

* Thân bài:

a. Đất nước mang hình hài độc đáo, gắn liền với vẻ đẹp lam lũ, nhọc nhằn nhưng vô cùng trù phú

– Vẻ đẹp mộc mạc, gần gũi: Đất nước hiện lên không xa xôi mà như một sinh thể “bé nhỏ đẹp xinh”.

– Hình dáng địa lí đầy sức gợi: “Thắt đáy lưng ong”, “dài như đòn gánh / hai đầu vựa lúa phì nhiêu”.

– Không gian lãnh thổ thiêng liêng: “Biển Đông”, “núi cao” không chỉ là tọa độ địa lí mà còn là thước đo của lịch sử, dung chứa “đủ mặn mồ hôi bốn ngàn năm lao động”. Lãnh thổ ấy được gìn giữ trọn vẹn để con cháu “vừa đủ trèo lên ngắm hết”.

b. Đất nước của cội nguồn lịch sử, của truyền thống văn hoá và huyền thoại

– Hình ảnh đất nước được soi chiếu qua chiều dài của những huyền thoại và lịch sử chói lọi: nguồn gốc con Rồng cháu Tiên: “Mẹ Âu Cơ đẻ ra trăm trứng”; bản sắc văn hoá rực rỡ từ thuở bình minh dựng nước: “Chim lạc bay về trên mặt trống Đông Sơn”, “Loa Thành mở ra kho truyền thuyết”; Truyền thống tự lực tự cường “An Tiêm trồng cây cho cháu con ăn quả”.

– Nhà thơ khẳng định “những điều ấy trẻ em đều biết”, chứng tỏ mạch ngầm văn hoá, lịch sử và lòng tự hào dân tộc luôn được lưu truyền, tiếp nối một cách tự nhiên, bền bỉ từ thế hệ này sang thế hệ khác.

c. Đất nước của những con người lao động cần cù, kiên cường, anh dũng và yêu chuộng hòa bình

– Dù mang đặc trưng vùng miền “người miền Nam hào phóng / người miền Bắc cần cù”, nhưng tất cả đều hòa chung dòng máu da vàng, gắn bó máu thịt với mảnh đất “vừa đen vừa đỏ / vừa thẫm vừa nâu”.

– Hình ảnh “cha mẹ tôi gầy / đi không thấy bóng” gợi lên sự tạc hình vào thời gian của những thế hệ đi trước. Họ cống hiến trọn vẹn, hi sinh thầm lặng để đắp bồi cho dáng hình xứ sở.

– “Có những nụ cười xinh / sáng từ trong nước mắt”. Trải qua bao bi kịch chiến tranh, đau thương mất mát, người Việt Nam vẫn giữ được sự lạc quan, niềm tin yêu vào cuộc sống.

– “Đất nước tôi mơ ngựa sắt / vẫn yêu khóm tre ngà”. Mượn hình tượng Thánh Gióng, tác giả khẳng định: Dân tộc Việt Nam luôn kiên cường đánh giặc ngoại xâm (ngựa sắt), nhưng bản chất cốt lõi vẫn là một dân tộc yêu hòa bình, gắn bó với lũy tre làng bình dị (tre ngà).

d. Đánh giá giá trị nghệ thuật

– Thể thơ tự do, câu ngắn dài đan xen tạo nhịp điệu linh hoạt: lúc trầm hùng, lúc xót xa, lúc tha thiết tự hào.

– Sử dụng nhuần nhuyễn chất liệu văn hoá dân gian (ca dao, tục ngữ, truyền thuyết, cổ tích) kết hợp với tư duy thơ hiện đại.

– Hệ thống hình ảnh thơ có tính biểu tượng cao, nghệ thuật đối lập (cạn – sâu, nghèo – phì nhiêu, nụ cười – nước mắt) làm nổi bật sức sống mãnh liệt của đất nước.

* Kết bài: