PHẦN I: Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn (5 điểm)

Học sinh trả lời từ câu 1 đến câu 20, bằng cách ghi lại chữ cái đứng trước phương án đúng.

Lợi ích của tiêu dùng thông minh là gì?

Đáp án: D. Lên kế hoạch sử dụng, bảo quản khi không dùng                                                                                              Giải chi tiết: Thực phẩm tươi sống từ quê gửi lên rất an toàn và bổ dưỡng nhưng dễ hư hỏng. Việc lên kế hoạch phân loại, bảo quản (đông lạnh, hút chân không..) và sử dụng hợp lý trong thời gian ngắn là cách tiêu dùng thông minh và hiệu quả nhất.

a) Những thay đổi đã đến và ảnh hưởng của chúng đối với gia đình Liên

- Thay đổi về việc làm của cha mẹ: Mẹ Liên bị cắt giảm biên chế (mất việc làm ổn định ở công ty) và phải chuyển sang làm công việc lao động tự do (đi làm thuê) bấp bênh.

- Thay đổi về điều kiện tài chính: Thu nhập của gia đình bị sụt giảm nghiêm trọng, không còn ổn định như trước đây.

Ảnh hưởng đối với gia đình và chị em Liên:

- Đối với gia đình: Mức sống bị hạ xuống, mọi khoản chi tiêu sinh hoạt hằng ngày đều buộc phải thắt chặt và cắt giảm. Không khí gia đình có thể trở nên lo lắng, căng thẳng hơn trước áp lực cơm áo gạo tiền.

- Đối với chị em Liên: Cuộc sống không còn chỉ xoay quanh việc học hành như trước. Hai chị em phải đối mặt với áp lực lớn hơn khi vừa phải đi học, vừa phải đi làm để phụ giúp bố mẹ kiếm sống, quỹ thời gian vui chơi, nghỉ ngơi bị thu hẹp lại.

b) Cách mọi người trong gia đình Liên cần làm để thích ứng với hoàn cảnh mới

Để vượt qua giai đoạn khó khăn này, các thành viên trong gia đình cần chủ động thực hiện các biện pháp thích ứng sau:

1. Về mặt tâm lý và tinh thần: Cả nhà cần hiểu rằng biến động kinh tế là điều bất khả kháng. Thay vì than vãn, suy nghĩ tiêu cực hay đổ lỗi cho hoàn cảnh, mọi người cần đồng lòng, động viên nhau để làm chỗ dựa tinh thần.

2. Về quản lý tài chính và tiêu dùng thông minh:

- Cắt giảm chi tiêu không thiết yếu: Lập kế hoạch chi tiêu nghiêm ngặt. Chỉ tập trung vào các nhu cầu cơ bản (ăn uống đủ chất nhưng tiết kiệm, tiền học phí, thuốc men). Cắt bỏ hoàn toàn các khoản mua sắm ngẫu hứng, giải trí tốn kém.

- Tận dụng các nguồn lực sẵn có: Ưu tiên tự nấu ăn tại nhà, tiết kiệm điện nước tối đa, sử dụng lại các đồ dùng cũ còn tốt để giảm chi phí.

3. Về hành động cụ thể của từng thành viên:

- Đối với bố mẹ: Mẹ Liên tiếp tục kiên trì với công việc hiện tại, đồng thời chủ động tìm kiếm các cơ hội việc làm mới ổn định hơn hoặc học thêm một nghề phụ. Bố Liên cố gắng hoàn thành tốt công việc ở công ty để giữ vững nguồn thu nhập cốt lõi còn lại.

- Đối với chị em Liên:

+ Cần biết sắp xếp thời gian khoa học (lập thời gian biểu chi tiết) giữa việc học và việc làm thêm để đảm bảo không bị sa sút kết quả học tập hoặc ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.

+ Lựa chọn những công việc làm thêm an toàn, phù hợp với lứa tuổi và không vi phạm pháp luật.

+ Chủ động tự lập trong sinh hoạt, phụ giúp bố mẹ làm việc nhà để bố mẹ yên tâm đi làm.