Đọc bài thơ sau:

TỨC CẢNH PÁC BÓ

(Hồ Chí Minh)

Sáng ra bờ suối, tối vào hang,

Cháo bẹ, rau măng vẫn sẵn sàng.

Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng,

Cuộc đời cách mạng thật là sang.

(Tháng 2 năm 1941)

* Chú thích:

1. Tác giả: Hồ Chí Minh (1890 – 1969). Lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam. Người là một nhà cách mạng kiệt xuất, đồng thời là một nhà thơ lớn. Thơ Người mang phong cách nghệ thuật giản dị, mộc mạc nhưng chứa đựng tư tưởng lớn (tinh thần lạc quan, yêu thiên nhiên, ý chí cách mạng sắt đá).

2. Tác phẩm: Bài thơ được sáng tác vào năm 1941, không lâu sau khi Bác trở về nước sau 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước, tại hang Pác Bó (Cao Bằng).

–  Tức cảnh: Ghi lại cảm xúc tức thì (ngay lập tức) trước một cảnh vật, sự việc cụ thể.

–  Pác Bó: Một hang đá ở xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Đây là nơi Bác Hồ ở và làm việc đầu tiên khi trở về nước (1941).

–  Cuộc đời cách mạng: Cuộc sống, công việc đấu tranh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc.

PHẦN I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

(0.5 điểm). Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?

a. Đảm bảo yêu cầu hình thức của đoạn văn nghị luận văn học: Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp hoặc tổng phân hợp.

b. Xác định đúng yêu cầu của đề: Phân tích bài thơ “Tức cảnh Pác Bó” (Hồ Chí Minh).

c. Triển khai hợp lý nội dung đoạn văn:

* Mở đoạn

– Dẫn dắt, giới thiệu Hồ Chí Minh và bài thơ “Tức cảnh Pác Pó”.

– Khái quát nội dung bài thơ.

* Thân đoạn

– Câu thơ đầu (câu khai): khắc họa rõ cuộc sống sinh hoạt thường nhật của vị lãnh tụ.

– Câu tiếp (câu thừa): cách ăn uống của Bác với những đồ ăn giản dị, đặc trưng của núi rừng: cháo bẹ, rau măng => Bác vẫn trong tư thế sẵn sàng, bất chấp khó khăn, gian khổ để đạt được mục đích là giải phóng dân tộc.

– Câu thứ ba (câu chuyển): điều kiện làm việc thiếu thốn và công việc của Bác.

– Câu cuối (câu hợp): Cuộc đời cách mạng được nhấn mạnh, một công việc không hề dễ dàng và đơn giản, đặc biệt trong hoàn cảnh gian khổ, thế mà người nghệ sĩ, chiến sĩ vẫn cảm thấy “sang” => Phong thái ung dung, hiên ngang, chủ động, lạc quan và luôn yêu cuộc sống

* Kết đoạn

– Khái quát lại giá trị nội dung và nghệ thuật.

– Khẳng định vẻ đẹp tâm hồn của Hồ Chí Minh.

d. Sáng tạo: Cách diễn đạt độc đáo, có cảm nghĩ riêng, sâu sắc.

e. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, Tiếng Việt.

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn:

Đủ 3 phần: Mở bài, thân bài, kết bài; các ý được triển khai, sắp xếp theo một trình tự hợp lí.

b. Xác định đúng yêu cầu của đề: vai trò của tình yêu quê hương đất nước đối với mỗi người hiện nay.

c. Bài viết có thể triển khai theo nhiều cách khác nhau song cần đảm bảo các ý sau:

* Mở bài:

– Dẫn dắt, giới thiệu Hồ Chí Minh và bài thơ “Tức cảnh Pác Pó”.

– Nêu vấn đề: Bài thơ thể hiện tinh thần lạc quan, phong thái ung dung và lòng yêu nước sâu sắc của Bác; từ đó gợi suy nghĩ về vai trò của tình yêu quê hương đất nước đối với mỗi người trong cuộc sống hiện nay.

 * Thân bài:

– Khái quát nội dung bài thơ “Tức cảnh Pác Bó”.

– Suy nghĩ về vai trò của tình yêu quê hương đất nước đối với mỗi người hiện nay:

+ Giải thích khái niệm: Tình yêu quê hương đất nước là tình cảm gắn bó, tự hào, ý thức trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với cội nguồn, con người và vùng đất mình sinh ra, lớn lên.

+ Vai trò của tình yêu quê hương đất nước: là điểm tựa tinh thần, là động lực thúc đẩy con người, là sợi dây gắn kết sức mạnh đại đoàn kết dân tộc,...

+ Mở rộng: phê phán thái độ thờ ơ, vô cảm, thiếu trách nhiệm hoặc sính ngoại quá mức của một bộ phận giới trẻ.

–  Bài học nhận thức và hành động.

 * Kết bài:

– Khẳng định lại vấn đề.

– Lời nhắn gửi đến thế hệ trẻ về ngọn lửa yêu nước trong thời đại mới.

d. Sáng tạo: Diễn đạt sáng tạo, sinh động, giàu hình ảnh, có giọng điệu riêng.

e. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, tiếng Việt.