I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc văn bản sau: 

HOA DẠI NÚI HOÀNG LIÊN

(Xuân Quỳnh)

Một ngày đường từ miền đất trung du

Tôi chỉ gặp bụi bay và nắng gắt

Sang thu rồi gió vẫn nồng da mặt

Tiếng ve nào còn sót trong lùm cây

Nghe nhói lòng nỗi nhớ cuối tình yêu

Chợt thấy lạc giữa bốn bề vắng ngắt

Lên cao… lên cao nắng như dần nhạt

Bỗng vui mừng bắt gặp một nhành hoa…

Một nhành hoa rồi lại một nhành hoa

Khắp Hoàng Liên trên một ngàn thước núi

Hoa nếp mỏng manh trước tầm gió thổi

Hoa diếp vàng cô độc giữa thâm u

Và bên đường hoa nghệ dại ngẩn ngơ

Hoa sim tím một nỗi buồn hoang dã

Hoa lay ơn góc vườn xưa còn nhớ

Mà thấy người cành lá khẽ lung lay

Hoa mọc dưới chân người, hoa mọc đến chân mây

(Có nhiều thứ hoa còn chưa biết rõ…)

 

Anh đừng hỏi tên hoa làm chi nữa

Những hoa này chỉ hoa dại mà thôi!

Không phải hoa được ở cùng người

Được chăm sóc trong mảnh vườn sạch cỏ

Được khoe đến muôn màu sắc lá

Và được đời chiêm ngưỡng mùi hương

Không phải hoa được cắm trên bàn

Trong ngày hội của những niềm vui mới

Những hoa này lại nở cho triền núi

Lại nở cho vẻ đẹp của rừng chung

Nên ít ai để ý sắc từng bông

Chỉ thấy núi muôn màu rực rỡ

Đôi khi giẫm lên hoa mà chẳng nhớ…

 

Những hoa này chỉ hoa dại mà thôi.

(Xuân Quỳnh thơ và đời, Vân Long sưu tầm và tuyển chọn,

NXB Văn hóa – Thông tin, 1998, tr.54–55)

Thực hiện các yêu cầu:

Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của bài thơ.

c. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu

Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp, kết hợp chặt chẽ lí lẽ và dẫn chứng trên cơ sở đảm bảo những nội dung sau:

– Nhân vật trữ tình trong bài thơ là người trực tiếp thể hiện tình cảm, cảm xúc với hình ảnh hoa dại núi Hoàng Liên.

– Sự vận động cảm xúc của nhân vật trữ tình:

+ Niềm vui, niềm hạnh phúc, ngỡ ngàng khi bắt gặp những bông hoa dại sau một ngày đường vất vả (bỗng vui mừng bắt gặp một nhành hoa).

+ Bâng khuâng, xao xuyến, cảm nhận được nỗi niềm của hoa (hoa diếp vàng cô độc, hoa nghệ dại ngẩn ngơ, hoa sim buồn…).

+ Xót xa, đồng cảm với những loài hoa không tên bị lãng quên, không được nâng niu, chăm sóc (anh đừng hỏi tên hoa, chỉ hoa dại mà thôi, giẫm lên hoa mà chẳng nhớ…).

+ Xúc động, cảm phục trước sức sống mãnh liệt và những giá trị cao quý mà hoa dại hiến dâng cho cuộc đời (hoa nở cho triền núi, nở cho vẻ đẹp của rừng chung, núi muôn màu rực rỡ,…).

c. Viết được bài văn nghị luận đảm bảo các yêu cầu

Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận. Có thể triển khai theo hướng:

*  Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận.

*  Thân bài:

– Giải thích: Biết vượt lên những giới hạn chật chội là việc chúng ta phá bỏ những giới hạn, những rào cản, khuôn khổ ràng buộc; không dám bước ra khỏi vùng an toàn là việc ta ở trong giới hạn, trong sự bao bọc để được che chở, bảo vệ…

– Bàn luận:

+ Khi có khát khao vượt qua những giới hạn chật chội, các bạn trẻ sẽ đánh thức được những khả năng, năng lực vượt trội; vượt qua được những thách thức đặt ra từ đời sống; tự tin hoàn thành mọi nhiệm vụ, tiến được đến các mục tiêu cao cả, ý nghĩa; khơi dậy được khả năng sáng tạo bất tận; sống cuộc đời ý nghĩa, không hối tiếc…

+ Khi không dám bước ra khỏi vùng an toàn, người trẻ sẽ sống thụ động, thiếu kĩ năng ứng phó với những biến động của cuộc sống; không phát huy được năng lực…

+ Người trẻ cần tích lũy vốn sống, tăng cường trải nghiệm, có đủ ý chí và lòng can đảm… để có thể vượt qua giới hạn mà vẫn an toàn.                    

– Mở rộng vấn đề, trao đổi với quan điểm trái chiều hoặc ý kiến khác.

*  Kết bài: Khái quát vấn đề nghị luận.

Lưu ý: Thí sinh có thể bày tỏ suy nghĩ, quan điểm riêng nhưng phải phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.