Đọc văn bản sau:

Ngày 21.1.1973, tôi trở lại Paris, thời tiết Paris bớt lạnh, nắng đẹp. Ngày 23.1.1973 đồng chí Lê Đức Thọ và Henri Kissinger ký tắt vào văn bản Hiệp định. Và Hiệp định Paris được ký kết. Đòi hỏi dai dẳng từ đầu của Mỹ “Hai bên cùng rút quân (quân Mỹ và quân miền Bắc)”, cái gọi là “có đi có lại” đã thất bại. Phải ký Hiệp định hòa bình với Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam rõ ràng Mỹ không còn con đường nào khác. Chúng ta đã đạt được thắng lợi to lớn, quan trọng, Mỹ phải rút hết đi, còn quân Việt Nam vẫn ở trên đất Việt Nam.

Trong lòng tôi, một cảm xúc mãnh liệt, bên cạnh một cảm giác bình thản, vì đinh ninh cái gì phải đến, tất sẽ đến.

Ngày 27.1.1973, ngày ký kết Hiệp định Paris, có một ý nghĩa lịch sử to lớn đối với dân tộc.

Đối với mỗi chúng tôi trong đoàn cũng là ngày không thể quên trong cả cuộc đời. Tất cả các báo trên thế giới đều đưa lên trang nhất sự kiện trọng đại này. Những người yêu hòa bình và công lý trên thế giới đều hồ hởi như chính mình đã chiến thắng.

Đêm 26 tháng Giêng, trong cả hai đoàn hầu như không ai ngủ, mọi người đều khẩn trương chuẩn bị cho công việc sẽ làm trong ngày hôm sau.

Sáng 27.1.1973, phòng hội nghị Kléber rực sáng ánh đèn. Trước nhà hội nghị, hàng ngàn người – kiều bào ta, bạn bè Pháp và các nước – vẫy chào chúng tôi giữa một rừng cờ. Tôi bước vào phòng họp, rất hồi hộp... Đúng 10 giờ, bốn Bộ trưởng Ngoại giao của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (Nguyễn Duy Trinh), Chính phủ Cách mạng Lâm thời miền Nam Việt Nam (Nguyễn Thị Bình), Mỹ (William P. Rogers), Cộng hòa miền Nam (Trần Văn Lắm) ngồi vào bàn. Mỗi người ký vào 32 văn bản của Hiệp định.

Đặt bút ký vào bản Hiệp định Paris lịch sử, tôi vô cùng xúc động... Tôi như thay mặt nhân dân và các chiến sĩ cách mạng miền Nam Việt Nam làm nhiệm vụ đấu tranh trên tiền tuyến và trong lao tù cầm ngọn cờ chiến thắng chói lọi. Vinh dự đó đối với tôi thật quá to lớn. Tôi không có đủ lời để nói lên được lòng biết ơn vô tận đối với đồng bào và chiến sĩ từ Nam chí Bắc đã chấp nhận mọi hy sinh dũng cảm chiến đấu để có được thắng lợi to lớn hôm nay, biết ơn Bác Hồ và cảm ơn các đồng chí lãnh đạo Đảng, Mặt trận và Chính phủ Cách mạng Lâm thời đã tin cậy giao cho tôi nhiệm vụ khó khăn nhưng rất vẻ vang này. Tôi muốn nói lời cảm ơn sâu sắc bà con Việt kiều tại Pháp và các nước xung quanh, cảm ơn bạn bè quốc tế đã hết lòng vì cuộc chiến đấu của chúng ta, cảm ơn sự đoàn kết cộng tác của tất cả anh chị em trong hai đoàn đàm phán và các cơ quan, đoàn thể của ta ở Paris. Và tôi nghĩ đến gia đình, đến chồng con...

(Trích Hồi kí Gia đình, bạn bè và đất nước, Nguyễn Thị Bình, NXB Tri thức, tr.130 – 132)

*Chú thích:

– Bà Nguyễn Thị Bình, tên thật Nguyễn Châu Sa, sinh ngày 26-5-1927, tại làng La Kham, Điện Quang, Điện Bàn, Quảng Nam, trong một gia đình có truyền thống cách mạng: ông nội là nghĩa binh trong phong trào Cần vương, chiến đấu và hy sinh tại quê nhà, ông ngoại là nhà chí sỹ yêu nước Phan Châu Trinh. Bà từng giữ chức Bộ trưởng Bộ giáo dục Chính phủ đầu tiên của nước Việt Nam thống nhất, tháng 02-1987, bà được phân công làm Phó Trưởng ban Đối ngoại Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch Liên hiệp Hòa bình Đoàn kết hữu nghị với Việt Nam; đại biểu Quốc hội các khoá VI, VII, VIII, IX, Phó Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Bà nghỉ hưu năm 2002.

– Hồi kí Gia đình, bạn bè và đất nước là cuốn sách tái hiện cuộc đời của bà Nguyễn Thị Bình, một nhân chứng sống đã tham gia, chứng kiến những chuyển biến thăng trầm của lịch sử.

PHẦN I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

(0.5 điểm). Liệt kê các sự việc được nhắc đến trong văn bản.

a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn: khoảng 200 chữ. Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng – phân – hợp, móc xích hoặc song hành.

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: Tâm trạng nhân vật tôi trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu.

c. Viết được đoạn văn nghị luận đảm bảo các yêu cầu:

Triển khai đoạn văn theo trình tự hợp lí và sử dụng đúng các kĩ năng nghị luận:

– Mở đoạn: Giới thiệu nhân vật “tôi” và hoàn cảnh bộc lộ tâm trạng.

– Thân đoạn: Làm rõ các trạng thái cảm xúc:

+ Xúc động mãnh liệt trước thắng lợi lịch sử của dân tộc.

+ Bình thản nhưng đầy niềm tin, bởi tin vào sức mạnh của chính nghĩa.

+ Hồi hộp khi bước vào lễ ký kết.

+ Tự hào, vinh dự khi được thay mặt nhân dân ký Hiệp định.

+ Biết ơn sâu sắc đối với Bác Hồ, Đảng, đồng bào, chiến sĩ, bạn bè quốc tế và gia đình.

=> Qua đó làm nổi bật vẻ đẹp của người chiến sĩ cách mạng: khiêm nhường, giàu trách nhiệm, hết lòng vì đất nước.

+ Sử dụng dẫn chứng trong văn bản phù hợp.

– Kết đoạn: Khẳng định ý nghĩa của những cảm xúc ấy trong việc làm nổi bật vẻ đẹp tâm hồn và nhân cách của bà Nguyễn Thị Bình.

d. Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu.

e. Sáng tạo: Có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ về vấn đề nghị luận.

a. Đảm bảo kiểu bài và cấu trúc bài nghị luận, bảo đảm yêu cầu về dung lượng và sử dụng bằng chứng.

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: Niềm tin, trách nhiệm và tinh thần cống hiến của thế hệ trẻ trong thời đại mới.

c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm

HS có thể triển khai theo nhiều cách nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và bằng chứng để làm rõ luận điểm đã đưa ra. Gợi ý:

1. Mở bài

– Dẫn dắt từ văn bản đọc hiểu.

– Giới thiệu vấn đề nghị luận: Niềm tin, trách nhiệm và tinh thần cống hiến của thế hệ trẻ trong thời đại mới.

2. Thân bài

a) Giải thích

– Niềm tin: sự tin tưởng vào bản thân, vào mục tiêu, vào những giá trị tốt đẹp.

– Trách nhiệm: ý thức và bổn phận đối với bản thân, gia đình, cộng đồng và đất nước.

– Tinh thần cống hiến: sẵn sàng đem trí tuệ, sức lực để phục vụ lợi ích chung.

b) Bàn luận

– Niềm tin là nền tảng để con người vượt qua khó khăn và vươn tới thành công.

+ Niềm tin giúp con người có động lực, bản lĩnh, sự kiên trì trước thử thách.

+ Người có niềm tin sẽ dám ước mơ, dám hành động và không dễ bỏ cuộc.

– Trách nhiệm là phẩm chất làm nên giá trị của mỗi cá nhân.

+ Trách nhiệm là ý thức hoàn thành tốt bổn phận với bản thân, gia đình, cộng đồng và đất nước.

+ Người có trách nhiệm sẽ chủ động, nghiêm túc trong học tập, công việc và biết đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân.

– Tinh thần cống hiến giúp con người tạo nên giá trị cho bản thân và xã hội.

+ Cống hiến là sẵn sàng đem trí tuệ, tài năng, sức lực để phục vụ cộng đồng.

+ Người biết cống hiến không chỉ góp phần thúc đẩy sự phát triển của xã hội mà còn khẳng định ý nghĩa cuộc sống của chính mình.

=> Ba yếu tố có mối quan hệ chặt chẽ: có niềm tin mới dám gánh vác trách nhiệm; có trách nhiệm mới sẵn sàng cống hiến; cống hiến lại củng cố niềm tin và tạo nên giá trị cuộc sống.

c) Bài học nhận thức và hành động

– Nhận thức được niềm tin, trách nhiệm và tinh thần cống hiến là những phẩm chất quan trọng làm nên giá trị của mỗi con người, nhất là thế hệ trẻ trong thời đại mới.

– Xây dựng niềm tin vào bản thân, kiên trì theo đuổi mục tiêu và không ngại khó khăn, thử thách.

– Có trách nhiệm trong học tập, lao động và các mối quan hệ; hoàn thành tốt bổn phận của mình.

– Tích cực rèn luyện phẩm chất, năng lực, bồi dưỡng tri thức và kĩ năng để cống hiến cho xã hội.

– Bắt đầu từ những việc làm thiết thực: chăm chỉ học tập, rèn luyện; sống trung thực, có kỉ luật; tham gia các hoạt động vì cộng đồng, lan tỏa những giá trị tốt đẹp.

d) Mở rộng: Phê phán một bộ phận giới trẻ sống ích kỉ, vô trách nhiệm, thiếu niềm tin, ngại cống hiến, chỉ quan tâm lợi ích cá nhân.

3. Kết bài

– Khẳng định ý nghĩa của niềm tin, trách nhiệm và tinh thần cống hiến đối với mỗi cá nhân và sự phát triển của đất nước.

– Liên hệ, rút ra thông điệp.

d. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.

e. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, tiếng Việt.