Bài tập Trao đổi nước và các chất dinh dưỡng ở thực vật có đáp án

Quá trình thoát hơi nước làm thất thoát một lượng nước lớn nhưng cây vẫn cần có quá trình này vì:

- Quá trình thoát hơi nước của cây tạo lực hút để vận chuyển nước và các chất từ rễ lên thân và lá trong mạch gỗ.

- Quá trình thoát hơi nước giúp lá cây không bị đốt nóng dưới tác động của ánh sáng mặt trời.

- Quá trình thoát hơi nước còn tạo điều kiện cho quá trình trao đổi khí ở thực vật (khí carbon dioxide đi vào trong lá cung cấp cho quá trình quang hợp, khí oxygen được thải ra ngoài môi trường).

- Phần lớn rễ cây có thể hút nước và muối khoáng nhờ lông hút – tế bào biểu bì rễ kéo dài tạo thành.

- Những thực vật không có lông hút thì chúng hút nước và muối khoáng nhờ nấm rễ (mối quan hệ cộng sinh giữa hệ rễ thực vật và nấm).

- Sự hấp thụ nước và muối khoáng: Nước và muối khoáng được vận chuyển từ môi trường ngoài vào miền hút bằng lông hút.

- Sự vận chuyển nước và muối khoáng: Nước và muối khoáng trong đất → lông hút → biểu bì → thịt vỏ → mạch gỗ của rễ.

- Dịch mạch gỗ chứa chủ yếu là nước và muối khoáng, ngoài ra còn có các chất hữu cơ (hormone, vitamin,…) được tổng hợp ở rễ.

- Dịch mạch rây chứa chủ yếu là chất hữu cơ được tổng hợp ở lá, ngoài ra còn có các chất hữu cơ (hormone, vitamin, ATP và một số muối khoáng).

Chiều vận chuyển các chất trong mạch gỗ và mạch rây ngược nhau:

 - Mạch gỗ vận chuyển các chất từ rễ lên thân, lá… (chiều đi lên).

- Mạch rây vận chuyển các chất từ lá xuống các cơ quan khác của cây (chiều đi xuống).

a) Vào những ngày nắng nóng, đứng dưới bóng cây lại thấy mát vì cây có quá trình thoát hơi nước qua khí khổng ở lá giúp giảm nhiệt độ môi trường xung quanh gốc cây.

b) Lá ở trên tán cây → Nhờ lực hút mà quá trình thoát hơi nước qua khí khổng có thể giúp các chất vận chuyển trong mạch gỗ một cách dễ dàng.

c) Nếu cây không thoát hơi nước thì cây không lấy được khí carbon dioxide. Vì: Việc lấy khí carbon dioxide từ môi trường vào là do hoạt động mở của khí khổng lúc thoát hơi nước. Khi cây đủ nước, tế bào khí khổng trương nước, căng ra, làm khí khổng mở rộng, hơi nước thoát ra ngoài, tạo điều kiện cho khí carbon dioxide đi vào bên trong tế bào lá.

d) Vai trò của quá trình thoát hơi nước đối với cây:

- Quá trình thoát hơi nước tạo lực hút cho sự vận chuyển nước và muối khoáng trong cây.

- Điều hòa nhiệt độ bề mặt lá (lá không bị nóng dưới tác động của ánh sáng mặt trời).

- Tạo điều kiện cho quá trình trao đổi khí ở thực vật (khí carbon dioxide đi vào trong lá cung cấp cho quá trình quang hợp, khí oxygen được thải ra ngoài môi trường).

Nguyên nhân chủ yếu làm cho khí khổng đóng hay mở là lượng nước trong tế bào hạt đậu:

- Khi tế bào hạt đậu trương nước, khí khổng mở.

- Khi tế bào hạt đậu mất nước, khí khổng đóng lại.

Sự biến đổi của thành tế bào hạt đậu trong hoạt động đóng, mở khí khổng:

- Khi tế bào hạt đậu trong khí khổng trương nước, thành tế bào căng ra làm khí khổng mở rộng.

- Khi tế bào hạt đậu mất nước, thành tế bào trở lại bình thường làm khí khổng đóng lại.