Bộ 5 đề thi cuối kì 1 Ngữ văn 10 Cánh diều (2023-2024) có đáp án - Đề 4

Phương thức biểu đạt chính của văn bản: biểu cảm

Nhân vật trữ tình trong văn bản là “tôi”- người con đang nhớ mẹ

Hướng dẫn chấm

- Thí sinh trả lời đúng như đáp án: 0,5 điểm

- Thí sinh trả lời: nhân vật trữ tình là tác giả, thì chỉ cho 0,25 điểm

Theo văn bản, có 2 yếu tố của ngoại cảnh đã khơi gợi nỗi nhớ của người con về mẹ của mình:

+ nhìn thấy nắng mới hắt bên song

+ nghe thấy tiếng gà trưa gáy não nùng

Hướng dẫn chấm

- Thí sinh trả lời đúng như đáp án: 0,5 điểm

- Nếu thí sinh chép lại 2 câu thơ mở đầu, GK có thể linh hoạt cho 0,5 điểm

- Thí sinh nêu được 1 ý: 0,25 điểm

Thí sinh có thể có cách diễn đạt khác nhau, nhưng về cơ bản, cần đảm bảo nội dung sau:                                                         :                                                                                                             Bài thơ là những dòng hồi tưởng đẹp, đầy xúc động về mẹ, qua đó thể hiện nỗi nhớ sâu sắc và tình yêu thương mẹ của chủ thể trữ tình – người con.

Hướng dẫn chấm

- Thí sinh trả lời đúng, đủ: 1,0 điểm

- Thí sinh chỉ trả lời được một nửa yêu cầu: cho 0,5 điểm

Hình ảnh “nắng mới hắt bên song” và “nắng mới reo ngoài nội” có điểm khác biệt:

- “Nắng mới hắt bên song”: đó là cái nắng được cảm nhận qua cảm xúc của người con thời hiện tại, khi không còn mẹ → nắng buồn bã, hiu hắt

- “nắng mới reo ngoài nội”: đó là nắng mới trong kí ức của người con, những ngày còn mẹ-> nắng rạng rỡ, tươi tắn, tràn đầy sức sống, niềm vui.

Hướng dẫn chấm

- Thí sinh trả lời đủ ý: 1,0 điểm

- Thí sinh trả lời được một nửa yêu cầu : 0,5 điểm

Nêu cảm nhận của em về “nét cười đen nhánh” của người mẹ trong hai câu thơ:

Nét cười đen nhánh sau tay áo.

Trong ánh trưa hè trước dậu thưa.

Thí sinh có thể có cách diễn đạt khác nhau, nhưng về cơ bản, có thể tham khảo gợi ý sau:

- Đó cái cười rất kín đáo, tươi tắn, đằm thắm mà cũng rất gợi cảm, lấp lánh dưới nắng, tạo nên điểm nhấn, linh hồn cho bức chân dung người mẹ, cũng là điểm hội tụ nỗi nhớ thương của người con dành cho mẹ của mình (0,5đ)

- Nét cười mang vẻ đẹp duyên dáng, dịu dàng, đôn hậu của người phụ nữ Việt xưa (gắn với tục nhuộm răng đen) (0,5đ)

Hướng dẫn chấm

- Thí sinh cảm nhận được đầy đủ vẻ đẹp của nét cười của người mẹ trong bài thơ, diễn đạt tốt: 1,0 điểm

- Thí sinh cảm nhận chung chung, hoặc mới nêu chạm ý: cho 0,5 điểm