Đề cương ôn tập cuối kì 2 Ngữ văn 6 Kết nối tri thức có đáp án

Đọc ngữ liệu sau và thực hiện các yêu cầu:

Ngày xưa, có một người tên là Trương Ba, người còn trẻ tuổi nhưng đánh cờ tướng rất cao. Nước cờ của anh chàng không mấy ai trong thiên hạ địch nổi.

Bao nhiêu giải cờ trong những hội hè mùa xuân đều về tay anh. Tiếng đồn vang khắp nước, sang đến tận Trung Quốc. Buổi ấy, ở Trung Quốc có ông Kỵ Như cũng nổi tiếng cao cờ. Khi nghe tiếng Trương Ba, Kỵ Như liên xách khăn gói sang Nam tìm đến tận nhà tỉ thí. Hai người đọ tài nhau mấy ván liền không phân thua được. Nhưng đến ván thứ ba, Trương Ba dồn Kỵ Như vào thế bí. Thấy đối phương vò đầu suy nghĩ, Trương Ba kiêu hãnh bảo:

- Nước cờ này dù có Đế Thích xuống đây cũng đừng có hòng gỡ nổi.

Bấy giờ Đế Thích là thân cờ đang ngồi trên thiên đình, bỗng nghe câu nói hỗn xược của Trương Ba xúc phạm đến mình, liền cưỡi mây xuống trần định cho y biết tay. Trương Ba và Kỵ Như đang đánh, chợt có một ông cụ già đến ngồi cạnh bàn cờ. Ông cụ thủng thỉnh mách cho Kỵ Như mấy nước. Phút chốc bên Kỵ Như chuyển bại thành thắng. Trương Ba cau có, trong bụng tức giận ông già ở đâu đến làm cho mình lâm vào thế bí. Nhưng nhìn thấy ông cụ râu tóc trắng xoá, mặt mũi không có vẻ là người trần, chàng chợt hiểu, liền sụp xuống lạy mà rằng: “Ngài hẳn là thần Đế Thích đây rồi, tôi người trần mắt thịt không biết, xin thứ lỗi. “Đế Thích cười bảo: “Ta nghe nhà ngươi tự phụ là cao cờ nên xuống xem cho biết”. Trương Ba liên giữ Đế Thích lại mua rượu, giết gà khoản đãi rất chu tất. Đế Thích tuy mới gặp cũng rất yêu mến Trương Ba. Thấy anh chàng khẩn khoản muốn học nước cờ của mình, Đế Thích bảo: “Ta thấy nhà ngươi có bụng chân thành. Vậy ta cho một nắm hương này, mỗi lần cần đến ta thì thắp lên một cây, ta sẽ xuống.” Nói đoạn, cưỡi mây bay về trời.

(Nguyễn Đổng Chi, Hồn Trương Ba da hàng thịt, trích Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam, tập 1, NXB Giáo dục, Hà Nội, 2000, tr. 369)

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:

Biển Đông có đa dạng loài sinh vật biển rất cao và nguồn lợi sinh vật biển phong phú với hơn 160 000 loài, bao gồm 10 000 loài thực vật và 260 loài chim biển. Trữ lượng các loài động vật biển ước tính khoảng 32,5 tỉ tấn, trong đó các loài cá chiếm 86% tổng trữ lượng. Trong vùng biển này còn có nhiều loài động vật quý hiếm, như đồi mồi, rắn biển, chim biển và thú biển. Ngoài ra, Biển Đông còn cung cấp nhiều loài rong biển có giá trị kinh tế. Riêng biển Việt Nam đã có khoảng 638 loài rong biển. Đây là nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng và là nguồn dược liệu phong phú đặc trưng cho một vùng biển nhiệt đới.

(Theo Nguyễn Chu Hồi (Chủ biên), An ninh môi trường và hoà bình ở Biển Đông, NXB Thông tin và Truyền thông, Hà Nội, 2019, tr. 34 - 35)

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

HỌ THÀNH CÔNG VÌ TIN VÀO KHẢ NĂNG CỦA MÌNH

Nhiều người thắc mắc tôi đã học gì mà sao kết quả học tập và cuộc sống của tôi lại thay đổi bất ngờ đến vậy. Thật ra, những phương pháp, kỹ năng mà tôi được học chỉ giúp tôi đạt những điểm 10, chính sự thay đổi niềm tin trong tôi mới là yếu tố ảnh hưởng tôi mạnh mẽ nhất. Trong quá khứ, tôi từng tin rằng mình là một học sinh đần độn, tôi từng tin rằng việc học hết sức nhàm chán khó khăn, rằng cho dù tôi cố gắng học chăm chỉ đến mức nào, tôi cũng không bao giờ trở thành một học sinh khá, còn xuất sắc là điều không tưởng. Vậy mà, cuộc sống của tôi đã thay đổi hoàn toàn từ khi tôi có niềm tin mới rằng "tôi là một thiên tài", cũng như "việc học rất thú vị nhẹ nhàng". Bạn cũng sẽ thay đổi được như vậy! Trước khi bạn đạt toàn điểm 10, bạn phải tin bạn làm được việc ấy, cũng như tin nó rất thú vị nhẹ nhàng. Tất cả đều xuất phát từ niềm tin của chính bạn.

Bạn có thể thấy việc này quá đơn giản, nhưng sự thật không phải vậy. Niềm tin của bạn có một sức mạnh cực kỳ to lớn, bởi vì niềm tin giống như là trung tâm chỉ huy trong não bộ của bạn vậy. Niềm tin ảnh hưởng đến mục tiêu bạn đặt ra. Niềm tin quyết định những hành động bạn muốn thực hiện. Niềm tin quyết định liệu bạn có muốn thử làm một việc gì đó hay không. Niềm tin quyết định liệu bạn có dễ dàng bỏ cuộc sau vài lần thất bại hay bạn sẽ tiếp tục kiên trì.

Tôi không hề có ý nói rằng bạn sẽ thành công chỉ đơn giản bằng cách tin vào nó. Không cách nào bạn làm được như vậy. Để biến niềm tin thành hiện thực, bạn cần có các kỹ năng và hành động cần thiết. Quan trọng là khi bạn tin vào một điều gì đó, não bộ của bạn sẽ phải cố gắng tìm kiếm giải pháp để giúp bạn biến điều đó thành sự thật. Não bộ của bạn sẽ phải tận dụng tất cả khả năng tiềm ẩn của nó, từ đó mở ra con đường đi đến thành công. Tuy nhiên, khi bạn không tin bạn có thể làm một việc gì đó, não bộ của bạn sẽ giảm thiểu hoạt động, và không thể tận dụng hết nguồn năng lực cần thiết để đưa bạn đến thành công. Việc này khiến bạn mất đi hoàn toàn khả năng để làm một việc mà lẽ ra bạn có thể làm được khi có một niềm tin đúng đắn. Đơn giản, nếu bạn không chọn thành công thì bạn sẽ chẳng bao giờ thành công.

(Tôi tài giỏi và bạn cũng thế - Adam Khoo).

Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:

Mạng xã hội và những tác động tới trẻ em

Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của internet và các thiết bị thông minh, nhiều người dễ dàng tiếp cận với mạng xã hội (MXH), trong đó có cả trẻ em. Bên cạnh mặt tích cực, mạng xã hội còn tồn tại những mặt trái có thể ảnh hưởng đến sự phát triển và tâm lý của trẻ.

Sự phát triển của công nghệ và mạng internet đang ảnh hưởng mạnh mẽ và làm thay đổi thói quen sinh hoạt của nhiều người, trong đó có những tác động to lớn đối với trẻ em. Ngày nay, nhiều trẻ em được tiếp xúc với mạng internet ngay từ khi đi học mẫu giáo, thông qua các thiết bị điện tử thông minh, trẻ em có thể học nhiều điều hay từ internet, song môi trường trên mạng cũng mang lại rất nhiều rủi ro, bởi lẽ trên mạng internet, nhất là các trang mạng xã hội hay nền tảng chia sẻ video đang có nhiều hình ảnh, video được đăng tải có không ít nội dung có thể tác động trực tiếp đến tâm lý, hành vi và nhân cách của trẻ em.

Nổi bật trong các ứng dụng được nhiều người cài đặt và sử dụng gần đây là TikTok. Đây là nền tảng chia sẻ video có nguồn gốc từ Trung Quốc, bằng những video âm nhạc ngắn được chia sẻ trên nền tảng này mà TikTok thu hút hàng triệu người dùng. Một mạng xã hội chia sẻ video khác được rất nhiều người sử dụng là YouTube, hiện đang được dùng ở mọi lứa tuổi, đặc biệt là giới trẻ, truy cập và sử dụng hàng ngày. Thông qua các video được đăng tải trên các ứng dụng này, nhiều người có thể giải trí, học tập hay truyền tải thông tin của cá nhân mình, thậm chí nếu tận dụng tốt các ứng dụng còn trở thành công cụ kiếm tiền. Tuy nhiên, trên các ứng dụng này cũng tồn tại nhiều video có nội dung phản cảm, không phù hợp với trẻ nhỏ.

Chị Trần Thị Thu Hương, ở huyện Cù Lao Dung cho biết: “Ở quê ít có tụ điểm vui chơi cho trẻ nhỏ nên khi thằng con tôi học bài xong thì tôi đưa điện thoại để nó chơi game hay coi video giải trí. Điều đáng lo là gần đây tôi phát hiện trên YouTube hay TikTok có một số video khiến tôi giật mình, bởi các video này có nội dung “khoe thân” của các bạn trẻ hay những clip có nội dung gây sốc để câu like (lượt thích) hay câu view (lượt xem)”.

Những video có lượt xem nhiều, thích nhiều thì sẽ tự xuất hiện trên mục “Thịnh hành” ở YouTube hay mục “Xu hướng” trên TikTok. Do đó nếu trẻ em truy cập các ứng dụng này sẽ vô thức truy cập vào những nội dung đó. Đáng lo ngại hơn khi hiện nay xuất hiện trường hợp trẻ em học theo các video trên mạng để quay clip câu view theo phong trào. Anh Trịnh Thành Được, ở huyện Long Phú ngỡ ngàng kể lại: “Hồi tuần rồi, thằng con tôi chỉ mới học lớp 5 mà nó dám rủ mấy đứa bạn trong xóm bắt con chó nhỏ để thảy xuống sông trước nhà để quay clip. Hỏi ra mới biết là nó muốn tải lên ứng dụng TikTok để được nhiều người tương tác”.

Không phải phụ huynh nào cũng nhận biết rõ những ảnh hưởng của việc tiếp xúc sớm với mạng xã hội vì công nghệ ngày càng phát triển trong khi các bậc phụ huynh lại quá bận bịu với nhiều công việc, nếu không tiếp cận thường xuyên sẽ không biết về những mặt trái này. Điều đáng lo ngại hơn cả là có nhiều em nhỏ lại bị cuốn hút với những video nguy hiểm, có nội dung bạo lực… Trong khi, nhiều bậc phụ huynh chưa có biện pháp hiệu quả để kiểm soát việc con em mình tiếp cận với các nội dung này.

Một số phụ huynh còn lợi dụng các thiết bị điện tử thông minh để “dụ” trẻ ăn cơm hoặc chọn là phần thưởng khi trẻ đạt thành tích cao trong học tập, vô hình trung làm nhiều trẻ nghiện sử dụng các thiết bị này.

Trong khi các biện pháp kiểm soát, ngăn chặn các nội dung xấu trên không gian mạng vẫn còn hạn chế thì các bậc phụ huynh phải tăng cường quản lý nội dung mà trẻ em truy cập trên các nền tảng chia sẻ video nói riêng hay các trang mạng xã hội nói chung. Thực tế đã có nhiều trường hợp trẻ em bị nghiện điện thoại và có không ít hậu quả đáng tiếc đã xảy ra. Thế nên, để giúp con mình tránh được các hiểm họa từ môi trường mạng, thì các bậc phụ huynh cần kiểm soát, định hướng chặt chẽ để giúp con em chọn lọc được thông tin phù hợp, hữu ích với lứa tuổi.

(Hải Hà, https://www.baosoctrang.org.vn/xa-hoi/mang-xa-hoi-va-nhung-tac-dong-toi-tre-em-43589.html)

Đọc ngữ liệu sau và trả lời câu hỏi:

Virus corona chủng mới: Những điều cần biết và chưa biết

Hãng tin AFP dẫn ý kiến chuyên gia cho rằng nhiều điều còn chưa được biết rõ khiến chưa thể xác định được tác động toàn cầu của bệnh dịch do virus corona chủng mới (2019-nCoV) từ Vũ Hán (Trung Quốc), trong đó bao gồm tỷ lệ tử vong, mức độ lây nhiễm từ người sang người, thời điểm người bệnh có thể lây sang người khác, thời gian ủ bệnh...

Tỷ lệ tử vong là bao nhiêu?

Tính đến sáng 31/1, chưa có bệnh nhân nào tử vong bên ngoài Trung Quốc đại lục, trong khi khoảng 100 ca đã được xác nhận mắc bệnh tại hơn 20 nước, từ châu Á cho đến châu Âu, Bắc Mỹ, Trung Đông. Ở giai đoạn này, chưa thể biết tỷ lệ tử vong cụ thể do virus 2019-nCoV gây ra, vì không biết được số người bị lây nhiễm thực sự.

Ngày 28/1, Bộ trưởng Y tế Pháp Agnès Buzyn cho rằng tỷ lệ tử vong “dưới 5%”. Tỷ lệ này có thể giảm từng ngày do có nhiều ca nhiễm bệnh mới hơn là ca tử vong. Trước đó, chỉ có hai đại dịch gây chết nhiều người là dịch SARS (hội chứng suy hô hấp cấp) và MERS (hội chứng hô hấp Trung Đông).

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), dịch SARS năm 2002-2003 đã làm 774 người chết trên thế giới trong số 8.096 ca mắc bệnh (tỷ lệ tử vong 9,5%). Còn dịch MERS thì vẫn chưa kết thúc, với 858 bệnh nhân chết trong tổng số 2.494 trường hợp bị lây nhiễm (tỷ lệ tử vong 34,5%).

Theo bà Buzyn, virus 2019-nCoV “làm chết người ít hơn SARS và MERS, nhưng lây nhiễm nhiều hơn”.

Mức độ lây nhiễm như thế nào?

Nhiều chuyên gia đã cố gắng ước lượng số người bị lây nhiễm từ cùng một bệnh nhân. Được gọi là “tỷ lệ tái sinh căn bản” (R0), thông số này rất quan trọng để ngăn chặn dịch bệnh.

Có nhiều tỷ lệ được đưa ra từ 1,4 đến 3,8, mà theo giải thích của giáo sư David Fisman (Đại học Toronto) thì như vậy khá thấp.

Tuy nhiên, các nhà khoa học Trung Quốc lại ước tính cao hơn, theo đó một người bệnh có thể lây nhiễm sang hơn 5 người khác. J.Stephen Morrison, Trung tâm nghiên cứu chiến lược quốc tế (CSIS) ở Washington, nhận định: “Nếu tỷ lệ này được xác định, có thể giải thích một phần vì sao số trường hợp lây nhiễm gia tăng nhanh chóng tại Trung Quốc”.

Một bệnh nhân có thể lây cho người khác vào thời điểm nào ? Câu hỏi quan trọng này hiện vẫn chưa có câu trả lời. Ngày 26/1, chính quyền Trung Quốc nói rằng việc lây nhiễm có thể diễn ra ngay trước khi các triệu chứng xuất hiện (đây là trường hợp của dịch cúm, nhưng SARS thì không). Dù sao đi nữa, giả thiết này dựa trên việc quan sát vài trường hợp và chưa được khẳng định.

Giáo sư Mark Woolhouse, Đại học Edimbourg (Scotland) nhấn mạnh: “Cần khẩn cấp tiến hành nghiên cứu về vấn đề này. Hy vọng chính của chúng ta là kiểm soát được dịch bệnh và nhanh chóng nhận diện những người bị bệnh để cách ly, tránh lây lan. Nếu việc lây nhiễm virus diễn ra trước khi xuất hiện các triệu chứng được xác nhận rộng rãi, thì hiệu quả của biện pháp cách ly sẽ không còn bao nhiêu”.

Mức độ lây từ người sang người như thế nào?

Hầu hết trường hợp lây trực tiếp từ người sang người được nhận thấy ở Trung Quốc đại lục. Ba trường hợp khác là ở Việt Nam, Đức và Nhật Bản. Theo ông J.Stephen Morrison, nguy cơ lây như vậy “rất thấp tại các nước phát triển”.

Tuy nhiên, nếu có những trường hợp “lây sang một số nước châu Phi hay các lục địa mà phương tiện an toàn vệ sinh hạn chế, thì các ổ dịch lớn có thể bùng phát bên ngoài Trung Quốc. Đó có thể là khúc dạo đầu cho một nạn dịch toàn cầu”. Ông cũng nói thêm rằng hiện nay một kịch bản như thế chỉ mới trên lý thuyết.

Thời gian ủ bệnh là bao lâu?

Những yếu tố mới nhất cho thấy thời gian từ lúc bị nhiễm virus cho đến lúc xuất hiện các triệu chứng đầu tiên, gọi là thời kỳ ủ bệnh, dường như ngắn hơn người ta tưởng. WHO cho rằng thời gian ủ bệnh là từ 2-10 ngày. Nhưng đối với một số trường hợp thì nhanh hơn: trong số 34 bệnh nhân Trung Quốc được các chuyên gia Hà Lan nghiên cứu, thời gian ủ bệnh trung bình là 5,8 ngày.

Theo một lá thư đăng trên tạp chí y học Mỹ NEJM ngày 28/1, khi một thanh niên 27 tuổi bị lây nhiễm từ người cha từ Vũ Hán đến Việt Nam, các triệu chứng chỉ 3 ngày sau đã xuất hiện. Pháp chọn mức cao nhất là 14 ngày để ấn định thời gian cách ly đối với các công dân hồi hương từ Vũ Hán.

Những triệu chứng có khác biệt so với SARS?

Căn bệnh về đường hô hấp do virus 2019-nCoV gây ra có một số triệu chứng giống như SARS, theo như 41 trường hợp đầu tiên được theo dõi tại Trung Quốc. Tất cả các bệnh nhân này đều bị viêm phổi, hầu như đều bị sốt, 3/4 bị ho, và hơn phân nửa bị khó thở. Tuy nhiên, theo phân tích của giáo sư Bin Cao, tác giả chính của các nghiên cứu đăng trên The Lancet, “có những khác biệt quan trọng so với SARS. Chẳng hạn không có các triệu chứng như sổ mũi, đau họng, hắt hơi”.

Tuổi trung bình của 41 bệnh nhân trên là 49, và gần 1/3 đã bị các bệnh mãn tính như tiểu đường, bệnh tim…1/3 trong số những người này cảm thấy rất khó thở, và 6 người đã chết.

Hiện nay, chưa có vaccine cũng như thuốc chữa đối với virus 2019-nCoV, các bác sĩ chỉ khắc phục những triệu chứng, trong đó có việc hạ sốt.

(Nguồn:https://baoquocte.vn/virus-corona-chung-moi-nhung-dieu-can-biet-va-chua-biet-108647.html)

Đọc ngữ liệu sau và trả lời câu hỏi:

PHỤC HỒI CÁC HỆ SINH THÁI LÀ NHU CẦU CẤP THIẾT

TỪ CÁC KHU RỪNG, ĐẤT NÔNG NGHIỆP ĐẾN NƯỚC NGỌT, ĐẠI DƯƠNG VÀ VÙNG VEN BIỂN – SỰ SỐNG VÀ SỰ ĐA DẠNG CỦA HỆ SINH THÁI TRÊN TRÁI ĐẤT CHÍNH LÀ NỀN TẢNG TẠO NÊN SỰ THỊNH VƯỢNG VÀ HẠNH PHÚC CỦA LOÀI NGƯỜI. TUY NHIÊN, CHÚNG TA LẠI ĐANG KHIẾN NHỮNG TÀI NGUYÊN QUÝ GIÁ NÀY SUY THOÁI MỘT CÁCH ĐÁNG BÁO ĐỘNG. CHƯƠNG TRÌNH THẬP KỶ KHÔI PHỤC HỆ SINH THÁI CỦA LIÊN HỢP QUỐC LÀ MỘT CƠ HỘI GIÚP XOAY CHUYỂN TÌNH THẾ CŨNG NHƯ MANG ĐẾN CHO CON NGƯỜI VÀ THIÊN NHIÊN MỘT TƯƠNG LAI BỀN VỮNG.

Đại dương và vùng biển

Bảo vệ tài nguyên biển tránh khỏi tình trạng bị khai thác quá mức

Trái đất - ngôi nhà chung của chúng ta - là một hành tinh biển xanh với hơn 70% diện tích bề mặt là biển và các đại dương. Biển và đại dương nuôi sống chúng ta, điều hòa khí hậu và tạo ra phần lớn lượng oxy mà chúng ta hít thở. Chúng tạo nền tảng cho các lĩnh vực quan trọng của nền kinh tế như du lịch và nuôi trồng thủy sản. Ngoài ra, chúng góp phần nuôi dưỡng sự đa dạng sinh học từ loài cá voi đến các sinh vật phù du trong nhiều môi trường sống từ các rạn san hô tại những vùng nước nhận nhiều ánh sáng mặt trời đến các đại dương ở vùng địa cực.

Dù có vai trò quan trọng như vậy, nhưng các đại dương và những vùng ven biển lại đang phải đối mặt với những mối đe dọa chưa từng có trước đây. Hàng triệu tấn rác thải nhựa đang đổ ra biển và các đại dương trên toàn thế giới và gây hại cho các loài sinh vật bao gồm chim biển, rùa và cua. Hiện tượng biến đổi khí hậu đang phá hủy các rạn san hô và những hệ sinh thái quan trọng khác. Rừng ngập mặn bị khai thác quá mức và thậm chí là bị phá bỏ để xây dựng trang trại nuôi thủy sản và phục vụ các hoạt động khác. Hoạt động đánh bắt quá mức đang đe dọa đến sự ổn định của nguồn cá, tình trạng ô nhiễm dinh dưỡng góp phần tạo ra các vùng biển chết và gần 80% lượng nước thải trên thế giới bị xả thẳng ra môi trường khi chưa qua xử lý.

Phục hồi các đại dương và vùng ven biển có nghĩa là giảm áp lực lên các hệ sinh thái này để chúng có đủ thời gian phục hồi, cả theo cách tự nhiên lẫn tái nuôi cấy giống hoặc cấy ghép các loài chủ chốt. Điều này cũng có nghĩa là nắm được cách làm sao để tăng cường tính thích ứng của các hệ sinh thái và cộng đồng trước tình trạng biến đổi toàn cầu. Chẳng hạn như, chính phủ và cộng đồng cần phát triển hoạt động đánh bắt cá theo hướng bền vững. Các chất gây ô nhiễm phải được xử lý trước khi chúng được xả thải ra đại dương và những chất thải rắn như nhựa cần phải được loại bỏ hoàn toàn. Hoạt động phát triển các thành phố ven biển cần đi đôi với công tác bảo vệ, chứ không phải là thay thế, những hệ sinh thái ven biển. Ngoài ra, chúng ta cũng cần quản lý một cách thận trọng và tích cực khôi phục các rạn san hô, rừng ngập mặn và các thảm cỏ biển để các đại dương có thể tiếp tục hỗ trợ sinh kế cho hàng tỷ người trên toàn cầu.

(https://wildfor.life/vi/s%E1%BA%B5n-s%C3%A0ng-h%C3%A0nh-%C4%91%E1%BB%99ng-ph%E1%BB%A5c-h%E1%BB%93i-c%C3%A1c-h%E1%BB%87-sinh-th%C3%A1i-l%C3%A0-nhu-c%E1%BA%A7u-c%E1%BA%A5p-thi%E1%BA%BFt)