Bài 21: Những biến đổi của nhà nước phong kiến trong các thế kỉ XVI-XVIII

- Sự tranh giành quyền lực giữa các thế lực phong kiến

- Sự ngang tài, ngang sức của các thế lực phong kiến.

- Về cơ bản bộ máy nhà nước được tổ chức theo mô hình thời Lê sơ

- Nhưng triều đình nhà Lê không còn năm thực quyền mà quyền lực nằm trong tay chúa Trịnh.

- Năm 1744, chúa Nguyễn Phúc Khoát xưng vương, xây dựng chính quyền trung ương, đổi 3 ti thành 6 bộ và đặt thêm quan chức. Các dinh vẫn giữ như cũ.

- Việc làm của chúa Nguyễn Phúc Khoát đặt Đại Việt đứng trước nguy cơ chia thành hai nước.

Điểm khác biệt của chính quyền Đàng Trong với nhà nước Lê – Trịnh ở Đàng Ngoài là chính quyền Đàng Trong chỉ có chính quyền địa phương dưới sự cai quản của chúa Nguyễn, chưa có chính quyền trung ương.

- Vua quan chỉ lo ăn chơi xa sỉ không quan tâm đến triều đình và nhân dân.

- Địa chủ ra sức chiếm đoạt ruộng đất, bóc lột nông dân.

- Nhân dân khổ cực đã đứng dậy đấu tranh ở nhiều nơi.

- Một số thế lực phong kiến cũng hợp quân, đánh nhau, tranh chấp quyền hành.

- Trong bối cảnh nhà Lê suy yếu, bất lực, Mạc Đăng Dung dã phế truất vua Lê thành lập nhà Mạc. Đây là sự thay thế tất yếu.

- Trong những năm đầu nhà Mạc đã xây dựng chính quyền và thi hành nhiều chính sách tích cực góp phần ổn định lại đất nước

- Tuy nhiên ra đời trong bối cảnh chiến tranh phong kiến bùng nổ. Tuy bước đầu có góp phần ổn định lại xã hội nhưng ại trở thành nguyên cớ gây nên nội chiến trong nước.