Soạn bài Về bài ca dao Đứng bên ni đồng, ngó bên tê đồng - Chân trời sáng tạo

Tóm tắt tác phẩm Về bài ca dao Đứng bên ni đồng ngó bên tê đồng - Mẫu 3

Bài viết là sự cảm nhận mới của tác giả về bài ca dao Đứng bên ni đồng,  ngó bên tê đồng, mênh mông bát ngát. Theo tác giả cảm nhận hình ảnh cô gái không chỉ xuất hiện trong hai câu thơ cuối mà hình ảnh cô gái xuất hiện trong cả bài thơ. Trong hai câu thơ đầu hình ảnh cô gái đang ngắm cánh đồng thể hiện sự năng nổ, tích cực của người con gái muốn ngắm cánh đồng từ nhiều phía để thâu tóm, nắm bắt. Hai câu thơ sau cô gái tập trung miêu tả chẽn lúa đòng đòng và liên hệ so sánh với bản thân mình rất hồn nhiên và đầy sinh động. Qua đó thấy được giá trị của bài ca dao, là một bức tranh tuyệt đẹp và giàu ý tưởng.

Tóm tắt tác phẩm Về bài ca dao Đứng bên ni đồng ngó bên tê đồng - Mẫu 4

Bài ca dao gây ấn tượng ngay từ những dòng thơ đầu. Dòng thơ này kéo dài 12 tiếng, lại dùng nhiều biện pháp tu từ: đối xứng, điệp từ, điệp ngữ, … rồi những từ chỉ vị trí, địa điểm rất hồn nhiên, mộc mạc. Tất cả gợi sự mênh mông, rộng lớn của cánh đồng. Cô gái được so sánh với “chẽn lúa đòng đòng”, lại “phất phơ dưới ngọn nắng hồng ban mai” làm nổi bật lên sức sống thanh xuân, tươi trẻ của cô gái. So với cánh đồng rộng lớn thì cô gái nhỏ bé nhưng chính bàn tay con người nhỏ bé đã làm ra cánh đồng mênh mông. Hai hình ảnh – cánh đồng và cô gái – hợp thành một bức tranh đồng quê, con người tươi sáng, sinh động. Bài ca có thể là lời tự khen thầm kín, hồn nhiên của cô gái hay bài ca cũng có thể là lời của một chàng trai ngợi ca cô gái mà mình thầm yêu một cách kín đáo, tế nhị. Bài ca dao chỉ với bốn dòng ngắn ngủi nhưng đã mở ra không gian bao la của đồng quê và thế giới cảm xúc của người dân quê.

Có thể chia văn bản thành 4 đoạn:

- Đoạn 1 (Từ đầu đến ...nắng hồng ban mai): Giới thiệu bài ca dao.

- Đoạn 2 (Tiếp theo đến …đầy sức sống): Hai dòng đầu của bài ca dao

- Đoạn 3 (Tiếp theo đến …cánh đồng kia?): Hai dòng cuối của bài ca dao

- Đoạn 4 (Còn lại): Giá trị của bài ca dao.

Văn bản là một bài văn nghị luận văn học, trong đó, tác giả trình bày những cách hiểu khác nhau và những nét độc đáo về bài ca dao “Đứng bên ni đồng ngó bên tê đồng”. Bài ca dao diễn tả tình yêu quê hương, đất nước một cách bình dị, sâu sắc; gây ấn tượng về sự khác thường của dòng thơ; sử dụng các biện pháp tu từ: đối xứng, điệp từ, điệp ngữ, so sánh,… vừa là lời của cô gái, cũng có thể là của một chàng trai làng nào đó. Chỉ với bốn dòng ngắn ngủi, bài ca dao này đã mở ra một không gian bao la của đồng quê và một thế giới cảm xúc của người dân quê, vừa thiết tha, vừa sâu lắng. 

- Theo tác giả, những hình ảnh đặc sắc của quê hương đã được khắc hoạ đó là vẻ đẹp của cánh đồng lúa bao la, trù phú, tốt tươi, đầy sức sống. 

Trên nền thiên nhiên đó là vẻ đẹp của người con gái thon thả, mảnh mai, duyên dáng và đầy sức sống. 

Như vậy, hai hình ảnh: cánh đồng và cô gái đã hợp thành một bức tranh đồng quê đầy tươi sáng, sinh động.

- Nét độc đáo của bài ca dao:

   + Sử dụng các biện pháp nghệ thuật độc đáo: Hai dòng thơ đầu được kéo dài tới 12 tiếng, sử dụng nhiều biện pháp tu từ như đối xứng, điệp ngữ, điệp từ, ngôn ngữ mang màu sắc địa phương.

   + Bài ca dao có nhiều cách hiểu ở hai dòng thơ cuối: Hai dòng thơ cuối có thể là lời của cô gái nhưng cũng có thể là lời của chàng trai, từ đó tạo ra nhiều cách hiểu khác nhau về ý nghĩa của câu ca dao.