+ Tìm hiểu tham khảo các văn bản ngoài SGK có nội dung liên quan đến các chủ đề đã học (Truyện trinh thám, Thơ bảy chữ, tám chữ, thơ tự do, văn bản nghị luận văn học, nghị luận xã hội về các đề tài tình yêu quê hương, đất nước, con người, tình bạn,...). Những văn bản trên có thể tham khảo các thể loại đã học trong sách hoặc qua mạng internet, các tài liệu khác…
II. GỢI Ý MỘT SỐ NỘI DUNG
1. Truyện trinh thám
2. Thơ sáu chữ, bảy chữ, tám chữ
3. Thông tin khách quan và ý kiến chủ quan
III. MỘT SỐ ĐỀ THAM KHẢO
ĐỀ SỐ 1
I. PHẦN ĐỌC HIỂU(4,0 điểm)
MẸ
(1) Con bị thương, nằm lại một mùa mưa
Nhớ dáng mẹ ân cần mà lặng lẽ
Nhà yên ắng, tiếng chân đi rất nhẹ,
Gió từng hồi trên mái lá ùa qua.
(2) Nhớ vườn cây che bóng kín sau nhà
Trái chín rụng suốt mùa thu lộp độp
Những dãy bưởi sai, những hàng khế ngọt,
Nhãn đầu mùa, chim đến bói lao xao...
(3) Con xót lòng, mẹ hái trái bưởi đào
Con nhạt miệng, có canh tôm nấu khế
Khoai nướng, ngô bung, ngọt lòng đến thế
Mỗi ban mai toả khói ấm trong nhà.
(4) Ba con đầu đi chiến đấu nơi xa
Tình máu mủ mẹ dồn con hết cả,
Con nói mớ những núi rừng xa lạ
Tỉnh ra rồi, có mẹ, hoá thành quê!
(Trích Mẹ, Bằng Việt, Tác phẩm chọn lọc, NXB Hội Nhà Văn, tr.124)
Chú thích:
Bằng Việt tên khai sinh là Nguyễn Việt Bằng, ông sinh năm 1941, quê ở huyện Thạch Thất, Hà Tây (nay thuộc Hà Nội). Bằng Việt làm thơ từ những năm 60 và thuộc thế hệ các nhà thơ trưởng thành từ thời chống Mĩ. Thơ Bằng Việt đến với người đọc một cách tự nhiên, dễ chịu, tình cảm sâu lắng và dí dỏm.
Bài thơ Mẹ được Bằng Việt sáng tác vào năm 1972, vào thời điểm ông tham gia công tác ở chiến trường Bình Trị Thiên, với tư cách là một phóng viên chiến trường. Sau đó, nhà thơ bị thương, ông được những người mẹ hậu phương chăm sóc tận tình, yêu thương hết mực. Cảm động trước tình cảm của những người mẹ miền Nam ấy, ông đã sáng tác bài thơ “Mẹ” như một lời tri ân sâu sắc đến người “Mẹ” đặc biệt này.
Đoạn trích là bốn khổ thơ đầu của bài thơ “Mẹ”.
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1 (0.5 điểm). Đoạn thơ được viết theo thể thơ nào?
Câu 2 (0.5 điểm). Nhân vật trữ tình trong đoạn thơ trên là ai?
Câu 3 (1.0 điểm). Tìm trong văn bản những hình ảnh người con đã nhớ đến khi bị thương nằm lại mùa mưa.
Câu 4 (1.0 điểm). Trình bày hiệu quả của biện pháp tu từ điệp ngữ được sử dụng trong khổ thơ (1), (2) của đoạn thơ trên.
Câu 5 (0.5 điểm). Em hãy nêu ý nghĩa của hai câu thơ:
“Con nói mớ những núi rừng xa lạ
Tỉnh ra rồi, có mẹ, hoá thành quê!”
Câu 6 (0.5 điểm). Những thông điệp em rút ra sau khi đọc đoạn thơ trên là gì?
...........................................................................................