I. ĐỌC - HIỂU (6,0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện yêu cầu:
Ca dao và mẹ
(1) mẹ ru khúc hát ngày xưa
qua bao nắng sớm chiều mưa vẫn còn
chân trần mẹ lội đầu non
che dông giữ tiếng cười giòn cho ai…
vì ai chân mẹ dẫm gai
vì ai tất tả
vì ai dãi dầu
vì ai áo mẹ phai màu
vì ai thao thức bạc đầu vì ai?
(2) lớn từ dạo đó ta đi
chân mây góc biển mấy khi quay về
mẹ ngồi lặng cuối bờ đê
đếm năm tháng đếm ngày về của ta
mai vàng mấy lượt trổ hoa
hàng hiên hanh nắng sương sa mấy lần
đồng xa rồi lại đồng gần
thương con mẹ lội đồng gần đồng xa
(3) “ầu ơ…” tiếng vọng xé tim
lời ru xưa bỗng về tìm cơn mơ
đâu rồi cái tuổi ngày thơ
mẹ ta nay đã mịt mờ chân mây
chiều đông giăng kín heo may
tìm đâu cho thấy tháng ngày “ầu ơ…”
Cuối đông 2000
(Bùi Nguyễn Trường Kiên, Quê nhà nỗi nhớ, NXB Trẻ, 2003)
Câu 1. Xác định thể thơ của văn bản .
Câu 2. Nhân vật trữ tình trong văn bản là ai?
Câu 3. Giải nghĩa từ “dãi dầu” trong câu thơ “vì ai tất tả vì ai dãi dầu”.
Câu 4. Nỗi vất vả, cực nhọc của mẹ được thể hiện qua những từ ngữ, hình ảnh trong đoạn thơ (1)
Câu 5. Nêu tác dụng của phép điệp được sử dụng trong đoạn thơ:
vì ai chân mẹ dẫm gai
vì ai tất tả vì ai dãi dầu
vì ai áo mẹ phai màu
vì ai thao thức bạc đầu vì ai?