Đọc đoạn trích sau:

“(…) Ăn Tết rừng xong

từ giã chú tắc kè

chúng tôi xuôi - ào ào cơn lũ đổ

các binh đoàn tràn vào thành phố

đang mùa thay lá những hàng me

Lá me vàng lăn tăn trải thảm phố hè

chồi xanh lăn tăn nơi đầu cành run rẩy

cơn gió thoảng chút hương rừng đâu đấy

hạt mưa đầu mùa trong suốt giữa lòng tay

Người bạn tôi không về tới nơi này

anh gục ngã bên kia cầu xa lộ

anh nằm lại trước cửa vào thành phố

giây phút cuối cùng chấm dứt cuộc chiến tranh

Đồng đội, bao người không “về tới” như anh

nằm lại Cầu Bông, Đồng Dù, và xa nữa...

tất cả họ, suốt một thời máu lửa

đều ước ao thật giản dị: sắp về!”

(Trích Tiếng tắc kè kêu trong thành phố, Nguyễn Duy, Thơ Nguyễn Duy, NXB Hội nhà văn, 2000)

Xác định các phương thức biểu đạt trong đoạn trích trên?

Đáp án

Biểu cảm, tự sự, miêu tả.

Giải thích

Học sinh tìm kiếm dấu hiệu của các phương thức biểu đạt trong đoạn thơ:

- Trong đoạn thơ có nhân vật “chúng tôi” và sự kiện sau khi ăn Tết, những người lính về thành phố, có những người có thể trở về, nhưng có những người mãi mãi nằm lại trước cửa vào thành phố. → Phương thức tự sự.

- Khổ 2: Tác giả tái hiện lại bức tranh khung cảnh thành phố với các hình ảnh “Lá me”, “chồi xanh”... → Phương thức miêu tả.

- Tác giả sử dụng hàng loạt các từ ngữ biểu thị cảm xúc như “không về tới”, “nằm lại”, “gục ngã”... bộc lộ cảm xúc xót thương về sự hy sinh mất mát của những người đồng đội hay là về những hậu quả mà chiến tranh mang lại. → Phương thức biểu cảm.

Vậy các phương thức biểu đạt sử dụng trong đoạn thơ là tự sự, miêu tả và biểu cảm.

Giải thích đáp án:

- Đoạn trích không trình bày, giới thiệu về khái niệm, chức năng, công dụng, đặc tính… của một sự vật, hiện tượng nào đó. → Trong đoạn trích không có phương thức biểu đạt thuyết minh.

- Đoạn trích không đưa ra một quan điểm, nhận định nào, cũng không có các lập luận, lí lẽ để thuyết phục người khác. → Trong đoạn trích không có phương thức biểu đạt nghị luận.