1.

Giả sử rằng hai sắc tố đỏ và xanh lam trộn lẫn để tạo thành màu tím bình thường và màu xanh lam pha với màu vàng tạo nên màu xanh lục của cánh hoa dạ yến thảo. Các con đường sinh hóa riêng biệt tổng hợp hai sắc tố như thể hiện trong hai hàng trên cùng của sơ đồ đi kèm. Màu trắng dùng để chỉ các hợp chất không có sắc tố (sự thiếu hụt toàn bộ sắc tố dẫn đến cánh hoa màu trắng).

Con đường thứ 3 các hợp chất không đóng góp tạo sắc tố cho cánh hoa, thường không ảnh hưởng đến con đường tổng hợp sắc tố xanh lam và đỏ, nhưng nếu một trong các chất trung gian của nó (màu trắng 3) tích tụ ở nồng độ cao, nó có thể được chuyển đổi thành màu vàng trong con đường tổng hợp sắc tố màu đỏ. Trong sơ đồ, các chữ cái từ A đến E đại diện cho các enzyme và các gen tương ứng của chúng và tất cả các gen đều không xảy ra liên kết. Giả sử các gen kiểu dại là trội và mã hóa chức năng của enzyme, các alen lặn làm thiếu chức năng của enzyme và không có đột biến nào gây chết. Những tổ hợp kiểu gen của bố mẹ (đời P) thuần chủng nào được lai với nhau để tạo ra đời con F₂ có được các tỷ lệ kiểu hình sau?

a) 9 tím: 3 xanh lục: 4 xanh lam.

b) 9 tím: 3 đỏ: 3 xanh lam: 1 trắng.

c) 13 tím: 3 xanh lam.

d) 9 tím: 3 đỏ: 3 xanh lục: 1 vàng.

2.  Phả hệ hình bên mô tả sự di truyền của một bệnh hiếm gặp trong đó người mắc bệnh được thể hiện bằng ô màu đen. Cho rằng không có đột biến mới phát sinh và tất cả các cá thể có kiểu gen được biểu hiện thành kiểu hình tương ứng.

a) Bệnh do gen lặn trên NST thường, trội trên NST thường, lặn liên kết X (không tương ứng trên Y) hay trội liên kết X (không tương ứng trên Y)? Giải thích.

b) Xác suất mỗi cá thể ở thế hệ II mang gen bệnh là bao nhiêu? Giải thích.

10

1

a) Vì màu xanh lam luôn xuất hiện, cho biết E/E (màu xanh lam) ở cả bố mẹ.

- Dựa vào tỷ lệ được quan sát, cả C và D đều không thay đổi, trong trường hợp này, các cặp gen liên quan là A/a và B/b => kiểu gen của F1 phải là: AaBb

=> Kiểu gen của P: AABB x aabb hoặc AAbb x aaBB.

Kiểu hình F2:

9A-B-: Xanh lam + đỏ = tím.

3A-bb: xanh lam + vàng = xanh lục.

3aaaB-: xanh lam + trắng 2 = xanh lam.

1aabb: xanh lam + trắng 2 = xanh lam.

Hoặc F1: aaBbCcdd vì dd không tổng hợp được sắc tố nên chất trắng 3 được tích lũy sẽ tạo ra màu vàng.

0,25

b) Màu xanh lam không phải lúc nào cũng xuất hiện, cho biết F1 có mang kiểu gen E/e.

- Vì màu xanh lục không bao giờ xuất hiện nên F1 phải là B/B; C/C; D/D => Kiểu gen của F1 là:

AaEe => P phải có kiểu gen: AAEE x aaee hoặc AAee x aaEE.

Kiểu hình F2:

9A-E-: xanh lam + đỏ = Tím.

3A-ee: đỏ + trắng 1 = đỏ.

3aaE-: xanh lam + trắng 2 = xanh lam.

1 aaee: trắng 2 + trắng 1 = trắng.

Kiểu gen F1 cũng có thể: aaBBCcddEe.

0,25

c) Màu xanh lam luôn xuất hiện, nên F1 phải có kiểu gen E/E.

- Không có màu lục xuất hiện, cho thấy F1 cũng là B/B => hai gen Lien quan là A và D

=> Kiểu gen F1: AaDd => P: AADD x aadd hoặc AAdd x aaDD.

Kiểu hình F2:

9A-D-: xanh lam + đỏ + trắng 4 = tím.

3A-dd: xanh lam + đỏ = tím.

3aaD-: xanh lam + trắng 2 + trắng 4 = xanh lam.

1aadd: trắng 2 + xanh lam + đỏ = tím.

0,25

d) Màu xanh lam không phải lúc nào cũng xuất hiện, chứng tỏ F1 có mang kiểu gen E/e.

- Sự xuất hiện màu vàng cho thấy F1 mang kiểu gen B/b.

- Hai gen liên quan là B và E.

=> Kiểu gen của F1 là: BbEe => Kiểu gen của P: BBEE x bbee hoặc BBee x bbEE.

Kiểu hình F2:

9B-E-: đỏ + xanh lam = Tím.

3B-ee: đỏ + trắng 1 = đỏ.

3bbE-: vàng + xanh lam = xanh lục.

1 bbee: vàng + trắng 1 = vàng.

0,25

2

a) Bệnh do gen lặn trên NST thường quy định. Do bố mẹ có kiểu hình bình thường nhưng sinh con mắc bệnh → bệnh do gen lặn quy định. III-1 là nữ mắc bệnh có bố bình thường → nếu là gen lặn trên NST X thì bố phải mắc bệnh → bệnh do gen trên NST thường quy định.

0,25

b)

- II-1, II-2, II-6 và II-7 có kiểu hình bình thưởng sinh con mắc bệnh; II4 bị bệnh nên xác suất các cá thể này có mang gen gây bệnh = 1

- Các cá thể còn lại (II3, 5) ở thế hệ II đều có kiểu hình bình thường → xác suất mang gen bệnh = 2/3.

0,125

0,125