Các nhà khoa học có thể sử dụng đột biến mất đoạn để xác định vị trí của gene. Bảng sau đây cho thấy kết quả của một nỗ lực nhằm xác định vị trí gene quy định màu mắt ở ruồi giấm. Biết rằng alen st⁺ quy định kiểu hình dại trội hoàn toàn so với st quy định mắt màu đỏ tươi. Những đột biến mất đoạn khác nhau (đoạn mất được kí hiệu “__”) được tạo ra với NST mang gene st⁺ (D₁ đến D₅) để tạo ra các thể dị hợp st/D_x (st là chiếc NST chứa allele lặn st).

 

Dựa vào những thông tin trên, gene st+ thuộc vùng số mấy trên NST?

Gợi ý đáp án:

- Xét bệnh A, người 10 không mang allele gây bệnh, mà sinh con trai (16) bị bệnh → gene gây bệnh nhận từ mẹ, mà người mẹ bình thường → Gene gây bệnh là gene lặn trên NST X, không có allele tương ứng trên Y.

Quy ước: A: không bị bệnh A, a: bị bệnh A.

- Xét bệnh B: Bố mẹ (5,6) bình thường sinh con gái bị bệnh → Bệnh do gene lặn trên NST thường quy định.

Quy ước: B: không bị bệnh B, b: bị bệnh B.

 Xác suất sinh con trai đầu lòng không bị bệnh A và không bị bệnh B của cặp 12 - 13

- Người 12 có anh trai là 11 mắc bệnh B → có kiểu gene X^AY(1BB:2Bb)

- Người 13:

     + Xét người số 7: (3) X^AYBb × (4) X^AX^aBb người 7: (1X^AX^A:1X^AX^a)(1BB:2Bb)

      + Người số 8: X^AYBb.

Xét cặp vợ chồng 7 – 8: (1X^AX^A:1X^AX^a)(1BB:2Bb) × X^AYBb ↔ (3X^A:1X^a)(2B:1b) × (1X^A:Y)(1B:1b)

Người 13: (3X^AX^A: 1X^AX^a)(2BB:3Bb)

Xét cặp vợ chồng 12 – 13: X^AY(1BB:2Bb) × (3X^AX^A: 1X^AX^a)(2BB:3Bb) ↔ (1X^A:1Y)(2B:1b) × (7X^A:1X^a)(7B:3b)

Xác suất sinh con trai đầu lòng không bị bệnh A và bệnh B:

$\frac{1}{2}$Y ×  $\frac{7}{8} {\mathrm{X}}^{\mathrm{A}}$  × (1− $\frac{1}{3}$ b ×$\frac{3}{10}$ b) =  $\frac{63}{160}$ = 0,39375 ⸟ 39,4%