Bữa nay lạnh, mặt trời đi ngủ sớm,

Anh nhớ em, em hỡi! Anh nhớ em

Không gì buồn bằng những buổi chiều êm

Mà ánh sáng mờ dần cùng bóng tối

Gió lướt thướt kéo mình qua cỏ rối

Đêm bâng khuâng đôi miếng lẩn trong cành;

Mây theo chim về dãy núi xa xanh

Từng đoàn lớp nhịp nhàng và lặng lẽ

Không gian xám tưởng sắp tan thành lệ

 

Thôi hết rồi, còn chi nữa đâu em!

Thôi hết rồi, gió gác với trăng thềm,

Với sương lá rụng trên đầu gần gũi

Thôi đã hết hờn ghen và giận dỗi!

(Được giận hờn nhau sung sướng bao nhiêu!)

Anh một mình, nghe tất cả buổi chiều

Vào chậm chậm ở trong hồn hiu quạnh

 

Anh nhớ tiếng. Anh nhớ hình. Anh nhớ ảnh

Anh nhớ em, anh nhớ lắm! em ơi!

Anh nhớ anh của ngày tháng xa khơi,

Nhớ đôi môi đang cười ở phương trời

Nhớ đôi mắt đang nhìn anh đăm đắm

Gió bao lần, từng trận nhớ thương đi,

- Mà kỷ niệm ơi, còn gọi ta chi...

(Xuân Diệu, Tương tư, chiều, in trong Thi nhân Việt Nam (Hoài Thanh – Hoài Chân), NXB Văn học, Hà Nội, 2023)

Đâu là phương thức biểu đạt chính trong đoạn thơ?

Đáp án đúng là C

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản.

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Sự đổi mới trong đề tài không phải là nét đặc trưng của phong trào Thơ mới vì đề tài về tình yêu và nỗi buồn không phải là một sự đổi mới so với thơ ca truyền thống. Tình yêu đã là một chủ đề quen thuộc trong thơ ca Việt Nam từ lâu, đặc biệt là trong thơ cổ điển. Các nhà thơ trước Xuân Diệu như Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương đã từng khai thác đề tài này, thể hiện qua nhiều hình thức và phong cách khác nhau.

- Các đặc điểm còn lại đều là những nét đặc trưng của phong trào Thơ mới:

+ Tính cá nhân và sự tự do trong sáng tác: Thơ mới, đặc biệt là thơ Xuân Diệu, hướng về sự bộc lộ cảm xúc cá nhân một cách mạnh mẽ và tự do. Trong bài thơ này, nhân vật trữ tình bày tỏ tình cảm không bị giới hạn bởi khuôn mẫu truyền thống, mà thay vào đó là sự thổ lộ chân thành, trực tiếp về tình yêu và nỗi nhớ.

+ Ngôn từ gần gũi, giàu cảm xúc: Khác với thơ cổ điển sử dụng ngôn ngữ ước lệ, thơ Xuân Diệu dùng từ ngữ giản dị, gần gũi để thể hiện cảm xúc.

+ Sự cách tân trong nhịp điệu và hình thức: Thơ Xuân Diệu không tuân thủ hoàn toàn các quy tắc về niêm luật của thơ cổ điển. Nhịp thơ tự do, có những đoạn ngắt quãng, đổi nhịp đột ngột như “Thôi hết rồi! Còn chi nữa đâu em!” thể hiện rõ sự đau khổ và sự bất lực của nhân vật trữ tình trước tình yêu đã mất.

Đáp án đúng là A

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản.

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Cụm từ “sắp tan thành lệ” trong dòng thơ gợi lên hình ảnh nước mắt, biểu trưng cho nỗi đau và sự mất mát. Tác giả đã vận dụng thủ pháp tả cảnh ngụ tình, nói về cảnh vật để gợi lên trạng thái cảm xúc của con người. Cụm từ trên chỉ trạng thái cảm xúc u ám, bi thương, cho thấy sự tan vỡ của niềm hy vọng.

- Phân tích, loại trừ:

+ Đáp án B sai vì câu thơ trên không nhấn mạnh thời gian.

+ Đáp án C sai vì cụm từ “sắp tan thành lệ” mang ý nghĩa tượng trưng, nó không chỉ đơn thuần diễn tả không gian mà còn liên quan đến cảm xúc cụ thể của con người.

+ Đáp án D sai vì cụm từ này thể hiện sự đổ vỡ chứ không nói về nỗi nhớ.

Đáp án đúng là D

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản.

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Đoạn thơ thể hiện nỗi nhớ thương mãnh liệt và sâu sắc của nhân vật trữ tình đối với mối tình đã kết thúc. Những câu thơ bộc lộ nỗi buồn man mác, sự hoài niệm về quá khứ, cùng với cảm giác cô đơn, hiu quạnh. Bởi vậy giọng thơ thể hiện sự da diết, u hoài của nhân vật.

- Phân tích, loại trừ:

+ Đáp án A sai vì mặc dù đoạn thơ thể hiện nỗi buồn, nhưng đó là nỗi buồn man mác, hoài niệm, và sâu lắng về tình yêu đã qua, không phải là sự buồn chán hay âu lo về tương lai. Nhân vật trữ tình không thể hiện sự lo lắng hay cảm giác bất an nào, mà tập trung vào hoài niệm và sự tiếc nuối về những gì đã mất.

+ Đáp án B sai vì giọng điệu nồng nàn, đắm say thường miêu tả cảm xúc tình yêu mạnh mẽ, mãnh liệt và vui sướng. Đoạn thơ này lại thiên về sự hoài niệm, nhớ nhung và tiếc nuối, không thể hiện cảm giác đắm say mãnh liệt mà tập trung vào sự trống trải, lặng lẽ của nỗi nhớ.

+ Đáp án C sai vì đáp án này chưa đủ để nói lên giọng điệu u hoài của bài thơ.

Đáp án đúng là B

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung đoạn trích

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Dấu ba chấm trong câu thơ trên như một khoảng lặng không nói nên lời, thể hiện nỗi đau, sự suy tư và nỗi băn khoăn trong tâm trạng của nhân vật. Nó tạo ra không gian cho những cảm xúc sâu sắc và mơ hồ, phản ánh sự trăn trở trong tình yêu và kỷ niệm. -> Dấu ba chấm diễn tả sự trăn trở, thổn thức trong tâm trạng của chàng trai.

- Phân tích, loại trừ:

+ Đáp án A sai vì cụm từ “còn gọi ta chi” hướng đến việc đối thoại với kỷ niệm, không phải với người yêu.

+ Đáp án C sai vì dấu ba chấm thể hiện sự trăn trở và nỗi buồn sâu lắng về kỷ niệm, nhưng không trực tiếp nhấn mạnh vào khía cạnh "bị bỏ ngỏ". "Tình yêu bị bỏ ngỏ" thường mang hàm ý có những điều chưa hoàn tất hoặc còn dang dở, trong khi ở đây, nhân vật đang đối diện với kỷ niệm và cảm giác dằn vặt về điều đã qua, không phải vì tình yêu chưa hoàn thành.

+ Đáp án D sai vì cả bài thơ và ba chấm không nhấn mạnh vào sự trân trọng mà tập trung vào sự trăn trở và day dứt vì tình yêu đã kết thúc.