Người đàn bà về với bố con nó. Nó gọi bà là mẹ vì nó thèm có “Mẹ”. Mẹ nó sinh em bé, gia đình vất vả hơn. Bố nó quyết định bán mảnh vườn rộng và ngôi nhà, dọn đi nơi khác. Đến một nơi xa lạ, nó ngơ ngác quá đỗi. Cái xóm lao động nghèo suốt ngày phát ra những âm thanh hỗn độn. Năm nay nó đã lên lớp ba nhưng trông như đứa mới vào lớp một vậy. Thân hình gầy nhẳng nhưng gương mặt nó trong trẻo, đáng yêu. Ngoài giờ học, nó quanh quẩn chơi với em. Em trai nó được bố mẹ cưng chiều lắm. Nó phải bế em suốt ngày trên tay, như con mèo tha dưa cải vậy. Nó cũng bắt đầu tập nấu cơm và làm việc nhà. Nó vụng về, tay chân còn lóng ngóng nên suốt ngày tai nó toàn nghe lời chì chiết của mẹ. Nó buồn, nhưng cố làm vui. Từ khi có mẹ, có em bố gần như chẳng còn nhìn đến nó. Còn nó, luôn nhìn bố bằng ánh mắt chờ đợi. Nó biết thân phận mình, nhưng trong lòng nó đắng cay vì bố đã quên nó rồi, dù nó đang sống cùng một nhà với ông. Ông quên rằng ông còn một đứa con gái bé bỏng, tội nghiệp. Đêm ngủ nó thường mơ. Bao giờ trong giấc mơ cũng có hình bóng mẹ, người đã sinh ra nó. Có hôm mẹ về mặc chiếc áo dài tím mà có lần nó thấy bố cất thật sâu trong ngăn tủ. Tóc mẹ buông lơi trên vai, hờ hững nhìn nó. Nó chạy lại, càng đến gần, mẹ nó càng xa. Nó bật khóc nức nở. Có tiếng réo gọi tên nó, nó choàng tỉnh. Sáng rồi! Dậy quét nhà, tưới cây rồi cho heo ăn nữa. Bao nhiêu là việc đang đợi nó. Chỉ là giấc mơ thôi...!

     Lên cấp hai, nó phổng phao hơn một chút, nhưng gương mặt đầy ưu tư, lặng lẽ. Ai nhìn nó cũng ái ngại. Vào kỳ nghỉ hè, bố gửi nó sang nhà cô Út học may vá. Nó thích lắm, dù cũng quần quật giúp cô làm việc nhà suốt ngày, nhưng đêm đến nó được ra thăm mộ mẹ. Nhà cô Út cách nghĩa trang không xa. Lạ kỳ! Một đứa con gái rụt rè, nhút nhát như nó ra nghĩa trang vào ban đêm lại dạn dĩ hẳn lên. Cứ bốn, năm hôm nó lại ra đấy một lần. Nghĩa trang tối đen, sâu hun hút. Từng đàn đom đóm lập lòe trong bụi cỏ.

(Vũ Ngọc Giao, Rơi, Theo Tạp chí Non Nước số 266)

Đâu là giọng điệu nổi bật trong đoạn trích trên?

Đáp án đúng là A

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung đoạn trích.

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Theo đoạn trích, nhân vật “nó” hiện lên với những phẩm chất:

+ Ngoan ngoãn: buồn vì bố mẹ không quan tâm nhưng vẫn cố làm vui cho bố mẹ yên lòng; vui khi có mẹ mới; đợi chờ sự quan tâm từ bố; không phản kháng lại khi bị mẹ trách mắng.

+ Siêng năng: ngoài giờ học, tranh thủ chơi với em và làm việc nhà.

- Phân tích, loại trừ:

+ Đáp án B sai vì bài đọc không đề cập đến tình hình hay kết quả học tập của nhân vật “nó”.

+ Đáp án C sai vì nhân vật “nó” trong bài đọc luôn ở trong trạng thái một mình, buồn bã, đắng cay; những khoảnh khắc vui vẻ ít ỏi trong văn bản chỉ thoáng qua và chủ yếu để làm hài lòng cha mẹ.

+ Đáp án D sai vì nhân vật “nó” giàu tình cảm nhưng thường che giấu cảm xúc thật của mình để cố làm cho bố mẹ vui, điều này không thể xem là trung thực.

Đáp án đúng là D

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản.

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Tâm trạng của nhân vật “nó” từ khi bố mẹ có em bé: tủi hờn.

→ Vì bài đọc nói rằng “Nó biết thân phận mình, nhưng trong lòng nó đắng cay vì bố đã quên nó rồi, dù nó đang sống cùng một nhà với ông. Ông quên rằng ông còn một đứa con gái bé bỏng, tội nghiệp.” Điều này cho thấy “nó” cảm thấy buồn bã, xót xa cho thân phận mình và có ý như oán trách người bố đã quên đi đứa con gái tội nghiệp. Từ “tủi hờn” là từ diễn tả đúng nhất tâm trạng của nhân vật.

Đáp án đúng là B

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản.

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Câu văn trên sử dụng biện pháp so sánh: so sánh hình ảnh cô bé bế em giống như con mèo tha dưa cải. Biện pháp so sánh trong câu văn nhằm nhấn mạnh vẻ gầy gò, ốm yếu của cô bé trong đoạn trích.

Đáp án đúng là B

Phương pháp giải

Đọc kĩ đoạn trích

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Nội dung không được suy ra từ câu chuyện là: Phương pháp giáo dục quá nghiêm khắc có thể dẫn đến tâm lý phản kháng ở trẻ. Vì xuyên suốt đoạn trích là câu chuyện về cô bé cam chịu, ngoan ngoãn, hiền lành, giấu những cảm xúc của mình và không phản kháng dù có những điều không như mình mong muốn.

- Phân tích, suy luận:

+ Đáp án A, C là những nội dung hiện lên rất rõ từ đoạn trích.

+ Đáp án D cũng được suy ra từ đoạn trích một cách gián tiếp. Bài đọc có nhiều chi tiết cho thấy sự mơ ước tình cảm gia đình của nhân vật “nó”, cô bé ước được bố mẹ quan tâm, đó là mơ ước chính đáng và đáng lưu tâm, đáng trân trọng của trẻ thơ.