Ở một loài thực vật, có hai dạng cánh hoa: cánh bầu dục và cánh tròn. Bốn cây (1), (2), (3), (4) khác nhau về kiểu gene và mỗi gene đều có 2 allele, tiến hành một số phép lai liên quan đến 4 cây và kết quả thu được tỷ lệ cây hoa cánh bầu dục thống kê ở Hình 6.

                     Hình 6.

 

Mỗi nhận định sau đây là Đúng hay Sai về sự di truyền tính trạng này?

- Đỏ: vàng = 3:1, quy luật phân li Aa x Aa trội lặn hoàn toàn.

- Tròn: bầu dục = 9:7, tương tác 9:7, mô hình 9B-D- (tròn): 7(3B-dd+3bbD-+1bbdd) (bầu dục)

- Tỉ lệ chung khác tỉ lệ kì vọng phân li độc lập và khác với tỉ lệ liên kết hoàn toàn nên 3 cặp gene nằm trên 2 cặp NST tương đồng, có hoán vị gene.

- Vì vai trò của B/b và D/d trong việc hình thành kiểu hình là như nhau, để dễ nhận diện chúng ta coi A;a liên kết với B;b. Phép lai cần tìm [AaBb]Dd x [AaBb]Dd tạo ra kiểu hình vàng, tròn [aaB-]D- = 15,75%

- Do vậy [aaB-] = 15,75% : 3/4 = 21% => ab/ab = 4%        

ab/ab = 4%= 20%ab x 20%ab (dị chéo x dị chéo, f = 40%). Phép lai : Ab/aBDd x Ab/aBDd

Hoặc

= 40%ab x 10%ab (dị đều x dị chéo, f = 20%). Phép lai : AB/abDd x Ab/aBDd

- Quả đỏ, bầu dục có thể có tối đa số kiểu gene: [A-B-]dd (5 kiểu gene) + [A-bb]D- (4 kiểu gene) + [A-bb]dd (2 kiểu gene) = 11 kiểu gene.

- Vì quần thể cân bằng di truyền nên tần số các allele tương ứng ở hai giới bằng nhau

Gọi   p₁ là tần số allele B; q₁ là tần số allele b; p₂ là tần số allele M; q₂ là tần số allele m.

-         Xét tính trạng hói đầu

Nam giới: BB, Bb quy định hói đầu

                     bb: không hói đầu

Nữ giới: BB: quy định hói đầu

             Bb, bb: không hói đầu

- Cấu trúc di truyền của quần thể ở giới nam là:

p₁²BB +2p₁q₁Bb + q₁²bb =1 → q₁² =100%-36%=64%→q₁=0,8→p₁ = 1-0,8 =0,2

-         Xét tính trạng khả năng nhận biết màu sắc

Cấu trúc di truyền của quần thể ở giới nữ là:

p₂ ² X^MX^M +2p₂q₂ X^MX^m   + q₂² X^mX^m =1 → q₂² =1%→q₂ =0,1→p₂ = 1-0,1 = 0,9

Vậy tần số các allele là: B=0,2, b=0,8; M=0,9, m=0,1

-         Xét tính trạng hói đầu:

+ Cấu trúc di truyền của quần thể là 0,04BB+0,32Bb+0,64bb = 1

+ Bố bình thường có kiểu gene bb

+ Mẹ bình thường có 2 loại kiểu gene chiếm tỉ lệ: 1/3Bb + 2/3bb

P: Bố bb x Mẹ 1/3Bb + 2/3bb→F₁: 1/6Bb, 5/6bb

TLKH: Nam: 5/6 không hói đầu; 1/6 hói đầu

             Nữ:    100% không hói đầu

-         Xét tính trạng nhận biết màu

          + Bố bình thường có kiểu gene X^MY

          + Vì đứa con trai đầu lòng bị mù màu (X^mY) →mẹ phải có kiểu gene X^MX^m

P: X^MY x X^MX^m→F₁: 2/4 X^MX^- + 1/4 X^MY +1/4 X^mY

TLKH: Nam: 1/4 nhìn màu bình thường; 1/4 mù màu

             Nữ:    2/4 nhìn màu bình thường

Xác suất để cặp vợ chồng sinh ra đứa con thứ hai bình thường là

+ nam bình thường:

 5/6.1/4 + 2/4.100%= 17/24

Đáp án: 0,71