Những cuộc chia lìa khởi sự đây

Cây đàn sum họp đứt từng dây.

Những lời bèo bọt thân đơn chiếc

Lần lượt theo nhau suốt tối ngày.[…]

 

Có lần tôi thấy một người yêu,

Tiễn một người yêu một buổi chiều,

Ở một ga nào xa vắng lắm.

Họ cầm tay họ, bóng xiêu xiêu. […]

 

Có lần tôi thấy một bà già

Đưa tiễn con đi tận chốn xa,

Tàu chạy lâu rồi bà vẫn đứng,

Lưng còng đổ bóng xuống sân ga

 

Có lần tôi thấy một người đi,

Chẳng biết về đâu nghĩ ngợi gì.

Chân bước hững hờ theo bóng lẻ,

Một mình làm cả cuộc phân ly.

 

Những chiếc khăn màu thổn thức bay,

Những bàn tay vẫy những bàn tay.

Những đôi mắt ướt nhìn đôi mắt,

Buồn ở đâu hơn ở chốn này?

 

Tôi đã từng chờ những chuyến xe,

Đã từng đưa đón kẻ đi về,

Sao nhà ga ấy, sân ga ấy.

Chỉ để cho lòng dấu biệt ly.

(Nguyễn Bính, Bóng người trên sân ga, in trong Việt Nam thi nhân tiền chiến, Nxb Sống Mới, Sài Gòn, 1968)

Đâu là những hình ảnh đóng vai trò chủ đạo trong việc diễn tả những cuộc chia ly trong đoạn thơ?

Đáp án đúng là A

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản.

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Hình ảnh “cây đàn đứt từng dây” trong dòng thơ “Cây đàn sum họp đứt từng dây” mang ý nghĩa tượng trưng cho sự đau đớn, tan vỡ của con người trước những cuộc chia ly. Tiếng đàn vốn đại diện cho sự hòa hợp, gắn kết, nhưng khi “đứt từng dây” là biểu hiện của sự chia lìa, mất mát, giống như nỗi đau buồn trong lòng người khi phải xa cách.

- Phân tích, loại trừ:

+ Đáp án B, C sai vì câu thơ trên không nhấn mạnh thời gian hay không gian.

+ Đáp án D sai vì hình ảnh này không đề cập cụ thể đến nỗi nhớ của những người đang yêu mà là nỗi đau chia ly nói chung.

Đáp án đúng là B

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản.

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Đây là một câu hỏi khó, cần đọc lại khổ thơ về cuộc chia ly của hai người yêu nhau, tìm các từ ngữ chỉ thời gian, không gian, hiểu định nghĩa và liên tưởng, phân tích.

- Phân tích các hình ảnh trong khổ thơ:

+ Thời gian “buổi chiều”: là thời điểm sắp kết thúc một ngày, thời gian này thường ám chỉ sự kết thúc và nỗi buồn.

+ Không gian ga “xa vắng”: gợi lên sự vắng vẻ, đìu hiu, cô đơn, rời rạc của ngoại cảnh cũng như trong tâm trạng con người.

+ Trên cái nền không gian vắng điểm lên hình ảnh chiếc bóng người đổ “liêu xiêu”: gợi lên sự ngả nghiêng, chòng chàng, không vững chãi cũng ngầm chỉ sự đổ vỡ trong tình yêu.

=> Các từ ngữ chỉ thời gian “buổi chiều”, không gian “xa vắng”, bóng người “liêu xiêu” như một dự cảm đổ vỡ trong tình yêu. Những từ ngữ này không gợi liên tưởng rõ rệt về nỗi nhớ, hay niềm tin, sự khắc khoải.

Đáp án đúng là C

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản.

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Bối cảnh tiễn biệt trong khổ thơ thể hiện nỗi buồn và đau khổ của người mẹ khi phải tiễn con đi xa, điều này được thể hiện qua hình ảnh “lưng còng” và sự đứng chờ lâu, biểu trưng cho sự lo lắng và tình yêu thương sâu sắc của bà dành cho con.

- Phân tích, loại trừ:

+ Đáp án A sai vì đáp án này không chỉ trạng thái của nhân vật. Trạng thái phải là tình trạng của con người (vui, buồn, mạnh mẽ, yếu đuối,…).

+ Đáp án B sai vì đoạn trích chỉ cho thấy nỗi buồn chứ không làm nổi bật sự kiên cường của người mẹ.

+ Đáp án D sai vì khổ thơ chỉ đề cập “đi xa”, không đề cập cụ thể việc người con đi đâu. Đây là một từ ngữ mang tính chất chung chung, có thể là đi ra trận, đi làm ăn xa,…

Đáp án đúng là D

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung đoạn thơ

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Khổ thơ khắc họa hình ảnh một người cô đơn, đi về nơi vô định, lẻ loi với cuộc đời này “Một mình làm cả cuộc phân ly”. Ở đây không có sự xuất hiện của đối tượng thứ hai, chỉ có sự xuất hiện của “một người đi”, vì vậy đó chính là cuộc chia ly của chính bản thân mình. Cuộc chia ly này gợi lên cái tận cùng của sự cô đơn trong lòng người.

- Phân tích, loại trừ: đáp án A, B, C sai vì khổ thơ chỉ xuất hiện “một mình” – một đối tượng.