Đọc đoạn tư liệu sau đây:

       Cuối năm 1989, tại cuộc gặp gỡ không chính thức giữa Busơ và Goocbachôp trên đảo Manta, Mĩ và Liên Xô đã tuyên bố chấm dứt cuộc “Chiến tranh lạnh” kéo dài trên 40 năm giữa hai nước này.

       Sở dĩ Mĩ và Liên Xô tuyên bố chấm dứt “Chiến tranh lạnh”, vì

       Thứ nhất, trải qua hơn 40 năm, với gánh nặng “chạy đua vũ trang” và “bao” về chi tiêu quân sự hầu khắp thế giới (thời gian này hai nước Xô – Mĩ phải gánh chịu từ 50 đến 55% chi tiêu quân sự của toàn thế giới), bản thân hai nước này bị suy giảm thế mạnh của họ về nhiều mặt so với các cường quốc khác.

      Thứ hai, Mĩ và Liên Xô đều đứng trước những khó khăn, thách thức hết sức to lớn: hai nước Đức và Nhật Bản – hai nước phát xít chiến bại nay vươn lên mạnh mẽ, trở thành đối thủ nguy hiểm của đối với Mĩ và Liên Xô; các nước trong

“Khối thị trường chung Châu Âu” (EEC) trở nên rất mạnh; cuộc “Chiến tranh kinh tế” mang tính toàn cầu mà cả thế giới đang ra sức chạy đua; cuộc cách mạng công nghệ và kĩ thuật đang diễn ra sôi nổi….. Do vậy, muốn vươn lên kịp các nước khác, cả 2 nước cần phải thoát khỏi thế đối đầu với nhau và có cục diện ổn định.

       Thứ ba, Kinh tế Mĩ và Liên Xô đều giảm sút so với Nhật bản và Tây Âu.

 (Nguyễn Anh Thái (Chủ biên), Lịch sử thế giới hiện đại, NXB Giáo Dục Việt Nam, Hà Nội, 2000, tr. 414 – 415)

a.Cuộc chạy đua vũ trang kéo dài hơn bốn thập kỉ đã làm cho nền kinh tế của Mĩ và Liên Xô lâm vào tình trạng khủng hoảng trầm trọng, buộc hai nước phải từng bước hạn chế căng thẳng, đối đầu.

b.Sự vươn lên mạnh mẽ của Nhật Bản và các nước Tây Âu sau chiến tranh thế giới thứ hai không làm ảnh hưởng tới quan hệ Xô – Mĩ.

c. Yếu tố kinh tế và khoa học kĩ thuật là một nhân tố quan trọng dẫn đến sự xói mòn và sụp đổ của trật tự thế giới hai cực I-an-ta.

d. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ của trật tự thế giới hai cực I-an-ta, trong đó xuất phát từ cả nhận thức của Mỹ và Liên Xô lẫn tác động của tình hình thế giới vào thập kỉ 70, 80 của thế kỉ XX.