Đọc văn bản:

CƠN CUỒNG NỘ CỦA THIÊN NHIÊN HAY THẢM HỌA 'NHÂN TAI'?

Khi bão lũ đi qua, để lại cho chúng ta những cảm nhận nồng ấm của tình người, nhưng cũng để lại bộn bề âu lo trong tái thiết cuộc sống. Và, còn để lại những câu hỏi đau đáu, đòi hỏi phải được trả lời một cách sòng phẳng, vì sao thiên nhiên nổi giận?

Đó có thực sự chỉ là thiên tai, hay là hậu quả tất yếu của một chuỗi liên hoàn những tác động tiêu cực lâu nay?

Một tháng với người miền Trung, dài hơn cả một cơn ác mộng. Khi chúng ta ngồi bình tĩnh cùng nhau, để nhìn lại xem vì sao thiên nhiên lại giận dữ, thì nhiều người miền Trung vẫn chưa thể quay trở lại cuộc sống bình thường, sau những gì đã diễn ra.

Sự dị thường của thời tiết là một thực tế. Kết cấu đặc biệt của địa chất đã được giải thích, nhưng có mối liên hệ nào ở đây, khi chỉ trong trong tháng 9 và tháng 10 năm 2020, bão lũ, sạt lở đất ở các Tỉnh miền Trung đã làm 242 người chết và mất tích, gây thiệt hại tới 28.800 tỷ đồng; còn theo số liệu mới công bố của tổ chức hợp tác phát triển Đức GIZ về môi trường, biến đổi khí hậu, nông nghiệp, trên toàn lãnh thổ Việt Nam, những cánh rừng nguyên sinh còn nguyên chỉ vỏn vẹn 0.25%?

Không phải khi lũ chồng lũ và sạt lở đất liên tiếp xảy ra ở miền Trung, câu chuyện về rừng, về thủy điện mới được bàn đến, mà trước đó, nó đã tốn không ít giấy mực, gây ra nhiều cuộc tranh luận nảy lửa. Và trong khi những giải pháp quyết liệt vẫn chưa thấy rõ, thì cái giá phải trả đã quá sức chịu đựng của con người.

Trong 20 năm qua, Việt Nam đón không biết bao nhiêu cơn bão, trận lũ lớn nhỏ. Đó cũng là khoảng thời gian mà các dự án thủy điện nhỏ ồ ạt được cấp phép, xây dựng ở các quy mô khác nhau; cùng với nhu cầu phát triển của hạ tầng và tình trạng chặt phá rừng chưa được ngăn chặn triệt để, đã khiến hàng chục nghìn hecta rừng đầu nguồn biến mất.

[…]

Rồi nước lũ cũng tạm rút. Rồi người dân cũng phải gượng dậy làm lại cuộc đời, dẫu mất mát đau thương. Nhưng, bão lũ đi qua, bình tĩnh nhìn lại, có một thực tế sòng phẳng cần được nhìn nhận: đó là, con người đã tàn phá, xâm hại tới thiên nhiên quá nhiều, gây tổn thương cho thiên nhiên quá nhiều, để rồi cơn thịnh nộ của thiên nhiên có thể giáng xuống bất cứ lúc nào.

Và, như lời đại biểu Dương Trung Quốc, sẽ không chỉ là thảm họa của ngày hôm nay mà còn là “di họa” cho đời sau, nếu chúng ta không thay đổi./.

(Dẫn theo https://vovgiaothong.vn/con-cuong-no-cua-thien-nhien-hay-tham-hoa-nhan-tai-d14296.html, 11/02/2021)

Xác định luận đề của văn bản.

a.Yêu cầu chung: Xác định đúng vấn đề nghị luận; đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn:

- Vấn đề nghị luận: Vai trò của việc bảo vệ môi trường trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang ngày một gia tăng.

- Hình thức: có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp, móc xích hoặc song hành.

- Dung lượng: khoảng 200 chữ

b. Yêu cầu cụ thể: thí sinh triển khai đoạn văn theo trình tự hợp lí và sử dụng đúng các kĩ năng nghị luận.

b1. Giải thích được vấn đề nghị luận

- Môi trường/ Bảo vệ môi trường

- Biến đổi khí hậu

b2. Lập luận phân tích được vấn đề nghị luận:

- Bảo vệ môi trường có vai trò sống còn đối với nhân loại, giúp duy trì hệ sinh thái cân bằng, đảm bảo nguồn nước, không khí, lương thực cho con người.

- Bảo vệ môi trường là giải pháp căn cơ để ứng phó với biến đổi khí hậu, giảm thiểu thiên tai và thiệt hại đối với đời sống của con người.

- Bảo vệ môi trường thể hiện trách nhiệm và đạo đức của con người đối với môi trường thiên nhiên và cả với thế hệ tương lai.

b3. Mở rộng, nâng cao được vấn đề nghị luận và rút ra bài học Mỗi người cần nâng cao nhận thức vai trò to lớn của môi trường sống; có những hành động cụ thể để bảo vệ môi trường.

b4. Sáng tạo:

- Có những ý đột phá, vượt ra ngoài Đáp án nhưng có sức thuyết phục.

- Có cách diễn đạt tinh tế, độc đáo.

Bài văn đáp ứng yêu cầu sau:

a. Yêu cầu chung: Xác định đúng vấn đề nghị luận; đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng của bài văn:

- Vấn đề nghị luận: So sánh, đánh giá hai đoạn thơ dưới đây trong hai tác phẩm: Xuân về (Nguyễn Bính) và Chiều xuân (Anh Thơ).

- Hình thức: có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp, móc xích hoặc song hành.

- Dung lượng: khoảng 600 chữ

b. Yêu cầu cụ thể: thí sinh triển khai bài viết theo trình tự hợp lí và sử dụng đúng các kĩ năng nghị luận.

b1. Viết được mở bài và kết bài cho bài văn nghị luận văn học

- Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận.

- Kết bài: Khái quát vấn đề nghị luận, nêu ý kiến khẳng định về kết quả và ý nghĩa của việc so sánh hai đoạn thơ.

b2. Phân tích, chứng minh được vấn đề nghị luận

- Giới thiệu chung về 2 đoạn thơ trong đề bài.

- Phân tích những điểm tương đồng giữa hai đoạn thơ:

+ Cùng khắc họa không gian mùa xuân làng quê Việt Nam trong sáng, thanh bình, tràn sức sống.

+ Đều thể hiện tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống, niềm tự hào, gắn bó với quê hương.

- Phân tích những điểm khác biệt giữa hai đoạn thơ:

+ Hình ảnh thơ: Đoạn thơ thứ nhất sử dụng những hình ảnh đời thường, dân dã và mang màu sắc tươi sáng: con trẻ chạy xun xoe, lúa thì con gái, hoa bưởi, hoa cam,…; đoạn thơ thứ hai có những hình ảnh tinh tế, gợi cảm và duyên dáng: cỏ non tràn biếc, đàn sáo đen sà xuống mổ vu vơ, cánh bướm rập rờn, trâu bò thong thả cúi ăn mưa, cô nàng yếm thắm,…

+ Thủ pháp nghệ thuật: Đoạn thơ thứ nhất sử dụng biện pháp nhân hóa, so sánh,… để diễn tả vẻ đẹp, sức sống của mùa xuân; đoạn thơ thứ hai sử dụng biện pháp điệp ngữ, nhân hóa,… để tạo nên bức tranh chiều xuân êm đềm, sâu lắng,…

…

- Có thể so sánh với một số đoạn thơ viết về mùa xuân của các tác giả khác (Mùa xuân chín – Hàn Mặc Tử; Vội vàng – Xuân Diệu,…)

- Nêu cảm nhận chung về cả hai đoạn thơ. Khẳng định giá trị, vẻ đẹp của hai đoạn thơ và đóng góp riêng của hai tác giả cho thơ ca Việt Nam.

* Lưu ý: Thí sinh có thể bày tỏ suy nghĩ, quan điểm riêng nhưng phải đảm bảo phù hợp với nội dung vấn đề nghị luận.

b3.Sáng tạo

- Có những ý đột phá, vượt ra ngoài Đáp án nhưng có sức thuyết phục.

- Có cách diễn đạt tinh tế, độc đáo.