Đọc bài thơ sau:

“Nay ta hát một thiên ái quốc,

Yêu gì hơn yêu nước nhà ta.

Trang nghiêm bốn mặt sơn hà,

Ông cha để lại cho ta lọ vàng.

Trải mấy lớp tiền vương dựng mở,

Bốn ngàn năm giãi gió dầm mưa,

Biết bao công của người xưa,

Gang sông, tấc núi, dạ thưa, ruột tằm.

Hào Đại Hải âm thầm trước mặt,

Dải Cửu Long quanh quất miền tây,

Một toà san sát sinh thay,

Bên kia Vân, Quảng, bên này Côn Lôn.

Vẻ gấm vóc nước non thêm đẹp.

Rắp những mong cơ nghiệp dài lâu.

Giống khôn há phải đàn trâu,

Giang sơn nỡ để người đâu vẫy vùng?

Hai mươi triệu dân cùng của hết,

Bốn mươi năm nước mất quyền không.

Thương ôi! Công nghiệp tổ tông,

Nước tanh máu đỏ, non chồng thịt cao.

Non nước ấy biết bao máu mủ.

Nỡ nào đem nuôi lũ Sài Lang?

Cờ ba sắc, xứ Đông Dương,

Trông càng thêm nhục, nói càng thêm đau!

Nhục vì nước, mà đau người trước,

Nông nỗi này, non nước cũng oan.

Hồn ơi về với giang san,

Muôn người muôn tiếng hát ran câu này:

“Hợp muôn sức ra tay quang phục.

Quyết có phen rửa nhục báo thù...”

Mấy câu ái quốc reo hò,

Chữ đồng tâm ấy phải cho một lòng.”

(Ái quốc – Phan Bội Châu, 1910; nguồn thivien.net)

* Phan Bội Châu (26/12/1867 - 29/12/1940) sinh tại làng Đan Nhiễm, tỉnh Nghệ An. Là một nhà cách mạng Việt Nam trong phong trào chống Pháp, ông đã thành lập phong trào Duy Tân và khởi xướng phong trào Đông Du. Bài thơ “Ái quốc” được viết vào khoảng năm 1910, đây là thời điểm Phan Bội Châu phải chạy sang Trung Quốc sau khi bị Nhật trục xuất (do thỏa thuân giữa Nhật và thực dân Pháp).

* Vân, Quảng: Vân Nam và Quảng Đông, Quảng Tây. Câu này ý nói sông núi nước ta sánh ngang với nước Tàu (Trung Quốc).

Bài thơ Ái quốc của Phan Bội Châu được viết theo thể thơ nào? Nêu hai dấu hiệu quan trọng để nhận biết thể thơ đó?

a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận:

- Có đủ 3 phần Mở bài (Giới thiệu vấn đề nghị luận), thân bài (Triển khai vấn đề nghị luận, kết bài (Khái quát lại vấn đề nghị luận;

- Đảm bảo yêu cầu dung lượng khoảng 400 chữ

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận:

Vai trò của thế hệ trẻ trong việc gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.

c. Viết bài văn nghị luận đảm bảo các yêu cầu:

Lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp chặt chẽ lý lẽ và bằng chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục 3 phần của bài nghị luận. Có thể triển khai các ý chính theo hướng:

- Giải thích vấn đề nghị luận:

Bản sắc văn hóa dân tộc là biểu hiện của những đặc trưng văn hóa, tinh thần, và giá trị mà mỗi dân tộc tích lũy qua thời gian. Đó là những nét đặc trưng tạo nên sự khác biệt của mỗi quốc gia, từ ngôn ngữ, phong tục, truyền thống, đến lối sống và tư duy của con người trong một nền văn hóa cụ thể....

- Ý nghĩa, tầm quan trọng của bản sắc văn hóa dân tộc:

+ Là cái gốc, cái hồn của mỗi dân tộc, mỗi quốc gia; giúp khẳng định nét riêng, nét đặc trưng của đất nước.

+ Là một nguồn động viên mạnh mẽ cho ý thức về quyền tự do, về chủ quyền dân tộc và tình yêu đối với quê hương.

+ Giúp xây dựng và duy trì những giá trị văn hóa truyền thống, giá trị đạo đức và ý thức công dân của mỗi quốc gia.

+ Giúp gắn kết các thế hệ.

- Vai trò của thế hệ trẻ trong việc gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc:

+ Trong thực tế, giới trẻ có vai trò quan trọng trong việc giữ gìn bản sắc dân tộc vì họ chính là thế hệ tương lai nối dài những giá trị dân tộc.

+ Xã hội phát triển theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, con người hòa nhập với nhiều nền văn hóa khác nhau trên thế giới và theo đó, nhiều bản sắc văn hóa của dân tộc đang ngày bị mai một. Nếu thế hệ trẻ không gìn gữ bản sắc văn hóa dân tộc thì những giá trị truyền thống tốt đẹp, nhiều bản sắc truyền thống ý nghĩa sẽ dần mất đi. Con người đánh mất đi giá trị cốt lõi của đất nước mình.

+ Một số thanh niên đã và đang phát huy bản sắc dân tộc bằng những việc làm tích cực, từ việc học tập và nghiên cứu văn hóa dân tộc, đến việc tham gia vào các hoạt động cộng đồng nhằm góp phần công sức trong việc gìn giữ và lan tỏa những giá trị tốt đẹp đó.

+ HS lấy bằng chứng phù hợp. - Bàn luận mở rộng:

+ Tuy nhiên, cũng có những thanh niên chạy theo lối sống hiện đại, nhưng xa rời bản sắc dân tộc, không quan tâm đến những giá trị truyền thống. Họ thậm chí tôn vinh những giá trị văn hóa từ nước ngoài, chê bai vì cho rằng việc gìn giữ bản sắc dân tộc đồng nghĩa với sự lạc hậu.

+ Cần phê phán những hành vi làm mai một bản sắc dân tộc.

+ “Văn hoá là hồn cốt của Dân tộc, nói lên bản sắc của Dân tộc. Văn hoá còn thì Dân tộc còn”... . Chính vì vậy việc gìn giữ và phát triển văn hóa truyền thống của dân tộc không chỉ là trách nhiệm của các thế hệ đi trước mà còn là trách nhiệm của thế hệ trẻ - nhất là trong quá trình hội nhập quốc tế với sự giao thoa văn hóa mạnh mẽ, thế hệ trẻ ngày càng có nhiều điều kiện thuận lợi để tiếp cận, hưởng thụ và thỏa sức khám phá những giá trị văn hóa đa dạng. Vấn đề đặt ra

là làm thế nào để giới trẻ vừa tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại nhưng phải biết gạn đục khơi trong, hòa nhập nhưng không hòa tan, đổi mới nhưng không “đổi màu”, giữ gìn và phát huy bản sắc, giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc trong thời đại mới. Việc gìn giữ văn hóa dân tộc không chỉ là niềm tự hào dân tộc mà còn là giữ gìn hồn cốt của dân tộc, là sợi chỉ đỏ kết nối mỗi cá nhân gắn kết với cội nguồn, với cộng đồng. Từ sự gìn giữ ấy mỗi người trẻ sẽ có cách làm riêng của mình để phát triển và làm cho văn hóa ấy trở nên độc đáo, đậm đà, hợp xu hướng chung trong tình hình mới.

- Giải pháp, bài học:

+ Quan trọng nhất là giới trẻ cần hiểu được ý nghĩa, giá trị, tầm quan trọng của bản sắc văn hóa dân tộc trong thời đại mới.

+ Học sinh chúng ta phải tìm hiểu những bản sắc văn hóa vốn có của dân tộc, có ý thứcgiữ gìn và phát huy những giá trị đó.

+ Tổ chức hoạt động tuyên truyền và giáo dục về bản sắc văn hóa dân tộc trong môi trường học đường cũng như ngoài xã hội. …

d. Diễn đạt:

Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp, liên kết văn bản.

e. Sáng tạo:

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.