Một nhóm học sinh khảo sát các dạng vận động cảm ứng ở thực vật. Trong các ví dụ sau, những ví dụ nào thuộc kiểu ứng động không sinh trưởng?

(I) Sự đóng mở của khí khổng.

(II) Sự cụp lá của cây trinh nữ khi bị va chạm.

(III) Rễ cây mọc cong xuống khi được đặt theo phương ngang.

(IV) Phản ứng đậy nắp của “ấm” ở cây nắp ấm khi có côn trùng lọt vào “ấm”.

Phương pháp giải:

Xác định các ví dụ thuộc kiểu ứng động không sinh trưởng.

Ứng động không sinh trưởng là các vận động không liên quan đến sự phân chia hay kéo dài tế bào, thường xảy ra nhanh do sự biến đổi sức trương nước trong các tế bào chuyên hóa.

Giải chi tiết:

- (I) đúng vì đóng – mở khí khổng chủ yếu do thay đổi sức trương nước của tế bào khí khổng. (II) đúng vì lá trinh nữ cụp nhanh do biến đổi sức trương nước ở mô gối khi bị kích thích cơ học. - (III) sai vì rễ mọc cong xuống là hướng động trọng lực, liên quan sinh trưởng không đều giữa hai phía rễ. (IV) đúng vì phản ứng bắt mồi/đậy nắp ở cây nắp ấm thuộc vận động đáp ứng kích thích, diễn ra nhanh, không phải do sinh trưởng kéo dài tế bào. Vì vậy chọn C.

Mở rộng kiến thức:

Ứng động không sinh trưởng thường xảy ra nhanh và có thể đảo ngược (phụ thuộc sức trương nước). Hướng động là phản ứng sinh trưởng định hướng theo tác nhân (ánh sáng, trọng lực…) nên thường diễn ra chậm và để lại biến đổi hình thái rõ hơn.