Trong nghiên cứu quan hệ họ hàng giữa các loài, một nhóm học sinh so sánh trình tự một đoạn DNA thuộc gene mã hóa enzyme amylase (cùng độ dài) của 4 loài sau:

Loài 1: GTCCAGTCAA
Loài 2: GCCCAGTCCA
Loài 3: GTCCTCTAAA
Loài 4: GCCCAGTGCA

Nhận định nào dưới đây là đúng?

Phương pháp giải:

Dựa vào thông tin trình tự đã cho

Giải chi tiết:

- Mức độ họ hàng gần thường được suy luận từ số vị trí nucleotide khác nhau: số khác biệt càng ít thì họ hàng càng gần. So sánh cặp loài 1 và loài 2 cho thấy chỉ có 2 vị trí khác nhau, trong khi các cặp loài 1–4, 3–4, 1–3 đều có nhiều khác biệt hơn (theo dữ liệu gốc là 4). Vì vậy loài 1 và loài 2 là hai loài có họ hàng gần nhau nhất → chọn C.
- A, B, D đều tương ứng các cặp có số khác biệt lớn hơn, nên quan hệ họ hàng xa hơn cặp (1,2).

Mở rộng kiến thức:

Khi dùng dữ liệu trình tự DNA để suy luận phát sinh chủng loại, cần dùng đoạn trình tự tương đồng, so sánh số khác biệt, và trong nghiên cứu sâu hơn thường kết hợp nhiều gene/vùng hệ gene, cùng các mô hình tiến hóa để tăng độ tin cậy.