Sơ đồ phả hệ dưới đây mô tả sự di truyền hai căn bệnh ở người.

Biết rằng hai cặp gene quy định hai tính trạng nói trên không cùng nằm trong một nhóm gene liên kết; bệnh hói đầu ở người do allele trội H nằm trên NST thường quy định, allele h quy định không bị hói đầu, kiểu gene dị hợp Hh biểu hiện hói đầu ở nam nhưng không hói đầu ở nữ. Quần thể này có tỉ lệ giới tính là 1:1 và đang ở trạng thái cân bằng có tỉ lệ người bị hói đầu là 50%. Theo lí thuyết, xác suất để cặp vợ chồng số 10 và 11 sinh một đứa con gái bị hói đầu và bị bệnh Q là bao nhiêu phần trăm?

Phương pháp giải:

Xem lại lý thuyết ứng dụng di truyền học

Giải chi tiết:

Bệnh hói đầu:

Ở nam: HH + Hh: hói; hh: không hói.

Ở nữ: HH: hói; Hh + hh: không hói.

p2HH + 2pqHh + q2hh = 1 à CBDT: 0,25HH + 0,5Hh + 0,25hh = 1.

Bố (1) và mẹ (2) không mắc bệnh Q sinh con gái (5) mắc bệnh Q ⇒ bệnh Q do gene lặn nằm trên NST thường quy định.

A- không bị bệnh Q, a- bị bệnh Q

Mở rộng kiến thức:

Tính trạng “chịu ảnh hưởng giới tính” khác với “liên kết giới tính”. Ở đây gene nằm trên nhiễm sắc thể thường nhưng biểu hiện kiểu hình phụ thuộc giới (nam Hh hói, nữ Hh không hói). Khi gặp bài phả hệ 2 tính trạng, cần tách từng tính trạng, suy kiểu gene từng người, rồi kết hợp bằng quy tắc nhân xác suất nếu các gene phân li độc lập.