Đọc đoạn trích sau đây và trả lời các câu hỏi từ câu 91 đến câu 95:

[…] Trước đó, nhóm của Zhang cũng đã công bố về tục nhổ răng của người Việt cổ như một nghi lễ đánh dấu tuổi trưởng thành và là chỉ dấu cho thấy sự giao thoa văn hóa với làn sóng di cư từ phương Bắc xuống Đông Nam Á. Những nghiên cứu hóa học hiện đại về các di cốt người Việt cổ giúp mở cánh cửa cho chúng ta hiểu nhiều hơn về tổ tiên mình, từ di cư cho đến bản sắc văn hóa, quan niệm về chuẩn mực vẻ đẹp.

Theo Piyawit Moonkham, nhà khảo cổ học môi trường tại Đại học Chiang Mai (Thái Lan), nghiên cứu này mở rộng đáng kể hiểu biết của chúng ta về phong tục nhuộm răng.

"Nó cho thấy phong tục này có thể từng phổ biến, quan trọng trong các cộng đồng dân cư tiền sử và sơ sử, chứ không phải bị che giấu, cấm đoán hay bị cho là gây hại [cho răng] như cách xã hội ngày nay nhìn nhận".

Shannon Tushingham, nhà khảo cổ học nhân chủng tại Viện Hàn lâm Khoa học California (Mỹ), người không tham gia nghiên cứu, chia sẻ trên Science rằng kết quả này cho thấy ý nghĩa văn hóa sâu sắc của một thực hành lâu nay thường bị hiểu sai và thậm chí bị văn hóa phương Tây chê bai.

Trước đây, các nhà sử học đã ghi nhận ở nhiều vùng thuộc châu Á, châu Phi, châu Đại Dương và châu Mỹ, người xưa từng nhuộm răng thành màu đen hoặc sẫm màu vì nhiều lý do khác nhau.

Có nơi xem đây là một nghi thức "thành đinh" đánh dấu tuổi trưởng thành. Thanh thiếu niên khi đến tuổi cập kê (khoảng 13-16 tuổi) sẽ bắt đầu nhuộm răng. Người nào không nhuộm răng sẽ bị cho là người không đứng đắn.

Có nơi làm vậy để khẳng định mình là người, phân biệt với động vật hoặc yêu quái. Răng trắng bị coi là răng ma, răng thú.

Một phần lý do nhuộm răng đến từ nhu cầu thẩm mỹ. Ở các vùng ăn trầu như Việt Nam và các nước Đông Nam Á khác, răng thường bị xỉn màu. Thay vì để răng loang lổ, người xưa nhuộm đen để màu răng đều và bóng.

Hàm răng đen nhánh khi ấy được xem là duyên dáng, lịch sự, đi vào ca dao, thơ ca.

Mình về có nhớ ta chăng?
Ta về ta nhớ hàm răng mình cười.

Năm quan mua lấy miệng cười,

Mười quan chẳng tiếc, tiếc người răng đen.

hay

Lấy chồng cho đáng tấm chồng,
Bõ công trang điểm má hồng răng đen.

Vào những dịp quan trọng như lễ Tết, lễ hỏi hay lễ cưới, người ta thường nhuộm lại răng cho đen bóng như mới. Một hàm răng đen khi ấy không chỉ là chuyện làm đẹp, mà còn thể hiện sự chỉn chu và tôn trọng những sự kiện trọng đại trong đời.

Đến thời kỳ hiện đại, người Việt va đập với văn minh phương Tây, chuẩn mực cái đẹp thay đổi. Tục lệ này bị các tiêu chuẩn vẻ đẹp hiện đại hay theo chủ nghĩa lấy châu Âu làm trung tâm coi thường như một "hố đen thăm thẳm trong miệng", và dần biến mất khỏi đời sống văn hóa người Việt hiện đại.

Trong cuốn Việt Nam Phong tục, Phan Kế Bính có nhận xét về sự thay đổi này: "Đàn ông răng trắng thì chẳng sao, chớ đàn bà nhà tử tế bây giờ mà răng trắng thì coi khí ngộ một đôi chút. Nhưng lâu dần cũng phải quen mắt, có lẽ quen mắt rồi thì trắng lại đẹp hơn đen nhiều".

Mặc dù hình ảnh răng đen đã biến mất trong xã hội Việt Nam hiện đại, nhưng ấn tượng về phong tục này vẫn còn trong ký ức của nhiều người trẻ - nhất là khi nhớ về ông bà, cha mẹ, về lịch sử văn hóa dân tộc.

Mới đây, một nhóm bạn trẻ ở Hà Nội đã thực hiện bộ ảnh tái hiện chợ Tết thời bao cấp, nhuộm răng đen để nhập vai vào không khí của một thời đã qua.

Có lẽ, đó là một cách để người trẻ đối thoại với quá khứ, để hiểu vì sao tổ tiên mình từng coi đó là đẹp, là chuẩn mực, là đáng tự hào, để biết mình đến từ đâu.

(Theo Trang Linh, trích 2.000 năm bản sắc răng đen: Khoa học nối truyền thuyết và sử liệu, dẫn theo Tạp chí Tia sáng)

Theo văn bản, tục nhuộm răng đen trước hết mang ý nghĩa gì?