Mấy hôm nay, bà thấy áo ông có giây một vài vết bẩn khó hiểu.

- Chết cái áo lụa thế này mà bẩn gì thế này, giặt ra làm sao, hay đến hỏng cả cái áo thôi?

- Đâu bà đưa con xem... a à, thuốc phiện đây ạ, bà đổ tị rượu vào mà vò thì sạch.

Người bếp già vừa cắt nghĩa xong thì thấy bà chủ đã nước mắt chạy quanh. Rồi, từ đấy, bà huyện thêm một mối lo: chỉ trong thời hạn bị huyền chức là cùng chồng bà khó lòng thoát nghiện.

Bà nặng nề trở mình, dằn vặt chân tay xuống cái sập gụ như gái đẻ lúc nổi cơn ghen. Không trông thấy cái bực dọc trên mặt mẹ lúc ấy, Dung hớn hở hỏi:

- A, mợ ngủ chứ? Con vặn quạt chạy nhè nhẹ nhé?

Thấy câu này tình cờ có ba tiếng độc vận hay hay, Dung nhắc lại:

- Nhè nhẹ nhé?

- Thôi cô ạ. Phải bắt đầu hà tiện đi mới được. Cô có biết bố cô độ này phá tán thế nào không? Mẫu mực này, rồi thì ăn mày đến nơi! Lấy quạt phẩy cho tôi một lúc đây!

(Vũ Trọng Phụng, Vỡ đê)

Trong đoạn trích, tác giả chủ yếu sử dụng thao tác lập luận nào để khắc họa tâm trạng của bà huyện?

Đáp án B

Hướng dẫn giải

Khi thấy vết bẩn khó hiểu, bà huyện nhờ người bếp già xem xét. Người này xác định đó là vết của thuốc phiện và giải thích cách làm sạch áo.

Điều này khiến bà nhận ra ông huyện đang nghiện thuốc phiện, gây thêm gánh nặng trong thời điểm gia đình đang khốn đốn vì ông bị huyền chức.

A. Những vết bẩn do ông huyện làm việc quá nhiều: Sai, vì vết bẩn không liên quan đến công việc mà là dấu hiệu của thói quen xấu (thuốc phiện).

C. Ông huyện không còn giữ gìn sự chỉnh chu của mình: Sai, vì vấn đề không phải là sự chỉnh chu mà là tác động của thuốc phiện.

D. Những vết bẩn là do rượu đổ lên áo: Sai, rượu chỉ được nhắc đến như một cách làm sạch vết thuốc phiện, không phải nguyên nhân.

Hướng dẫn giải

Phát hiện ông huyện nghiện thuốc phiện khiến bà huyện lo lắng và bất lực, đặc biệt trong bối cảnh ông đã bị huyền chức.

Hành động “dằn vặt chân tay” và so sánh với “gái đẻ lúc nổi cơn ghen” cho thấy tâm trạng tức giận, đau khổ pha lẫn nỗi sợ hãi về tương lai.

Bà cảm thấy áp lực khi vừa phải đối mặt với hoàn cảnh gia đình khó khăn, vừa phải lo lắng cho chồng thoát khỏi thói quen nghiện ngập.

A. Vì bà cảm thấy xấu hổ trước những lời nói của người bếp già: Sai, vì bà không xấu hổ mà lo lắng khi nhận ra thực tế phũ phàng.

C. Vì bà cảm thấy bị xúc phạm khi con gái hỏi thăm một cách hồn nhiên: Sai, con gái Dung chỉ hỏi thăm bình thường, không phải nguyên nhân khiến bà dằn vặt.

D. Vì bà thấy tình cảnh gia đình đang rơi vào cảnh túng thiếu và nguy cơ tan vỡ: Sai, dù hoàn cảnh gia đình khó khăn là thực tế, nguyên nhân trực tiếp là phát hiện ông huyện nghiện thuốc phiện.

Đáp án B

Hướng dẫn giải

Biện pháp so sánh được sử dụng qua hình ảnh “như gái đẻ lúc nổi cơn ghen” để làm nổi bật tâm trạng của bà huyện.

Hình ảnh này vừa miêu tả trạng thái hành động mạnh mẽ (trở mình, dằn vặt), vừa gợi cảm xúc bức bối, bất lực khi bà đối mặt với hoàn cảnh gia đình.

So sánh giúp người đọc dễ dàng hình dung và cảm nhận sâu sắc hơn cảm xúc của nhân vật.

A. Nhân hóa: Sai, vì không có hiện tượng gán đặc điểm con người cho vật hoặc sự vật trong câu.

C. Ẩn dụ: Sai, vì hình ảnh “gái đẻ lúc nổi cơn ghen” không được dùng theo nghĩa chuyển để ẩn dụ cho điều gì khác.

D. Điệp ngữ: Sai, vì không có từ hoặc cụm từ nào được lặp lại trong câu.

Đáp án C

Hướng dẫn giải

Ông huyện nghiện thuốc phiện không chỉ ảnh hưởng đến bản thân mà còn khiến bà huyện lo lắng, gia đình thêm gánh nặng trong hoàn cảnh khó khăn.

Điều này cho thấy, khi một thành viên buông thả hoặc rơi vào thói quen xấu, toàn bộ gia đình phải gánh chịu hậu quả, đặc biệt là về mặt tinh thần và tài chính.

A. Mỗi thành viên cần có ý thức giữ gìn các giá trị đạo đức, tránh xa các thói quen xấu: Đúng nhưng chỉ là một phần bài học, không phản ánh đủ ý nghĩa về trách nhiệm gia đình.

B. Sự đoàn kết và chia sẻ giữa các thành viên là yếu tố quyết định để vượt qua khó khăn: Sai, vì đoạn trích không đề cập đến sự đoàn kết hay hỗ trợ lẫn nhau trong gia đình.

D. Gia đình chỉ có thể tồn tại khi mỗi thành viên biết tự hoàn thiện bản thân và hỗ trợ lẫn nhau: Sai, vì đây là một ý chung chung, không phù hợp với tình huống cụ thể của đoạn trích.