Câu hỏi:

26/03/2026 120 Lưu

Đọc đoạn trích dưới đây và trả lời các câu hỏi 66 đến 70:

Trong ý nghĩ của công chúng, hoạt động khoa học thường được coi là một việc làm hoàn toàn duy lí chỉ dựa trên logic thuần túy và tước bỏ mọi cảm xúc, và vật lí cũng là một môn khoa học nên hoàn toàn không biết đến thưởng ngoạn cái đẹp. Nó không có quyền đưa ra những đánh giá tốt, xấu, mà chỉ tính đến những sự kiện chính xác, lạnh lùng và khách quan. Tuy nhiên, dù là một nhà khoa học nhưng tôi vẫn nhạy cảm với cái đẹp và sự hài hòa của thiên nhiên như một nhà thơ hay một họa sĩ. Trong công việc, ngoài những suy ngẫm, cân nhắc ở cấp độ lí trí ra, tôi vẫn thường để mình bị dẫn dắt bởi những suy ngẫm mĩ học. Ý nghĩ cho rằng công việc của một nhà khoa học hoàn toàn không có xúc cảm là hết sức sai lầm. Con người luôn có lí trí và tình cảm, và nhà khoa học, cũng như bất kì ai, không thể tách rời những cảm xúc của mình ra khỏi lí trí khi tìm cách đối thoại với tự nhiên. Các nhà bác học vĩ đại nhất cũng đều đưa ra ý kiến rõ ràng về vai trò của cái đẹp đối với khoa học. Chẳng hạn, nhà toán học người Pháp Henri Poincaré đã nói: “Nhà khoa học không nghiên cứu tự nhiên vì mục đích vụ lợi. Anh ta nghiên cứu nó vì tìm thấy ở đó niềm vui sướng; và anh ta tìm thấy niềm vui sướng bởi vì tự nhiên rất đẹp. Nếu tự nhiên không đẹp, nó sẽ không đáng để nghiên cứu, và cuộc đời cũng sẽ không đáng sống.” Tôi hoàn toàn tán thành ý kiến này. Đối với tôi, niềm đam mê nghiên cứu thực tại, không nghi ngờ gì nữa, được thúc đẩy trước tiên bởi sự cảm nhận cái đẹp của thế giới.

(Trịnh Xuân Thuận, Vũ trụ và hoa sen, NXB Tri thức, Hà Nội, 2015)

Từ toàn bộ lập luận trong đoạn trích, có thể rút ra nhận định nào phản ánh chính xác nhất quan điểm của tác giả về mối quan hệ giữa khoa học và cảm xúc thẩm mĩ?

A. Cảm xúc thẩm mĩ chỉ đóng vai trò phụ trợ, không ảnh hưởng đến quá trình nghiên cứu khoa học.

B. Khoa học chủ yếu dựa trên lí trí, nhưng cảm xúc thẩm mĩ đôi khi cũng có thể xuất hiện trong quá trình nghiên cứu.

C. Cảm nhận về cái đẹp có thể trở thành một động lực quan trọng thúc đẩy hoạt động khoa học.

D. Cảm xúc thẩm mĩ và tư duy khoa học là hai yếu tố tách biệt nhưng cùng tồn tại trong con người.

Quảng cáo

Trả lời:

verified Giải bởi Vietjack

Đáp án: C

Phương pháp: Xác định luận điểm trung tâm của văn bản.

Giải chi tiết

  • Đoạn trích bác bỏ quan điểm: khoa học chỉ có lí trí, không có cảm xúc.
  • Tác giả khẳng định cái đẹp của tự nhiên chính là nguồn cảm hứng cho nghiên cứu khoa học.

Câu kết:
“niềm đam mê nghiên cứu… được thúc đẩy trước tiên bởi sự cảm nhận cái đẹp của thế giới”.

C phản ánh đúng nhất quan điểm của tác giả.

Câu hỏi cùng đoạn

Câu 2:

Trong ngữ cảnh của đoạn trích, việc tác giả nhắc đến ý kiến của Henri Poincaré có tác dụng chủ yếu nào sau đây?

A. Minh họa cho quan điểm cho rằng khoa học cần phục vụ mục đích thực dụng.

B. Tăng sức thuyết phục cho lập luận về vai trò của cái đẹp trong khoa học.

C. Chứng minh rằng các nhà khoa học thường có tư duy giống các nghệ sĩ.

D. So sánh quan điểm của bản thân tác giả với quan điểm của một nhà toán học.

Xem lời giải

verified Giải bởi Vietjack

Đáp án: B

Phương pháp: Xác định vai trò của dẫn chứng trong lập luận.

Giải chi tiết

Tác giả đang:

1.    Bác bỏ quan niệm khoa học không có cảm xúc.

2.    Khẳng định vai trò của cái đẹp trong khoa học.

3.    Đưa dẫn chứng từ một nhà toán học nổi tiếng để tăng tính thuyết phục.

→ Vì vậy B đúng.

Câu 3:

Nếu loại bỏ đoạn dẫn lời của Henri Poincaré khỏi văn bản, tác động nào sau đây có khả năng xảy ra đối với lập luận của tác giả?

A. Luận điểm của tác giả sẽ trở nên khó hiểu vì thiếu giải thích.

B. Văn bản vẫn giữ nguyên lập luận chính nhưng giảm mức độ thuyết phục.

C. Luận điểm của tác giả sẽ thay đổi hoàn toàn về nội dung.

D. Văn bản sẽ mất đi tính khách quan vì thiếu dữ kiện khoa học.

Xem lời giải

verified Giải bởi Vietjack

Đáp án: B

Phương pháp: Phân tích vai trò của dẫn chứng trong lập luận nghị luận.

Giải chi tiết

·        Luận điểm chính: khoa học gắn với cảm nhận cái đẹp.

·        Dẫn chứng Poincaré: tăng sức thuyết phục cho luận điểm.

Nếu bỏ dẫn chứng:
→ luận điểm vẫn tồn tại nhưng kém thuyết phục hơn.

B đúng.

Câu 4:

Theo lập luận của tác giả, quan niệm cho rằng khoa học chỉ dựa vào lí trí mà không có cảm xúc có thể dẫn đến hệ quả nào sau đây?

A. Làm giảm vai trò của các ngành khoa học tự nhiên trong đời sống.

B. Khiến con người hiểu sai về động lực thực sự của hoạt động khoa học.

C. Làm cho các nhà khoa học đánh mất sự khách quan trong nghiên cứu.

D. Khiến khoa học trở nên quá phụ thuộc vào các giá trị thẩm mĩ.

Xem lời giải

verified Giải bởi Vietjack

Đáp án: B

Phương pháp: Suy luận hệ quả logic từ luận điểm văn bản.

Giải chi tiết

Văn bản khẳng định:

·        Nhà khoa học không thể tách lí trí khỏi cảm xúc.

·        Cái đẹp của tự nhiên thúc đẩy nghiên cứu khoa học.

→ Nếu cho rằng khoa học chỉ có lí trí sẽ hiểu sai động lực của hoạt động khoa học.

B đúng.

Câu 5:

Từ nội dung đoạn trích, nhận định nào dưới đây phù hợp nhất với cách tác giả nhìn nhận hoạt động khoa học?

A. Hoạt động khoa học là quá trình tìm kiếm sự thật khách quan hoàn toàn tách rời cảm xúc cá nhân.

B. Hoạt động khoa học là sự kết hợp giữa tư duy lí trí và cảm nhận thẩm mĩ của con người.

C. Hoạt động khoa học chủ yếu được thúc đẩy bởi nhu cầu ứng dụng trong đời sống.

D. Hoạt động khoa học mang tính nghệ thuật nhiều hơn tính logic.

Xem lời giải

verified Giải bởi Vietjack

Đáp án: B

Phương pháp: Khái quát quan điểm chung của tác giả về bản chất khoa học.

Giải chi tiết

Tác giả nhấn mạnh: nhà khoa học vừa có lí trí vừa có cảm xúc, nghiên cứu khoa học có thể được thúc đẩy bởi cảm nhận cái đẹp.

→ Hoạt động khoa học là sự kết hợp giữa lí trí và cảm xúc thẩm mĩ.

B đúng.

CÂU HỎI HOT CÙNG CHỦ ĐỀ

Lời giải

Đáp án:

1. 509/860

Giải chi tiết:

Gọi \(A\)\(B\) lần lượt là biến cố huyện A và B có mưa trong một ngày.

Ta có \(P(\bar A\mid \bar B) = 0,65\); \(P(\bar B\mid \bar A) = 0,6\)\(P(A \cap B) = 0,1\).

Suy ra \(P(A\mid \bar B) = 0,35\)\(P(B\mid \bar A) = 0,4\).

Đặt \(a = P(A)\)\(b = P(B)\) với \(a,b \in [0;1]\).

Khi đó ta có: \(0,35 = P(A\mid \bar B) = \frac{{P(A \cap \bar B)}}{{P(\bar B)}} = \frac{{P(A) - P(A \cap B)}}{{1 - P(B)}} = \frac{{a - 0,1}}{{1 - b}} \Rightarrow 20a + 7b = 9\quad (1)\)

Tương tự: \(0,4 = P(B\mid \bar A) = \frac{{P(B \cap \bar A)}}{{P(\bar A)}} = \frac{{P(B) - P(A \cap B)}}{{1 - P(A)}} = \frac{{b - 0,1}}{{1 - a}} \Rightarrow 2a + 5b = 2,5\quad (2)\)

Từ \((1)\)\((2)\) suy ra \(a = \frac{{55}}{{172}},b = \frac{{16}}{{43}}\).

Vậy xác suất để ít nhất một trong hai huyện có mưa trong một ngày là

\[P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B) = \frac{{55}}{{172}} + \frac{{16}}{{43}} - 0,1 = \frac{{509}}{{860}}.\]

Câu 2

A. Nguyên tử hoàn toàn là đặc.

B. Nguyên tử không chứa bất cứ một loại hạt gì.

C. Nguyên tử chỉ chứa các hạt mang điện âm.

D. Nguyên tử không hoàn toàn đặc.

Lời giải

Giải chi tiết:

Trong thí nghiệm tán xạ hạt alpha, phần lớn các hạt alpha xuyên thẳng qua tấm vàng mỏng mà không xảy ra tương tác với nguyên tử vàng, điều này chứng tỏ nguyên tử không hoàn toàn đặc.

Đáp án cần chọn là: D