I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi :

TÔI THẤY HOA VÀNG TRÊN CỎ XANH

[...] Đôi khi tôi có cảm tưởng tôi là em, còn thằng Tường là anh. Mẹ tôi hay mắng tôi mỗi khi tôi tranh ăn với Tường:

- Con là anh, con phải nhường nhịn em!

Nhưng trên thực tế, toàn thằng Tường nhường nhịn tôi, từ chuyện lớn đến chuyện nhỏ.Chẳng phải Tường sợ gì tôi, dù tôi luôn bắt nạt nó. Tường nhường tôi chi vì nó là đứa em rất thương anh. Nó thương tôi và phục tôi. Vì tôi học giỏi, năm nào cũng lãnh phần thưởng đem về. Tường mân mê hộp bút chì và những cuốn tập gói trong giấy kiếng màu tôi đặt trên chiếc bàn chính giữa nhà, rồi ngước nhìn tôi, mắt lấp lánh niềm vui và sự ngưỡng mộ, miệng không ngớt xuýt xoa:

- Thích quá! Không biết bao giờ em mới học giỏi được như anh.

Một đứa con học giỏi luôn luôn là đứa con được hưởng lợi nhiều nhất trong nhà. Mẹ tôi hay mắng tôi, hay bảo tôi nhường nhịn Tường nhưng khi trong nhà có việc mẹ tôi ít khi đụng đến tôi. Chạy qua toàn sai thẳng Tưởng Chỉ vì lý do. Để cho anh Hai con học bài!”. Thằng Tường thay tôi gánh hết việc bà mượn cái thúng, cái nia, qua nhà hàng xóm xin rơm về lót ổ cho gà đẻ hay xách nước đổ vô lu mẹ tôinặng việc nhẹ trong nhà, mặt mày lúc nào cũng vui vẻ, tuyệt không oán thán một câu. Vì nó cũng nghĩ như mẹ tôi: “Để cho anh Hai học bài!”.

[...] Tường học hành ì ạch nhưng rất mê đọc sách. Trong khi tôi chả bao giờ sờ tới một quyển sách thì thằng Tường đi đâu cũng nhét sách trong túi quần. Quần không có túi thì nó lận sách vào thắt lưng. Bất cứ lúc nào rảnh là nó lôi sách ra say sưa dán mắt vào những trang chữ. Nằm bò ra trên cỏ hàng giờ để đọc sách đối với nó là một điều vô cùng thú vị. Nó đọc sách cả khi ngồi thông chân trên thành giếng hay đang vắt vẻo trên cành ổi sau vườn.[...]

(Trích Chương 8: Mê truyện, Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh, Nguyễn Nhật Ánh, NXB Trẻ, 2015, tr.30).

(0,5 điểm):  Đoạn văn: “Tường nhường nhịn tôi, từ chuyện lớn đến chuyện nhỏ. Chẳng phải Tường sợ gì tôi, dù tôi luôn bắt nạt nó. Tường nhường tôi chi vì nó là đứa em rất thương anh. Nó thương tôi và phục tôi” sử dụng phép liên kết nào?

Câu 1

a. Đảm bảo cấu trúc đoạn văn nghị luận văn học có đủ 3 phần, đủ dung lượng khoảng 200 chữ.

0,25

b. Xác định đúng yêu cầu của đề: phân tích đặc điểm nhân vật.

c. Hs có thể giải quyết vấn đề theo hướng sau:

-  Mở đoạn: Giới thiệu tác phẩm và nhân vật Tường, ấn tượng ban đầu.

-  Thân đoạn: Nêu và phân tích những đặc điểm của nhân vật Tường:

+ Yêu quý, cảm phục, ngưỡng mộ anh

+ Tường là người chăm chỉ, siêng năng vui vẻ, hồn nhiên, trong sáng, yêu thương, đùm bọc, không toan tính vụ lợi.

+ Sống chan hòa, khiêm nhường, tôn trọng người khác, ham mê đọc sách...

+ Nghệ thuật xây dựng nhân vật: thông qua cử chỉ lời nói, hành động, diễn biến tâm lý.

- Kết đoạn:

+ Khẳng định lại vai trò nhân vật trong việc thể hiện giá trị tác phẩm.

+ Rút ra bài học cho bản thân.

1,5

d. Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.

0,25

Câu 2

a) Yêu cầu chung:

- Xác định được yêu cầu của kiểu bài nghị luận xã hội, đảm bảo dung lượng.

- Xác định đúng vấn đề nghị luận: Giải pháp tự rèn luyện tính chủ động của học sinh ngày nay.

0,25

b) yêu cầu cụ thể: Hs có thể giải quyết vấn đề theo hướng sau:

*Mở bài

 Giới thiệu vấn đề cần bàn luận.

1. Giải thích vấn đề

Sử dụng mạng xã hội thông minh là việc sử dụng các nền tảng mạng xã hội một cách có ý thức, có chọn lọc, biết kiểm soát thời gian và nội dung tiếp nhận, đồng thời bảo vệ bản thân khỏi những thông tin sai lệch, độc hại và các hình thức lừa đảo, xâm hại trên mạng.

2. Phân tích vấn đề - Lí do đề xuất giải pháp:

*Thực trạng:

Theo khảo sát của Bộ Thông tin và Truyền thông năm 2023, 98% học sinh từ 12 đến 17 tuổi sử dụng mạng xã hội hàng ngày. Trong đó, 75% sử dụng hơn 2 giờ mỗi ngày. Điều này cho thấy mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của học sinh.

*Nguyên nhân:

- Áp lực đồng trang lứa: Học sinh thường có xu hướng sử dụng mạng xã hội để theo kịp bạn bè, không muốn bị bỏ lại phía sau.

- Thiếu kiến thức và kỹ năng: Nhiều học sinh chưa được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng để sử dụng mạng xã hội một cách an toàn và hiệu quả.

- Sự hấp dẫn của mạng xã hội: Các nền tảng mạng xã hội được thiết kế để thu hút người dùng với những nội dung giải trí, thông tin đa dạng và tính năng tương tác cao.

*Vì sao cần giải quyết vấn đề?

- Ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất và tinh thần: Sử dụng mạng xã hội quá nhiều có thể gây ra các vấn đề về sức khỏe như cận thị, béo phì, mất ngủ, lo âu, trầm cảm.

- Giảm sút kết quả học tập: Mạng xã hội có thể làm học sinh sao nhãng việc học, giảm khả năng tập trung và ghi nhớ.

- Nguy cơ bị lừa đảo, xâm hại: Học sinh dễ trở thành nạn nhân của các hình thức lừa đảo, xâm hại tình dục, bạo lực mạng.

*Ý kiến trái chiều và phản biện:

- Một số người cho rằng mạng xã hội là một công cụ hữu ích để học sinh kết nối, học tập và giải trí. Việc cấm đoán hoặc hạn chế sử dụng mạng xã hội là không cần thiết và không khả thi.

- Mạng xã hội có thể mang lại nhiều lợi ích, nhưng nếu không được sử dụng một cách thông minh, nó sẽ trở thành con dao hai lưỡi. Việc trang bị cho học sinh kiến thức và kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn và hiệu quả là cần thiết để giúp các bạn tận dụng được những lợi ích của mạng xã hội và tránh xa những nguy cơ tiềm ẩn.

3. Giải pháp giải quyết vấn đề

-  Xác định mục tiêu sử dụng mạng xã hội:Trước khi sử dụng bất kỳ nền tảng mạng xã hội nào, học sinh cần tự đặt ra câu hỏi: "Mình sử dụng mạng xã hội để làm gì?". Việc xác định mục tiêu rõ ràng sẽ giúp các bạn tập trung vào những nội dung hữu ích, tránh lãng phí thời gian vào những thông tin không cần thiết....

- Lựa chọn thông tin một cách cẩn trọng: Không phải mọi thông tin trên mạng xã hội đều đáng tin cậy. Học sinh cần tỉnh táo trước những thông tin chưa được kiểm chứng, những lời đồn đại, tin giả. Hãy tìm hiểu thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, đối chiếu và kiểm chứng trước khi tin và chia sẻ...

- Bảo vệ thông tin cá nhân: Học sinh không nên chia sẻ quá nhiều thông tin cá nhân trên mạng xã hội. Cần cẩn trọng khi cung cấp thông tin cho các ứng dụng, trang web không rõ nguồn gốc. Hãy sử dụng mật khẩu mạnh và thay đổi mật khẩu thường xuyên...

- Xây dựng mối quan hệ lành mạnh trên mạng xã hội: Hãy kết bạn với những người có ảnh hưởng tích cực đến mình, những người chia sẻ những thông tin hữu ích, những giá trị tốt đẹp. Tránh xa những người có hành vi tiêu cực, những người thường xuyên đăng tải những nội dung bạo lực, phản cảm...

III. Kết bài: Khẳng định vấn đề nghị luận.

0,25

0,5

0,5

0,5

0,5

0,5

0,75

0,25

* Trên đây chỉ là những gợi ý, GV cần linh hoạt trong khi chấm, tôn trọng các ý kiến cá nhân hợp lí và đúng chuẩn mực.

c) Chính tả, ngữ pháp, sáng tạo:

- Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.

- Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách

nhìn cũng như cách diễn đạt mới mẻ.

0,25

Lưu ý: GV chấm linh hoạt, khuyến khích HS có sự sáng tạo hợp lí, điểm thưởng cho những HS có lập luận chặt chẽ, thuyết phục, sáng tạo. Không cho điểm bài làm có suy nghĩ lệch lạc, tiêu cực.