-   Nêu chủ đề

Chủ đề xuyên suốt của đoạn thơ là những cảm nhận riêng về hình ảnh một tổ quốc bình dị mà rất đỗi thiêng liêng; từ đó, thể hiện tình cảm gắn bó, yêu thương, lòng biết ơn sâu sắc và niềm tự hào dân tộc.

-   Phân tích chủ đề

+ Tổ quốc là căn nhà, miền quê gần gũi, bình dị: mái nhà thân thuộc với bếp lửa ngày xuân ấm áp; hình ảnh mẹ, cha tảo tần, lam lũ - môi mẹ ấm trầu cay, vai áo cha sờn bạc; những món ăn quen thuộc giò chả, bánh chưng đậm đà hương vị Tết cổ truyền; âm thanh của lao động, của sự sống đang trỗi dậy mạnh mẽ làm náo nức những làng quê.

+ Tổ quốc là miền đất thiêng liêng những người lính đã anh dũng hi sinh đểgìn giữ, điểm tô: nơi những người lính không về là bao máu xương của những con người đã đem tuổi xuân hòa vào cùng cây cỏ, quên đi hạnh phúc riêng để cống hiến, hi sinh vô tư, thầm lặng. Đó là những mùa xuân độc lập, tự do tươi thắm được đánh đổi bằng những mất mát không thể nào bù đắp.

+ Niềm tin vào tương lai của tổ quốc: đường rộng mở, đất nước hội nhập, phát triển trong thời kì mới. Giữa hiện tại đổi thay, nhà thơ nhắc nhở về cội nguồn, về quá khứ hào hùng mà gian lao của dân tộc và khẳng định niềm tin mãnh liệt về tương lai tươi sáng: Xin đừng quên Tổ quốc nhiều gian khó, Dẫu giá lạnh, đào mai rồi sẽ nở…

=> Đoạn thơ khơi gợi trong lòng người đọc sự gắn bó, niềm tự hào, trân trọng và ý thức tiếp nối truyền thống lao động, đấu tranh để bảo vệ, dựng xây đất nước.

*Phân tích đặc sắc nghệ thuật của đoạn trích

-  Đoạn thơ viết theo thể thơ tự do giúp cho tác giả linh hoạt, thoải mái trong bày tỏ tình cảm, cảm xúc.

-  Hình ảnh bình dị, cụ thể mà giàu biểu tượng (bếp lửa, áo sờn bạc, đường rộng mở, giá lạnh, đào mai sẽ nở…) gợi tả được vẻ đẹp của cuộc sống, con người, thiên nhiên đất nước.

-  Từ ngữ trong sáng, giản dị mà giàu sức gợi hình, gợi cảm (ấm trầu cay, nỗi ao ước, rộn rã, náo nức, xin đừng quên, ...)

-  Nhịp điệu của đoạn thơ linh hoạt, uyển chuyển.

-  Giọng thơ vừa tha thiết, sâu lắng vừa tràn đầy niềm tự hào, tin tưởng.

-  Sử dụng hiệu quả nhiều biện pháp tu từ: liệt kê (môi mẹ ấm trầu cay, vai áo cha sờn bạc, giò chả, bánh chưng, ...), phép điệp (Tổ quốc là…), ẩn dụ (xuân thắm nở đầy hoa, đào mai rồi sẽ nở…)

* Đánh giá chung: Đánh giá khái quát nội dung và nghệ thuật của đoạn thơ, liên hệ mở rộng.

-  Lựa chọn hình thức nghệ thuật đặc sắc, qua ba khổ thơ, nhà thơ Bùi Minh

Huệ đã khắc họa thành công vẻ đẹp của một đất nước cần cù trong lao động, anh dũng trong chiến đấu, mạnh mẽ, kiên cường với khát vọng vươn lên; gửi gắm những cảm xúc, tình cảm chân thành, sâu lắng về tổ quốc. Tình cảm của nhà thơ cũng là tiếng lòng chung của con người Việt Nam với tổ quốc mình. Bài thơ gợi mở thông điệp cao đẹp ở người đọc: cần phải có thái độ trântrọng, tự hào, có ý thức và hành động góp phần bảo vệ và dựng xây quê hương, đất nước.

-  Liên hệ với những tác phẩm cùng đề tài.

1,0

0,5

d.Chính tả: Đảm bảo quy tắc về chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếngViệt, liên kết câu, liên kết đoạn.

0,25

e.Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề; cách diễn đạt mới mẻ, lôi

cuốn; lời văn sinh động, giàu cảm xúc.

0,5

1

Từ nội dung đoạn trích trong phần Đọc hiểu, viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) bàn về sự cần thiết của niềm tin vào lòng tốt trong cuộc sống.

2,0

a.Đảm bảo đúng cấu trúc của đoạn văn nghị luận, đủ dunglượng.

0,25

b.Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: sự cần thiết của niềm tin vào lòng tốt trong cuộc sống.

0,25

c.Triển khai vấn đề hợp lí: HS có thể triển khai theo nhiều cách trên cơ sở kết hợp lí lẽ và bằng chứng để tạo sự liên kết chặt chẽ, logic, thuyết phục. Có thể tham khảo hướng triển khai sau:

*  Giới thiệu vấn đề

*  Triển khai vấn đề

- Niềm tin vào lòng tốt là tin tưởng vào những điều tử tế, tốt đẹp của con người. Niềm tin ấy vô cùng cần thiết bởi:

+ Cuộc đời dẫu có cái xấu,cái ác thì vẫn còn biết bao người thiện lương, nhân hậu, bao nghĩa cử cao đẹp.

+ Đó chính là điểm tựa tinh thần, là động lực giúp con người có thêm sức mạnh để vượt qua thử thách, nghịch cảnh; giữ được tâm hồn trong sáng, lạc quan.

+ Khi tin vào sự hiện hữu của những người tốt, việc làm tử tế ta sẽ mở lòng, sẵn sàng cho đi, đón nhận những điều tốt đẹp. Điều này tạo nên một vòng tròn yêu thương, kết nối khiến xã hội trở nên ấm áp và nhân văn hơn.

- Phê phán những người đánh mất niềm tin vào lòng tốt, luôn sống trong hoài nghi, chai sạn, ích kỉ.

- Tuy nhiên, cần phân biệt niềm tin vào lòng tốt với sự ngây thơ, mù quáng, dễ bị lợi dụng. Cần có niềm tin nhưng cũng phải tỉnh táo trước những mặt trái, tiêu cực của cuộc sống.

- Niềm tin vào lòng tốt là vô cùng cần thiết, góp phần tạo nên một cuộc sống bình yên, hạnh phúc. Mỗi người cần nuôi dưỡng, lan tỏa niềm tin ấy bằng những hành động tử tế dù là nhỏ nhất.

1,0

d.Chính tả: Đảm bảo quy tắc về chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn.

0,25

e.Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề; cách diễn đạt mới mẻ, độc đáo.

0,25