Vị trí của Luật Dân sự trong hệ thống pháp luật Việt Nam?

* Luật Dân sự giữ vai trò luật chung (luật gốc)

Luật Dân sự (Bộ luật Dân sự) là luật nền tảng, điều chỉnh các quan hệ tài sản và quan hệ nhân thân phát sinh trên cơ sở bình đẳng, tự do, tự nguyện, độc lập về tài sản.

Các nguyên tắc cơ bản của Luật Dân sự (tự do, tự nguyện cam kết; thiện chí, trung thực; bình đẳng; tôn trọng đạo đức xã hội…) là cơ sở áp dụng chung cho các lĩnh vực pháp luật khác.

* Luật chuyên ngành là luật riêng, cụ thể hóa Luật Dân sự

Luật Thương mại: điều chỉnh các quan hệ thương mại phát sinh trong hoạt động kinh doanh giữa các thương nhân.

Luật Hôn nhân và gia đình: điều chỉnh quan hệ nhân thân và tài sản giữa vợ chồng, cha mẹ – con, người thân trong gia đình.

Luật Lao động: điều chỉnh quan hệ lao động giữa người lao động và người sử dụng lao động.

→ Các luật này chuyên biệt hóa các quy định của Luật Dân sự cho từng lĩnh vực cụ thể.

* Nguyên tắc áp dụng pháp luật (luật chung – luật riêng)

Khi luật chuyên ngành có quy định thì ưu tiên áp dụng luật chuyên ngành.

Khi luật chuyên ngành không quy định hoặc quy định không đầy đủ, thì áp dụng Luật Dân sự.

Luật Dân sự đóng vai trò bổ trợ, lấp khoảng trống pháp lý cho các luật chuyên ngành.

* Quan hệ bổ sung và hỗ trợ lẫn nhau

Luật Dân sự cung cấp khái niệm, chế định chung (chủ thể, giao dịch dân sự, đại diện, trách nhiệm dân sự, bồi thường thiệt hại…).

Các luật chuyên ngành vận dụng những chế định này nhưng điều chỉnh phù hợp với đặc thù của từng lĩnh vực (ví dụ: hợp đồng thương mại, hợp đồng lao động, chế độ tài sản vợ chồng).

* Đối tượng điều chỉnh của Luật Dân sự:

-Chủ thể của quan hệ pháp Luật Dân sự.

-Quyền và nghĩa vụ của các chủ thể của quan hệ pháp Luật Dân sự.

-Căn cứ xác lập quyền và nghĩa vụ dân sự.

-Chế tài đảm bảo thực hiện quyền và nghĩa vụ dân sự.