Cho nguyên tử khối của các nguyên tố là C = 12, O = 16, H = 1, N = 14, Na = 23, K = 39.

PHẦN I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn. Học sinh trả lời từ câu 1 đến câu 18. Mỗi câu hỏi học sinh chỉ chọn một phương án.

Nhận xét nào sau đây không đúng về xà phòng?

Đáp án:

Đáp án: 20,4

Phần trăm khối lượng của Oxygen trong E là:

$\mathrm{\%}O=100\mathrm{\%}-40,9\mathrm{\%}-4,54\mathrm{\%}=54,56\mathrm{\%}$

Tỉ lệ số nguyên tử các nguyên tố trong phân tử E:

$n{}_C:n{}_H:n{}_O=\frac{40,9}{12}:\frac{4,54}{1}:\frac{54,56}{16}=3,408:4,54:3,41=1:1,33:1=3:4:3$

Công thức đơn giản nhất của E là $\left(\text{C}{}_3\text{H}{}_4\text{O}{}_3\right){}_n$.

Do $M{}_E<230\Rightarrow 88n<230\Rightarrow n<2,61$.

- Với $n=1\Rightarrow \text{C}{}_3\text{H}{}_4\text{O}{}_3$ (loại vì số O lẻ không phải ester mạch hở tạo bởi carboxylic acid và alcohol thông thường).

- Với $n=2\Rightarrow \text{C}{}_6\text{H}{}_8\text{O}{}_6$ ($M{}_E=176<230$).

E có độ bất bão hòa $k=\frac{2\times 6+2-8}{2}=3$.

Vì E chứa $6$ nguyên tử O ($3$ nhóm ester $-\text{C}\text{O}\text{O}-$), độ bất bão hòa $k=3$ vừa đúng bằng $3$ liên kết $\pi$ trong $3$ nhóm $-\text{C}\text{O}\text{O}-$.

Ester mạch hở E tạo bởi carboxylic acid và alcohol nên E phải là triester của glycerol và formic acid:

$\text{E}\text{:}\left(\text{H}\text{C}\text{O}\text{O}\right){}_3\text{C}{}_3\text{H}{}_5\text{(}\text{g}\text{l}\text{y}\text{c}\text{e}\text{r}\text{o}\text{l}\text{t}\text{r}\text{i}\text{f}\text{o}\text{r}\text{m}\text{a}\text{t}\text{e}\text{)}$

Phản ứng xà phòng hóa: $\left(\text{H}\text{C}\text{O}\text{O}\right){}_3\text{C}{}_3\text{H}{}_5+3\text{N}\text{a}\text{O}\text{H}\to 3\text{H}\text{C}\text{O}\text{O}\text{N}\text{a}+\text{C}{}_3\text{H}{}_5\left(\text{O}\text{H}\right){}_3$

Số mol muối $\text{H}\text{C}\text{O}\text{O}\text{N}\text{a}$ thu được là: $n{}_{\text{H}\text{C}\text{O}\text{O}\text{N}\text{a}}=3\times n{}_E=3\times 0,1=0,3\text{m}\text{o}\text{l}$

Khối lượng chất rắn khan thu được ($\text{H}\text{C}\text{O}\text{O}\text{N}\text{a}$) là: $m{}_{\text{r}}=0,3\times 68=20,4\text{g}\text{a}\text{m}$

Đáp án đúng là: D

Công thức phân tử của triolein là $\left(\text{C}{}_{17}\text{H}{}_{33}\text{C}\text{O}\text{O}\right){}_3\text{C}{}_3\text{H}{}_5$, có $M=884\text{g}\text{/}\text{m}\text{o}\text{l}$.

Số mol của triolein là: $n{}_{\text{t}\text{r}\text{i}\text{o}\text{l}\text{e}\text{i}\text{n}}=\frac{8,84}{884}=0,01\text{m}\text{o}\text{l}$

Mỗi gốc oleic acid ($-\text{C}{}_{17}\text{H}{}_{33}$) có 1 liên kết đôi $\text{C}=\text{C}$, nên 1 phân tử triolein chứa 3 liên kết đôi $\text{C}=\text{C}$ ở các gốc acid béo.

Phương trình hóa học:

$\left(\text{C}{}_{17}\text{H}{}_{33}\text{C}\text{O}\text{O}\right){}_3\text{C}{}_3\text{H}{}_5+3\text{H}{}_2\stackrel{Ni,t{}^{\circ }}{\to }\left(\text{C}{}_{17}\text{H}{}_{35}\text{C}\text{O}\text{O}\right){}_3\text{C}{}_3\text{H}{}_5$.

Suy ra số mol $\text{H}{}_2$ cần dùng là: $a=n{}_{\text{H}{}_2}=3\times n{}_{\text{t}\text{r}\text{i}\text{o}\text{l}\text{e}\text{i}\text{n}}=3\times 0,01=0,03\text{m}\text{o}\text{l}$