Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi từ 51 đến 55:
Trên gác xép nhà trưởng bản Hà Văn Nó có chiếc tù và không biết đã từ đời nào sót lại. Chiếc tù và này bằng sừng trâu, khảm bạc, rạn nứt, mạng nhện chăng đầy, tò vò làm tổ ở trong. Không ai chú ý đến nó. Nó nằm đấy, lăn lóc, vất vưởng. Năm ấy, bỗng dưng trong rừng Hua Tát xuất hiện một loại sâu đen kì lạ. Chúng bé như những cái tăm, bám đầy chi chít trên những cành lá. Đi vào rừng hay đi lên nương, cứ nghe tiếng sâu bật mình lách tách, tiếng rào rào nghiến lá của chúng mà rợn cả người. Không có thứ lá cây nào mà loài sâu ấy lại không ăn được. Từ lá lúa, lá tre, cả lá của những cây song, cây mây đầy gai cũng bị chúng nhai ngấu nghiến.
[…] Trưởng bản Hà Văn Nó sai người giết trâu, giết lợn để xin trời đất quỷ thần phù hộ. Thầy mo bảo:
– Cái xương ông tổ họ Hà đang rữa, biến thành sâu bọ, phải lôi cái xương ra ánh mặt trời mà rửa mới hết được sâu.
Trưởng bản giật mình. Họ Hà ở đây có tục thiêu người khi chết. Sau khi thiêu xong, xương cốt được cho vào cái tiểu sành mang đi cất giấu. Ở trong dòng họ chỉ có một người đàn ông duy nhất biết được nơi cất giấu này. Trước khi chết, người ấy chọn ra một người trong họ để kế tục mình. Có lời nguyền rằng nếu thù ghét nhau, kẻ địch chỉ cần tìm được xương ấy mang tán trộn vào thuốc súng bắn đi là cả dòng họ tuyệt diệt. Họ Hà không ít kẻ thù. Bây giờ nếu mang ra rửa, làm lộ nơi giấu, khác nào tạo cho kẻ thù cơ hội tốt. Trưởng bản nghĩ ngợi. Ông biết kẻ thù đang rình rập ông từng bước, nhưng chẳng lẽ cứ để nạn sâu phá hoại quê hương?
Một đêm cuối tháng, trưởng bản thức dậy rồi gọi con trai là Hà Văn Mao theo mình.[…]
Trưởng bản mở nắp tiểu sành, bày xương ra đất dùng rượu rửa. Xương cốt còn nguyên không hề mủn nát như lời thầy mo nói. Ở giữa đám xương có một sợi dây bằng bạc cực kì tinh xảo.
[…] Hôm dọn đồ đạc, Mao thấy cái tù và ở trên gác xép. Trên tù và có một lỗ nhỏ buộc dây. Chàng sực nhớ ra sợi dây bằng bạc lấy trong đám xương cụ tổ. Chàng bèn lấy sợi dây đeo vào tù và. Chiếc tù và cũ bỗng dưng trông đẹp hẳn lên. Mao cầm tù và rúc thử một hồi. Thật kì lạ! Khi tiếng tù và vừa mới cất, những con sâu đen trên cây tự dưng quằn quại rồi rơi xuống đất.
Mao ngạc nhiên, chàng cầm tù và rúc thử vài lần. Những con sâu đen rụng xuống như mưa. Chàng sung sướng, vội vã sai ngay mọi người dừng việc dọn nhà.
Cả bản reo hò theo Mao lên rừng. Sáng ngày hôm ấy, chiếc tù và không ngớt rúc lên âm thanh kì lạ của nó. Sâu đen rơi xuống rào rào, người ta chỉ cần vun lại giết đi. Nạn sâu phá hoại chỉ trong một ngày đã bị diệt sạch. Diệt xong nạn sâu, dân bản Hua Tát mở hội ăn mừng. Chiếc tù và cũ được đặt trang trọng trên ngai thờ.
(Nguyễn Huy Thiệp, Chiếc tù và bị bỏ quên,
In trong Những ngọn gió Hua Tát, NXB Trẻ, 04-2017)
Đâu KHÔNG phải là một tục lệ của làng Hua Tát trong văn bản trên?
Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi từ 51 đến 55:
Trên gác xép nhà trưởng bản Hà Văn Nó có chiếc tù và không biết đã từ đời nào sót lại. Chiếc tù và này bằng sừng trâu, khảm bạc, rạn nứt, mạng nhện chăng đầy, tò vò làm tổ ở trong. Không ai chú ý đến nó. Nó nằm đấy, lăn lóc, vất vưởng. Năm ấy, bỗng dưng trong rừng Hua Tát xuất hiện một loại sâu đen kì lạ. Chúng bé như những cái tăm, bám đầy chi chít trên những cành lá. Đi vào rừng hay đi lên nương, cứ nghe tiếng sâu bật mình lách tách, tiếng rào rào nghiến lá của chúng mà rợn cả người. Không có thứ lá cây nào mà loài sâu ấy lại không ăn được. Từ lá lúa, lá tre, cả lá của những cây song, cây mây đầy gai cũng bị chúng nhai ngấu nghiến.
[…] Trưởng bản Hà Văn Nó sai người giết trâu, giết lợn để xin trời đất quỷ thần phù hộ. Thầy mo bảo:
– Cái xương ông tổ họ Hà đang rữa, biến thành sâu bọ, phải lôi cái xương ra ánh mặt trời mà rửa mới hết được sâu.
Trưởng bản giật mình. Họ Hà ở đây có tục thiêu người khi chết. Sau khi thiêu xong, xương cốt được cho vào cái tiểu sành mang đi cất giấu. Ở trong dòng họ chỉ có một người đàn ông duy nhất biết được nơi cất giấu này. Trước khi chết, người ấy chọn ra một người trong họ để kế tục mình. Có lời nguyền rằng nếu thù ghét nhau, kẻ địch chỉ cần tìm được xương ấy mang tán trộn vào thuốc súng bắn đi là cả dòng họ tuyệt diệt. Họ Hà không ít kẻ thù. Bây giờ nếu mang ra rửa, làm lộ nơi giấu, khác nào tạo cho kẻ thù cơ hội tốt. Trưởng bản nghĩ ngợi. Ông biết kẻ thù đang rình rập ông từng bước, nhưng chẳng lẽ cứ để nạn sâu phá hoại quê hương?
Một đêm cuối tháng, trưởng bản thức dậy rồi gọi con trai là Hà Văn Mao theo mình.[…]
Trưởng bản mở nắp tiểu sành, bày xương ra đất dùng rượu rửa. Xương cốt còn nguyên không hề mủn nát như lời thầy mo nói. Ở giữa đám xương có một sợi dây bằng bạc cực kì tinh xảo.
[…] Hôm dọn đồ đạc, Mao thấy cái tù và ở trên gác xép. Trên tù và có một lỗ nhỏ buộc dây. Chàng sực nhớ ra sợi dây bằng bạc lấy trong đám xương cụ tổ. Chàng bèn lấy sợi dây đeo vào tù và. Chiếc tù và cũ bỗng dưng trông đẹp hẳn lên. Mao cầm tù và rúc thử một hồi. Thật kì lạ! Khi tiếng tù và vừa mới cất, những con sâu đen trên cây tự dưng quằn quại rồi rơi xuống đất.
Mao ngạc nhiên, chàng cầm tù và rúc thử vài lần. Những con sâu đen rụng xuống như mưa. Chàng sung sướng, vội vã sai ngay mọi người dừng việc dọn nhà.
Cả bản reo hò theo Mao lên rừng. Sáng ngày hôm ấy, chiếc tù và không ngớt rúc lên âm thanh kì lạ của nó. Sâu đen rơi xuống rào rào, người ta chỉ cần vun lại giết đi. Nạn sâu phá hoại chỉ trong một ngày đã bị diệt sạch. Diệt xong nạn sâu, dân bản Hua Tát mở hội ăn mừng. Chiếc tù và cũ được đặt trang trọng trên ngai thờ.
(Nguyễn Huy Thiệp, Chiếc tù và bị bỏ quên,
In trong Những ngọn gió Hua Tát, NXB Trẻ, 04-2017)
B. Giết trâu, giết lợn để xin trời đất quỷ thần phù hộ.
C. Rửa xương người đã mất bằng rượu thuốc.
Quảng cáo
Trả lời:
- Văn bản có một số chi tiết liên quan đến tục lệ của một bản làng. Trong đó, tục lệ được hiểu là điều quy định có từ lâu đời, đã trở thành thói quen trong đời sống xã hội (nói khái quát).
- Như vậy, việc giết trâu, giết lợn để xin trời đất quỷ thần phù hộ, rửa xương người đã mất bằng rượu thuốc và tục thiêu người khi chết chính là những tục lệ đã có từ lâu đời. Riêng chỉ có việc chiếc tù và được đặt trên ngai thờ thì không phải một tục lệ vì mãi đến khi Mao sử dụng chiếc tù và để giết được sâu hại thì nó mới được đặt ở nơi trang trọng. Đây chưa phải một điều quy định có từ lâu đời. Chọn A.
Câu hỏi cùng đoạn
Câu 2:
Trong số các chi tiết sau, đâu là chi tiết kì ảo trong văn bản trên?
- Trong truyện “Chiếc tù và bị bỏ quên” của Nguyễn Huy Thiệp, chi tiết kì ảo là chi tiết mang tính phi thực, huyền bí, vượt quy luật tự nhiên.
- Xét các phương án:
A. Miêu tả chiếc tù và cũ → chi tiết tả thực.
B. Trưởng bản rửa xương bằng rượu → hành động có thể xảy ra trong đời sống.
C. “Khi tiếng tù và vừa cất, sâu đen quằn quại rồi rơi xuống đất” → hiện tượng phi thường, không theo quy luật tự nhiên, tạo yếu tố kì ảo.
D. Đặt tù và lên ngai thờ → chi tiết sinh hoạt, tín ngưỡng bình thường.
→ Chọn C.
Câu 3:
Việc trưởng bản Hà Văn Nó quyết định đưa hài cốt tổ tiên ra ánh sáng để rửa chứng tỏ ông là người như thế nào?
Trong truyện, dòng họ Hà có tục giấu xương tổ tiên và lời nguyền rất đáng sợ: nếu kẻ thù tìm được xương thì có thể làm hại cả dòng họ. Vì vậy, việc mang xương tổ tiên ra ngoài là rất nguy hiểm. Tuy nhiên, khi nạn sâu phá hoại đang tàn phá rừng và nương rẫy, trưởng bản Hà Văn Nó vẫn quyết định đưa hài cốt tổ tiên ra ánh sáng để rửa, dù biết có thể gây nguy hiểm cho dòng họ. → Điều này cho thấy ông đặt lợi ích của bản làng lên trên lợi ích riêng, dám hi sinh và chịu trách nhiệm vì cộng đồng. Chọn B.
Câu 4:
Đâu KHÔNG phải ý nghĩa của biểu tượng chiếc tù và trong văn bản?
Trong truyện “Chiếc tù và bị bỏ quên” của Nguyễn Huy Thiệp, chiếc tù và mang nhiều ý nghĩa biểu tượng:
A. Sự lãng quên và mai một truyền thống → đúng, vì chiếc tù và từng bị bỏ quên trên gác xép, phủ mạng nhện.
B. Nhắc nhở về sự biết ơn tổ tiên, truyền thống → đúng, khi phát hiện sức mạnh của nó gắn với sợi dây bạc từ xương tổ tiên.
D. Tượng trưng cho tiếng nói và sức mạnh cộng đồng → đúng, tiếng tù và giúp cả bản cùng tiêu diệt nạn sâu và sau đó được đặt trang trọng trên ngai thờ.
C. Khát vọng hòa bình, yên ấm, no đủ → không phải ý nghĩa trực tiếp của biểu tượng chiếc tù và trong văn bản.
→ Vì vậy, ý KHÔNG phải ý nghĩa của biểu tượng chiếc tù và là C. Chọn C.
Câu 5:
Sự xuất hiện, bùng nổ của nạn sâu hại cho thấy điều gì?
Trong truyện, chiếc tù và – một vật gắn với truyền thống – đã bị bỏ quên trên gác xép, phủ đầy mạng nhện. Khi nạn sâu đen bùng phát, con người phải tìm lại những giá trị cũ: chiếc tù và và sợi dây bạc từ xương tổ tiên. Chính khi kết nối lại với truyền thống và tổ tiên, nạn sâu mới được giải quyết.
→ Vì vậy, nạn sâu trong truyện mang ý nghĩa biểu tượng, như một lời cảnh tỉnh con người không nên quên cội nguồn, thiên nhiên và truyền thống.
Vì sao các đáp án khác chưa chính xác:
A: chỉ nói đến thiên nhiên, chưa nói đến truyền thống và tổ tiên.
C: hiểu theo hướng trừng phạt, trong khi truyện thiên về nhắc nhở.
D: diễn giải quá xa ý nghĩa của văn bản.
Chọn B.
Hot: Giáo án năng lực số, PPT AI khởi động lớp 1-12 (Update 2026) (chỉ từ 150k). Tải ngay
CÂU HỎI HOT CÙNG CHỦ ĐỀ
Câu 1
Lời giải
Xác định đoạn trích có các câu 6 chữ và câu 8 chữ đan xen nhau nên đây là thể thơ lục bát. Chọn A.
Câu 2
Lời giải
Chủ đề của đoạn trích nằm ở đoạn văn số (1): Tất cả các sinh vật sống đều có những đặc điểm riêng biệt, nhưng mọi thứ ở loài hải sâm đều khác thường. Chọn D.
Câu 3
Lời giải
Bạn cần đăng ký gói VIP ( giá chỉ từ 250K ) để làm bài, xem đáp án và lời giải chi tiết không giới hạn.
Câu 4
Lời giải
Bạn cần đăng ký gói VIP ( giá chỉ từ 250K ) để làm bài, xem đáp án và lời giải chi tiết không giới hạn.
Câu 5
Lời giải
Bạn cần đăng ký gói VIP ( giá chỉ từ 250K ) để làm bài, xem đáp án và lời giải chi tiết không giới hạn.
Câu 6
Lời giải
Bạn cần đăng ký gói VIP ( giá chỉ từ 250K ) để làm bài, xem đáp án và lời giải chi tiết không giới hạn.