(2 điểm)

Đề bài: Tiếng “hoàng” có hai nét nghĩa. Nghĩa thứ nhất chỉ màu vàng; nghĩa thứ hai chỉ vua hoặc sự lớn lao, sự tốt đẹp. Hãy xếp các từ cho dưới đây vào mỗi nhóm nghĩa cho phù hợp.

hoàng ân, hoàng đạo, hoàng gia, hoàng hôn, hoàng kim, hoàng mai, hoàng thành, hoàng đế

a) Nhóm 1 ("hoàng" chỉ màu vàng):

................................................................................

b) Nhóm 2 ("hoàng" chỉ vua hoặc sự lớn lao, tốt đẹp):

.....................................................

a. Đặt dấu ngoặc kép vào cụm từ dùng với ý nghĩa đặc biệt:

- Cụm từ cần đặt dấu ngoặc kép: “công trình lòng dân”.

- Viết lại câu hoàn chỉnh: "Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh là nơi an nghỉ vĩnh hằng của Người, được mệnh danh là “công trình lòng dân” bởi công trình này được xây dựng bằng những vật liệu quý do nhân dân tuyển chọn đưa về từ khắp mọi miền đất nước."

b. Tìm từ đồng nghĩa:

- Từ đồng nghĩa với vĩnh hằng: bất tử, vĩnh cửu, trường tồn, mãi mãi.

- Từ đồng nghĩa với tuyển chọn: chọn lọc, lựa chọn, tuyển lựa, kén chọn.

c. Các quan hệ từ được sử dụng trong câu:

Các quan hệ từ có trong câu gồm: bởi, bằng, do, từ (trong đó quan hệ từ "bởi" thể hiện rõ quan hệ nguyên nhân - kết quả).

d. Phân loại câu theo cấu tạo:

Câu văn trên là câu ghép (gồm các vế câu được nối trực tiếp với nhau bằng quan hệ từ "bởi").

a. Phân loại từ láy trong đoạn văn:

Các từ láy có trong đoạn: lim dim, mơ màng, thiêm thiếp, hí hửng, luênh loáng, im lìm, trăn trở, thao thức.

Phân loại:

- Từ láy bộ phận: lim dim, mơ màng, hí hửng, luênh loáng, im lìm, trăn trở, thao thức.

- Từ láy toàn bộ: thiêm thiếp (láy biến đổi thanh điệu để tạo nhịp điệu).

b. Dựa theo cấu tạo, xếp các từ vào nhóm thích hợp:

- Các từ đã cho đều là Từ phức (Từ ghép). Ta phân loại chi tiết thành 2 nhóm:

+ Nhóm 1 - Từ ghép tổng hợp: trầm lặng, tĩnh lặng, đắm chìm, mệt mỏi.

+ Nhóm 2 - Từ ghép phân loại: dòng sông, mặt nước, giấc mơ, ánh trăng.

c. Tác dụng của từng dấu phẩy trong câu văn:

- Dấu phẩy (1): Tách trạng ngữ chỉ thời gian ("Vào ban đêm") ra khỏi chủ ngữ và vị ngữ của vế câu thứ nhất.

- Dấu phẩy (2): Tách hai vế câu trong câu ghép (Vế 1: "từng mái nhà cổ trầm lặng lim dim", Vế 2: "những cô bé, cậu bé ngoan hiền đang mơ màng thiêm thiếp").

- Dấu phẩy (3): Tách các từ ngữ có cùng chức vụ chủ ngữ trong vế câu thứ hai ("những cô bé", "cậu bé ngoan hiền").

d. Viết đoạn văn ngắn (3 - 5 câu) giải thích lý do dòng sông đêm không tĩnh mịch:

Đoạn văn mẫu

Người đọc không cảm thấy sự tĩnh mịch, vắng lặng khi đọc đoạn văn miêu tả cảnh dòng sông ban đêm nhờ nghệ thuật nhân hóa tài tình của tác giả. Dòng sông được khắc họa sinh động như một con người biết "trăn trở", "thao thức", "hát thầm" và "thức cùng thời gian". Những chuyển động rạo rực ấy khiến dòng sông không hề chìm vào giấc ngủ im lìm mà trái lại vô cùng rộn rã, tràn đầy sức sống. Qua đó, hình ảnh dòng sông hiện lên thật ấm áp, thân thương và mang dòng chảy trôi chảy mãi cùng vũ trụ.