PHẦN I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc văn bản sau:

NHỮNG GIỌT MƯA ĐỒNG HÀNH

(Nguyễn Thụy Kha)

Những giọt mưa ngồ ngộ say mê

Đám mây nắng vỡ ra giữa gió

Những đứa con

Ồn ào không gian

Cười nói

Những giọt mưa chẳng hề mệt mỏi

Reo hót triền miên

Người lính trú vội mái hiên

Rồi lại đi mảnh ni lông khoác chéo

Anh lẫn vào mưa lúc nào chẳng hiểu

Ngỡ mưa dệt nên anh

Có một đứa trẻ con từ trong anh chạy nhanh

Nhập vào đám trẻ con trần truồng

Đang hò reo giữa phố

Có một người nông dân từ trong anh hớn hở

Xoè tay đồng hạn đón mưa

Có một người lính Trường Sơn từ trong anh năm xưa

Vội vã vắt áo quần ướt mưa hơ lửa

Có một người ... có một người nào nữa

Người lính bước nhanh

Anh và mưa cứ như thế đã bao lần

Người lính đi

Đi qua thành phố

Bao chân trời thử thách đợi anh

Trong cuộc hành trình chưa nghỉ

Mưa và anh là bạn đồng hành.

Vào hè, 1981

(Những giọt mưa đồng hành – Văn học Việt Nam sau cách mạng Tháng Tám, Nhà xuất bản Văn học, 1993).

*Chú thích:

– Nguyễn Thụy Kha sinh 1949 là nhà thơ, nhạc sĩ, nhà báo, nhà nghiên cứu âm nhạc Việt Nam. Ông quê gốc tại thôn Ngãi Am, xã Hòa Bình, huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng và hiện đang sống tại Hà Nội. Ông là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam từ năm 1990. Nguyễn Thụy Kha đã cất lên tiếng nói của một thế hệ nhà thơ khoác áo lính, bày tỏ những suy nghĩ sâu sắc về số phận con người và dân tộc khi đi qua cuộc kháng chiến vệ quốc vĩ đại.

– Năm 1982, tên tuổi Nguyễn Thụy Kha đã được khẳng định khi bài thơ Những giọt mưa đồng hành của ông được in ở báo Văn nghệ và đạt giải Nhì một năm sau đó. Sau 40 năm, bài thơ vẫn nguyên vẹn sức hấp dẫn.

PHẦN I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Xác định một hình ảnh mang tính biểu tượng trong bài thơ.

a. Đảm bảo kiểu bài và cấu trúc bài nghị luận: Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài khái quát được vấn đề. Bài viết khoảng 600 chữ.

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: Tuổi trẻ cần biết sống thích nghi với hoàn cảnh.

c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề của bài viết:

Lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp, kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và bằng chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận. Có thể triển khai theo hướng:
* Mở bài: Giới thiệu vấn đề cần nghị luận.

* Thân bài:

– Giải thích:

+ Hoàn cảnh: những điều kiện, biến động của cuộc sống.

+ Sống thích nghi: biết điều chỉnh suy nghĩ, hành động cho phù hợp, không thụ động hay than phiền.

– Ý nghĩa của việc sống thích nghi: Giúp tuổi trẻ vượt qua khó khăn, thử thách, làm chủ cuộc sống, nắm bắt cơ hội, là điều kiện để trưởng thành và thành công.

– Biểu hiện:

+ Không than vãn, không trông chờ hoàn cảnh đổi thay.

+ Chủ động học hỏi, thay đổi phương pháp, cách nghĩ.

+ Giữ vững mục tiêu nhưng linh hoạt trong cách thực hiện.

– Phê phán:

+ Lối sống bi quan, buông xuôi.

+ Thích nghi tiêu cực: chạy theo hoàn cảnh, đánh mất lý tưởng.

– Bài học nhận thức và hành động:

+ Rèn bản lĩnh, tinh thần chủ động.

+ Biết điều chỉnh bản thân nhưng không đánh mất giá trị sống.

* Kết bài: Đánh giá khái quát về vấn đề nghị luận.

d. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.

e. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, tiếng Việt.

a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn nghị luận: khoảng 200 chữ. Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng-phân-hợp, móc xích hoặc song hành.

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: Cảm nhận về hình tượng người lính trong bài thơ “Những giọt mưa đồng hành” của nhà thơ Nguyễn Thụy Kha.

c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận.

HS lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận một cách hợp lí, thuyết phục và sâu sắc, đảm bảo những nội dung sau:

– Mở bài: Giới thiệu tác phẩm, vấn đề nghị luận.

– Thân bài:

+ Hình ảnh người lính trong đời thường, giản dị

+ Người lính mang nhiều tầng ký ức: đứa trẻ – người nông dân

– người lính Trường Sơn

+ Mưa như biểu tượng của gian lao, ký ức, bạn đồng hành trong cuộc đời.

+ Nghệ thuật: hình ảnh giàu biểu tượng, giọng thơ trữ tình, kết cấu lặp.

– Kết bài: Khẳng định giá trị tư tưởng và ý nghĩa nhân văn của hình tượng người lính.

d. Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu.

e. Sáng tạo: Có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ về vấn đề nghị luận.