Đọc bài thơ:

(Cho Ngọc Trâm)

Cơn sốt thiêu con trên giàn lửa

Cha cũng có thể thành tro nữa

Thuốc đắng không chờ được rồi

Giữ tay con

Cha đổ

Ngậm ngùi thả lòng chén vơi...

Con ơi! Tí tách sương rơi

Nhọc nhằn vắt qua đêm lạnh

Và những cánh hoa mỏng mảnh

Đưa hương phải nhờ rễ cây.

Mồ hôi keo thành chai tay

Mùa xuân tràn vào chén đắng

Tuổi cha nước mắt lặng lặng

Sự thật khóc oà vu vơ.

Con đang ăn gì trong mơ

Cha để chén lên cửa sổ

Khi lớn bằng cha bây giờ

Đáy chén chắc còn bão tố.

(Thuốc đắng, Mai Văn Phấn, in trong Giọt nắng, Hội liên hiệp văn học nghệ thuật Hải Phòng xuất bản, 1992)

 

*Chú thích:

– Mai Văn Phấn (sinh năm 1955) là nhà thơ đương đại tiêu biểu của Việt Nam, nổi tiếng với phong cách cách tân mạnh mẽ, kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, sử dụng ngôn ngữ cô đọng, giàu tính biểu tượng, và đã được dịch ra nhiều ngôn ngữ, giành nhiều giải thưởng quốc tế.

– Bài thơ "Thuốc đắng" của Mai Văn Phấn là khúc ca về tình phụ tử sâu sắc, qua hình ảnh người cha buộc con uống thuốc đắng trong cơn sốt, tác phẩm ẩn dụ về sự hy sinh, gian lao và bài học cuộc đời mà cha mẹ truyền cho con, rằng sự thật và gian nan dù đắng cay cũng là liều thuốc quý giúp con trưởng thành, đối diện với cuộc đời bão tố và tìm thấy vẻ đẹp của sự sống, gửi gắm thông điệp triết lí sâu sắc về lẽ sống và sự trưởng thành.

PHẦN I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

(0.5 điểm). Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?

a. Đảm bảo kiểu bài và cấu trúc bài nghị luận: Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài khái quát được vấn đề. Bài viết khoảng 500 chữ.

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: Làm thế nào để có thể định hướng nghề nghiệp một cách đúng đắn?

c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề của bài viết:

1. Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận.

2. Thân bài:

* Giải thích: Định hướng nghề nghiệp là việc xác định, lựa chọn nghề nghiệp cho bản thân trong tương lai.

* Bàn luận:

– Các giải pháp để định hướng nghề nghiệp một cách đúng đắn:

+ Việc đầu tiên là phải hiểu bản thân mình. Mỗi người phải biết được sở trường của mình là gì, niềm yêu thích của mình dành cho lĩnh vực nào, mình mong muốn trở thành con người như thế nào trong tương lai. Trả lời được những câu hỏi này, chúng ta sẽ có được một định hướng tương đối rõ ràng để lựa chọn ngành học, lựa chọn nghề nghiệp.

+ Cần phải trải nghiệm thực tế. Việc trải nghiệm thực tế sẽ giúp cho chúng ta nhận ra đâu thực sự là công việc mà ta có khả năng để làm. Có những thứ ta tưởng mình yêu thích, đam mê, nhưng khi va đập với nó trong thực tế, có thể ta sẽ bị vỡ mộng. Do vậy, trải nghiệm càng nhiều thì khả năng chọn đúng hướng đi cho tương lai càng cao.

+ Cần tham khảo ý kiến của thầy cô, bạn bè, gia đình, những người đi trước và thành đạt trong lĩnh vực mình quan tâm. Ý kiến của họ sẽ là nguồn tham khảo bổ ích để ta định hướng nghề nghiệp cho mình.

– Mở rộng:

+ Tìm ra được định hướng nghề nghiệp là quan trọng; nhưng ngành nghề nào, kể cả ngành nghề mà bạn có năng khiếu và đam mê, thì cũng đòi hỏi sự nỗ lực bền bỉ. Trên đời này, không có thành công nào đến một cách dễ dàng.

+ Nên định hướng nghề nghiệp từ sớm, đừng để “nước đến chân mới nhảy”, vì lúc đó bạn sẽ dễ rơi vào tình trạng chọn bừa, chọn ẩu, chọn theo ý kiến người khác. Tình trạng đó sẽ là khởi đầu cho bi kịch của cuộc đời bạn trong tương lai.
* Bài học rút ra cho bản thân:

– Nhận thức được tầm quan trọng của việc định hướng nghề nghiệp.
– Nỗ lực tìm hiểu bản thân, học tập và trải nghiệm để tìm ra định hướng nghề nghiệp đúng đắn cho cuộc đời mình.

3. Kết bài: Khái quát vấn đề nghị luận.

d. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.

e. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, tiếng Việt.

a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn nghị luận: khoảng 200 chữ. Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng-phân-hợp, móc xích hoặc song hành.

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: Phân tích tâm trạng của người cha đối với con của mình trong bài thơ đã cho ở phần Đọc hiểu.

c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận.

Sau đây là một số gợi ý:

– Giới thiệu ngắn gọn bài thơ: Bài thơ Thuốc đắng Mai Văn Phấn, in trong Giọt nắng là lời người cha đang tâm sự với con.

– Những quan tâm, nỗi lo lắng và những suy tư của người cha khi con bị ốm:

+ Người cha lo lắng: Cha cũng có thể thành tro nữa.

+ Người cha dặn dò: Và những cánh hoa mỏng mảnh/ Đưa hương phải nhờ rễ cay.

– Khẳng định tình cảm lớn lao của người cha dành cho con

d. Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu.

e. Sáng tạo: Có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ về vấn đề nghị luận.