Đọc văn bản sau:

Ta ước mọc cánh bay cánh quạ
Mắt tinh tường mắt én
Lượn khắp vòm trời đỗ ngọn cây thơm
Ta ước cánh ta như cánh ve đen vàng
Bay muôn phương tìm xem thử mệnh^[1] nàng
Mệnh nàng xa ta một với hay xa ta một sải?

Xa một sải ta kéo gần một với

Xa một với ta kéo gần một gang

Xa một gang đôi mệnh gắn liền

Em ơi anh đã tính mà tính không đủ
Anh đã lo mà lo chẳng tròn
Người ta trầu vàng cau rụng
Gừng già quắt gói lá dong thô
Trèo lên quản cha mẹ em vui mừng hớn hở
Còn anh cau cả buồng sai quả
Trầu xanh tươi muôn lá gói mang về
Bước lên quản cha mẹ em hất xuống
Cha mẹ em mới nói:
– “Giống me rừng đất người chín nẫu cành thấp
Còn quả me nhà chín rực cành cao
Con gái yêu tao phải giá bằng voi mới gả!”
Giá bằng voi thôi đành lảng xa
Nếu giá bằng trâu còn có nổi may ra
Thu vét cửa nhà cố khi cũng đủ
Than ôi! Số đua số không cùng
Phận thi phận không nổi.

(Trích Tiễn dặn người yêu – Xống chụ xon xao, Mạc Phi dịch và giới thiệu, Nxb Văn học, Hà Nội, 1973, Tr 30_31)

*Chú thích:

(1) Mệnh: Theo quan niệm xưa của người Thái, mỗi người sinh ra đời đều do Then đúc nên, có sẵn một sợi dây hoặc một cái móc, móc số mệnh treo trên trời. Chung liền một mệnh thì sẽ lấy được nhau, hoà hợp đến già.

---

^[1]

PHẦN I. ĐỌC HIỂU (5,0 điểm)

(0.5 điểm). Xác định nhân vật trữ tình của văn bản.

a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận

Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài khái quát được vấn đề. Đảm bảo dung lượng bài văn.

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: Cách thức để vượt qua khó khăn, thử thách trong cuộc sống.

c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm

HS có thể triển khai theo nhiều cách nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và bằng chứng, đảm bảo các yêu cầu sau:

– Giải thích vấn đề nghị luận:

+ Khó khăn thử thách là những chông gai, nghịch cảnh trong cuộc sống, vượt khỏi tầm kiểm soát và dự định của con người.

+ Cách thức vượt qua khó khăn là giải pháp mà con người dùng để đối mặt, giải quyết và vượt qua những trở ngại, thử thách trong cuộc sống.

– Bàn luận: Giá trị của vượt qua khó khăn, thử thách:

 + Giúp chiến thắng nỗi sợ hãi, bứt phá khỏi “vùng an toàn” để đạt được thành công.

+ Giúp tích lũy vốn sống phong phú, kinh nghiệm dày dặn để giải quyết vấn đề.

+ Là chỗ dựa tin cậy, là tấm gương sáng lan tỏa năng lượng tích cực cho cộng đồng.

– Bài học nhận thức, hành động:

+ Chấp nhận khó khăn thử thách như một lẽ đương nhiên trong hành trình cuộc sống.

+ Quyết tâm, dũng cảm đương đầu với thử thách.

+ Nuôi dưỡng những suy nghĩ tích cực.

+ Rút ra những bài học kinh nghiệm quý giá sau mỗi thất bại.

+ Tích cực trau dồi kinh nghiệm, kiến thức, kĩ năng sống để ứng phó với những thách thức trong cuộc sống.

+ Tìm kiếm sự sẻ chia, giúp đỡ, định hướng từ người thân, bạn bè.

(Đưa ra những minh chứng cụ thể…)

– Mở rộng vấn đề, trao đổi với quan điểm trái chiều hoặc ý kiến khác:

+ Phê phán những người nhút nhát, thụ động, sợ thất bại, gặp chút khó khăn đã nản chí buông xuôi.

+ Lên án lối sống dựa dẫm, thiếu trách nhiệm.

– Khẳng định lại quan điểm cá nhân đã trình bày và rút ra bài học cho bản thân.

d. Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.

e. Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.