Đọc văn bản: 

CHÂN QUÊ

(Nguyễn Bính)

Hôm qua em đi tỉnh về,

Đợi em ở mãi con đê đầu làng.

Khăn nhung, quần lĩnh rộn ràng.

Áo cài khuy bấm, em làm khổ tôi!

Nào đâu cái yếm lụa sồi?

Cái dây lưng đũi nhuộm hồi sang xuân?

Nào đâu cái áo tứ thân?

Cái khăn mỏ quạ, cái quần nái đen?

 

Nói ra sợ mất lòng em,

Van em! Em hãy giữ nguyên quê mùa.

Như hôm em đi lễ chùa,

Cứ ăn mặc thế cho vừa lòng anh.

Hoa chanh nở giữa vườn chanh,

Thầy u mình với chúng mình chân quê.

Hôm qua em đi tỉnh về,

Hương đồng gió nội bay đi ít nhiều.

(Nguồn: https://www.thivien.net)

I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

(1,0 điểm). Xác định thể thơ và phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong bài thơ.

a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn

Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn. HS có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp, móc xích hoặc song hành.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận:

Cảm nhận nhân vật cô gái (em).

c. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu:

- Cô gái xuất hiện trong tình huống: “hôm qua em đi tỉnh về”, gợi sự thay đổi không gian sống, tiếp xúc với nơi phồn hoa, hiện đại.

- Cô gái sau khi đi tỉnh về:

+ “Khăn nhung, quần lĩnh rộn ràng”.

+ “Áo cài khuy bấm”.

→ Trang phục mang phong cách thành thị, hiện đại, mới mẻ. Sự thay đổi ấy:

+ Khiến cô gái trở nên khác lạ trong mắt người yêu

+ Tạo cảm giác xa rời nét mộc mạc, giản dị vốn có.

- Cô gái không chỉ là đối tượng trữ tình; mà còn là biểu tượng cho vẻ đẹp làng quê đang bị phai nhạt. Qua hình ảnh cô gái, tác giả muốn gửi gắm lời nhắc nhở về việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.

d. Diễn đạt

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn.

e. Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề cần nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.

a. Xác định được yêu cầu của kiểu bài: nghị luận văn học.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: thuyết phục người bạn của mình từ bỏ thói quen đi học muộn.

c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận của bài viết:

*Mở bài: Giới thiệu được vấn đề nghị luận: thực trạng của thói quen đi học muộn trong học đường hiện nay. Khẳng định luận điểm: cần từ bỏ thói quen đi học muộn để rèn luyện ý thức, kỷ luật và xây dựng môi trường học tập nghiêm túc.

*Thân bài

a. Giải thích

- Giải thích ngắn gọn: Đi học muộn là đến lớp sau thời gian quy định, làm gián đoạn tiết học.Thói quen đi học muộn là việc lặp đi lặp lại hành vi này, thể hiện sự thiếu kỷ luật và trách nhiệm.

b. Nêu được thực trạng: hiện tượng đi học muộn thường xảy ra ở đầu buổi học, thậm chí vào giữa tiết gia tăng về tần suất.

c. Nguyên nhân

- Ý thức tự giác chưa cao, chủ quan, không coi trọng giờ giấc.

- Chưa nhận thức rõ hậu quả.

- Thói quen sinh hoạt thiếu khoa học.

- Sự nuông chiều hoặc quản lý chưa chặt chẽ từ gia đình.

d. Hậu quả

- Đối với bản thân học sinh

+ Bỏ lỡ kiến thức quan trọng ở đầu giờ.

+ Tâm lý vội vàng, căng thẳng, khó tiếp thu bài.

+ Dễ hình thành lối sống thiếu kỷ luật, tùy tiện.

- Đối với thầy cô và lớp học

+ Làm gián đoạn tiết dạy, ảnh hưởng mạch bài giảng.

+ Gây mất trật tự, phân tán sự tập trung của cả lớp.

- Đối với môi trường học đường

+ Tạo thói quen xấu lan truyền trong tập thể.

+ Làm giảm tính nghiêm túc, kỷ cương nhà trường.

e. Phản biện và bác bỏ quan điểm sai lầm

- Quan điểm: “Đi muộn vài phút không ảnh hưởng gì.”

- Bác bỏ:

+ Mỗi phút trôi qua đều là thời gian học tập quý giá.

+ Thói quen nhỏ có thể dẫn đến hậu quả lớn lâu dài.

+ Kỷ luật bắt đầu từ những điều nhỏ nhất.

g. Giải pháp và thông điệp:

Đề xuất giải pháp thiết thực, có tính khả thi:

- Với bản thân học sinh:

+ Ngủ sớm, dậy đúng giờ.

+ Chuẩn bị đồ dùng học tập từ tối hôm trước.

+ Lập thời gian biểu khoa học.

- Với gia đình và nhà trường:

+ Nhắc nhở, động viên kịp thời.

+ Xây dựng nếp sống đúng giờ.

- Lời kêu gọi: Hãy bắt đầu từ việc đến lớp đúng giờ để tôn trọng chính mình và người khác.

*Kết bài:

Khẳng định lại vấn đề, đưa ra lời kêu gọi hoặc thông điệp hành động về việc chung tay đẩy lùi thói quen xấu tạo môi trường học đường nền nếp, kỷ cương, nghiêm túc.

d. Viết bài văn đảm bảo các yêu cầu sau:

– Triển khai ít nhất được hai luận điểm để làm rõ quan điểm của cá nhân.

– Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận.

– Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng; bằng chứng tiêu biểu, phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí lẽ và bằng chứng.

đ. Diễn đạt:

Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết văn bản.

e. Sáng tạo:

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.