Đọc văn bản: 

Đã thấy xuân về với gió đông,

Với trên màu má gái chưa chồng.

Bên hiên hàng xóm, cô hàng xóm

Ngước mắt nhìn giời, đôi mắt trong.

 

Từng đàn con trẻ chạy xun xoe,

Mưa tạnh trời quang, nắng mới hoe.

Lá nõn, nhành non ai tráng bạc?

Gió về từng trận, gió bay đi...

 

Thong thả, dân gian nghỉ việc đồng,

Lúa thì con gái mượt như nhung

Đầy vườn hoa bưởi hoa cam rụng,

Ngào ngạt hương bay, bướm vẽ vòng.

 

Trên đường cát mịn, một đôi cô,

Yếm đỏ, khăn thâm, trẩy hội chùa.

Gậy trúc dắt bà già tóc bạc,

Lần lần tràng hạt niệm nam vô.

(Xuân về - Nguyễn Bính - Trích từ Thi nhân Việt Nam, Hoài Thanh, NXB Văn học, 1997, tr.351)

*Chú thích: Nguyễn Bính (1918-1966) là một nhà thơ lãng mạn nổi tiếng của Việt Nam, được mệnh danh là “nhà thơ của làng quê Việt Nam” nhờ những vần thơ mộc mạc, dân dã, đậm chất lục bát và ca dao, với tình yêu quê hương, tình người sâu sắc. Ông để lại sự nghiệp đồ sộ với nhiều tập thơ và tác phẩm được phổ nhạc, tiêu biểu như Tâm hồn tôi, Lỡ bước sang ngang, Chân quê, Cô hái mơ, Ghen. Thơ ông gần gũi, dễ đi vào lòng người bởi chất liệu dân gian và những tâm trạng buồn bâng khuâng, luyến tiếc, thể hiện nỗi nhớ quê và tình yêu đôi lứa mộc mạc.

I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Xác định thể thơ của văn bản trên?

a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn

Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn. HS có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp, móc xích hoặc song hành.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận:

Phân tích, đánh giá nét đặc sắc nghệ thuật trong hai khổ thơ cuối phần đọc hiểu.

c. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu:

Xác định được các ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận, sau đây là một số gợi ý:

*Tác giả sử dụng hình ảnh thiên nhiên, kết hợp với việc khắc họa đặc sắc khi sử dụng nghệ thuật so sánh, để truyền đạt cảm xúc của sự mới mẻ, hứng khởi và thư giãn trong mùa xuân:

- So sánh hình ảnh cây lúa với hình ảnh người con gái.

- Cánh đồng của Nguyễn Bính gợi tả cho người đọc về biển lúa mênh mông đang lớn ,đang vào lúc sắp trổ bông...

*Sử dụng những từ ngữ đơn giản nhưng không kém phần nhấn mạnh như chữ “ đầy”, từ láy “ ngào ngạt” “hoa bưởi hoa cam rụng”, “ bướm vẽ vòng”: Gợi lên cái thần, cái hồn của vườn xuân chốn quê.

*Khổ thơ cuối nhà thơ sử dụng phép liệt kê các hình ảnh: Yếm đỏ, khăn thâm; Gậy trúc dắt bà già...để tập trung miêu tả về hình ảnh con người đang đón xuân về:

- Các cô gái mặc trang phục truyền thống thật đẹp: yếm đỏ, khăn thâm tham gia trẩy hội...

- Các cụ bà như “ bà già tóc bạc” chống cây gậy trúc đi chùa...

*Tác giả đã rất tài tình, bằng cách sử dụng những hình ảnh gần gũi, giản dị và ngôn ngữ thơ trong sáng để khắc họa nét đặc trưng của mùa xuân làng quê Việt Nam. Giọng điệu mà tác giả đem lại trong bài thơ đậm sắc thái lạc quan, tươi vui và tràn đầy hi vọng.

d. Diễn đạt

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn.

e. Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề cần nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.

a. Xác định được yêu cầu của kiểu bài: nghị luận xã hội.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Thuyết phục các bạn từ bỏ thói quen sống thờ ơ, ghẻ lạnh với những người xung quanh.

c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận của bài viết:

*Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận. Nêu quan điểm của người viết về vấn đề đó.

*Thân bài:

- Giải thích: Thái độ thờ ơ, ghẻ lạnh đối với con người là thái độ vô cảm trước những nỗi đau, sự vất vả, khốn khổ của những người xung quanh ta.

- Phân tích :

+ Biểu hiện của thái độ sống thờ ơ, ghẻ lạnh : Hành động ích kỉ, không quan tâm đến mọi người xung quanh, thờ ơ trước mọi nỗi đau của xã hội, thậm chí thờ ơ với chính người thân và bản thân mình; Tự cô lập bản thân, tách biệt mình ra khỏi xã hội cùng với những suy nghĩ tiêu cực.

+ Nguyên nhân dẫn đến thái độ sống thờ ơ, ghẻ lạnh :Áp lực từ cuộc sống, sự áp đặt của xã hội, lạm dụng công nghệ, do lối sống thực dụng, hay bị cái xấu hãm hại nên thiếu niềm tin vào chính mình cũng như trong cuộc sống, (dẫn chứng…)

+ Tác hại của thái độ sống thờ ơ, ghẻ lạnh:

·        Con người sẽ trở thành kẻ ích kỉ, vô trách nhiệm, chỉ biết sống cho mình mà không quan tâm đến người xung quanh mình.

·        Không biết cảm thông, chia sẻ, yêu thương.

·        Bị xã hội coi thường, bị mọi người xa lánh.

(HS lấy dẫn chứng minh họa phù hợp)

*Kết bài: Khẳng định lại vấn đề: Thái độ sống thờ ơ, ghẻ lạnh là thái độ sống tiêu cực và cần được loại bỏ để phát triển, cải thiện hay thay đổi bản thân. Đừng để lối sống ấy trở thành vật cản hành trình đến với thành công của các bạn.

d. Viết bài văn đảm bảo các yêu cầu sau:

– Triển khai ít nhất được hai luận điểm để làm rõ quan điểm của cá nhân.

– Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận.

– Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng; bằng chứng tiêu biểu, phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí lẽ và bằng chứng.

đ. Diễn đạt:

Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết văn bản.

e. Sáng tạo:

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.