PHẦN II. VIẾT (4,0 điểm)

Viết bài văn phân tích truyện ngắn sau:

TÌNH MẸ

(Vũ Thị Thu )

Một cậu bé mời mẹ tham dự buổi họp phụ huynh đầu tiên ở trường tiểu học.

Điều cậu sợ đã thành sự thật, mẹ cậu nhận lời. Đây là lần đầu tiên giáo viên chủ nhiệm và bạn bè gặp mẹ cậu nhưng cậu lại rất xấu hổ vì ngoại hình của mẹ mình. Mặc dù bà cũng là một người phụ nữ đẹp nhưng lại có một vết sẹo lớn che gần toàn bộ mặt bên phải. Và cậu bé cũng chưa bao giờ hỏi mẹ tại sao có vết sẹo lớn đến vậy.

Vào buổi họp mặt, tất cả mọi người đều ấn tượng bởi sự dịu dàng và vẻ đẹp tự nhiên của người mẹ mặc cho vết sẹo dài, thế nhưng cậu bé vẫn xấu hổ và thu mình vào một góc tránh ánh mắt mọi người. Ở đó, cậu bé nghe được mẹ nói chuyện với cô giáo.

Cô giáo hỏi:

– Làm sao chị bị vết sẹo lớn như vậy trên mặt?

Người mẹ từ tốn trả lời:

Thưa cô, khi con tôi còn bé, nó đang ở trong phòng thì lửa bốc lên. Mọi người đều sợ không dám vào vì ngọn lửa quá to, thế là tôi chạy vào. Lúc chạy đến chỗ con, tôi thấy một xà nhà đang rơi xuống nên đã vội vàng lấy thân mình che cho con. Tôi bị ngất xỉu, nhưng thật may đã có một anh lính cứu hỏa vào và cứu cả hai mẹ con tôi.

Người mẹ chạm vào vết sẹo nhăn nhúm trên mặt, mỉm cười nói:

– Vết sẹo này không chữa được nữa, nhưng cho đến giờ, tôi chưa hề hối tiếc về việc mình đã làm.”

Nghe đến đây, cậu bé đã chạy nhanh về phía mẹ, nước mắt lưng tròng. Cậu ôm lấy mẹ và cảm nhận được tình yêu, sự hy sinh to lớn của mẹ dành cho mình. Cậu nắm chặt tay mẹ suốt cả ngày hôm đó như không rời.

 (Nguồn:https://voh.com.vn/song-dep/truyen– ngan-ve-me-431752.html)

*Chú thích: Vũ Thị Thu một cây bút viết văn xuôi nhẹ nhàng, cảm xúc, hướng đến những giá trị nhân bản và những rung động đẹp đẽ trong đời sống.

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận phân tích một tác phẩm văn học (truyện)

Mở bài giới thiệu tác phẩm truyện và nêu ý kiến khái quát về tác phẩm; thân bài triển khai phân tích chủ đề, nội dung và nghệ thuật của tác phẩm; kết bài khẳng định được giá trị tác phẩm.

b. Xác định đúng yêu cầu của đề: Phân tích nội dung và nghệ thuật trong tác phẩm truyện Tình mẹ – Vũ Thị Thu.

c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm:

Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu được tác giả, tác phẩm; phân tích được chủ đề và một số hình thức nghệ thuật của tác phẩm. Hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục. Sau đây là một số định hướng:

* Giới thiệu về tác giả, tác phẩm.

* Phân tích tác phẩm:

– Phân tích nội dung chủ đề:

+ Chủ đề: Ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng, đặc biệt là sự hy sinh cao cả của người mẹ dành cho con mình..

+ Nhan đề tác phẩm “Tình mẹ” đã phần nào khắc họa được nội dung chủ đề.

+ Chủ đề văn bản còn thể hiện rõ qua nội dung văn bản:

•  Sự hy sinh thầm lặng của người mẹ: Người mẹ trong câu chuyện không chỉ hi sinh thân thể mà còn chấp nhận sự nhìn nhận, thậm chí là sự xấu hổ từ con mình vì ngoại hình không hoàn hảo. Điều này nhấn mạnh tình yêu vô điều kiện của mẹ, vượt lên trên mọi nỗi đau và sự tổn thương cá nhân.… (dẫn chứng).

•  Sự thức tỉnh và cảm nhận tình yêu của đứa con: Ban đầu, cậu bé xấu hổ vì vết sẹo của mẹ, nhưng khi hiểu được nguồn gốc vết sẹo và hành động dũng cảm của mẹ, cậu bé đã thay đổi. Hành động chạy về phía mẹ, khóc và nắm chặt tay mẹ thể hiện sự thức tỉnh sâu sắc của con về tình yêu và lòng biết ơn đối với mẹ... (dẫn chứng).

+ Thông điệp, tác phẩm gửi gắm: Qua câu chuyện, tác giả muốn gửi gắm thông điệp về tình yêu thương vô bờ bến và sự hy sinh thầm lặng của người mẹ. Đồng thời, truyện nhắc nhở mỗi người con hãy trân trọng, yêu thương và biết ơn những gì cha mẹ đã làm cho mình, bởi đằng sau mỗi dấu ấn trên cơ thể hay nếp nhăn của cha mẹ là cả một câu chuyện về tình yêu thương và sự hy sinh dành cho con cái. ,…

– Phân tích giá trị nghệ thuật:

+ Cốt truyện ngắn gọn, súc tích nhưng giàu sức truyền cảm.

+ Xây dựng nhân vật chủ yếu qua ngoại hình, hành động, lời nói, thái độ.

+ Cách kể chuyện bằng ngôi thứ ba, khách quan, tự nhiên.

+ Ngôn ngữ mộc mạc, dễ hiểu nhưng có sức gợi cảm lớn.

– Đánh giá được giá trị nội dung và nghệ thuật:

+ Khẳng định khái quát những nét đặc sắc về chủ đề và nghệ thuật của truyện.

+ Nêu ý nghĩa của truyện đối với bản thân, người đọc hoặc bài học rút ra.

d. Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.

e. Sáng tạo

Bố cục mạch lạc, lời văn sinh động, sáng tạo giàu cảm xúc.