Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
TIẾN SỸ GIẤY
Cũng cờ, cũng biển, cũng cân đai
Cũng gọi ông nghè có kém ai
Mảnh giấy làm nên thân giáp bảng,
Nét son điểm rõ mặt văn khôi.
Tấm thân xiêm áo sao mà nhẹ?
Cái giá khoa danh ấy mới hời!
Ghế chéo, lọng xanh ngồi bảnh chọe,
Nghĩ rằng đồ thật, hóa đồ chơi!
(Nguyễn Khuyến)
Chú thích :
– Tiến sĩ giấy: Ngày xưa, để khuyến khích con cháu chăm lo học hành, ông bà, cha mẹ hay tặng thứ đồ chơi đặc biệt là hình nộm ông tiến sĩ, gọi là ông tiến sĩ giấy hay ông nghè tháng Tám, các nghệ nhân khéo tay dùng que tre, giấy màu để làm ra bộ dạng ông tiến sĩ ở thời điểm vinh quang nhất: lúc vinh quy bái tổ.
– giáp bảng: giáp bảng là bảng thứ nhất sơn vàng nên còn được gọi là bảng vàng, dùng để ghi danh những người đỗ đại khoa, từ tiến sĩ trở lên.
– văn khôi: nghĩa là tài giỏi về văn chương, mặt văn khôi là cách gọi những tiến sĩ có tài xứng với học vị cao quý đó.
PHẦN I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)
(1.0 điểm). Văn bản trên được viết theo thể thơ nào? Nêu dấu hiệu nhận biết của thể thơ.
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
TIẾN SỸ GIẤY
Cũng cờ, cũng biển, cũng cân đai
Cũng gọi ông nghè có kém ai
Mảnh giấy làm nên thân giáp bảng,
Nét son điểm rõ mặt văn khôi.
Tấm thân xiêm áo sao mà nhẹ?
Cái giá khoa danh ấy mới hời!
Ghế chéo, lọng xanh ngồi bảnh chọe,
Nghĩ rằng đồ thật, hóa đồ chơi!
(Nguyễn Khuyến)
Chú thích :
– Tiến sĩ giấy: Ngày xưa, để khuyến khích con cháu chăm lo học hành, ông bà, cha mẹ hay tặng thứ đồ chơi đặc biệt là hình nộm ông tiến sĩ, gọi là ông tiến sĩ giấy hay ông nghè tháng Tám, các nghệ nhân khéo tay dùng que tre, giấy màu để làm ra bộ dạng ông tiến sĩ ở thời điểm vinh quang nhất: lúc vinh quy bái tổ.
– giáp bảng: giáp bảng là bảng thứ nhất sơn vàng nên còn được gọi là bảng vàng, dùng để ghi danh những người đỗ đại khoa, từ tiến sĩ trở lên.
– văn khôi: nghĩa là tài giỏi về văn chương, mặt văn khôi là cách gọi những tiến sĩ có tài xứng với học vị cao quý đó.
PHẦN I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)
(1.0 điểm). Văn bản trên được viết theo thể thơ nào? Nêu dấu hiệu nhận biết của thể thơ.
Quảng cáo
Trả lời:
Giải bởi Vietjack
– Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đường luật.
– Dấu hiệu nhận biết:
+ Mỗi câu 7 chữ, cả bài có 8 câu chia 4 phần (đề, thực, luận, kết).
+ Tuân theo luật bằng trắc của thơ Đường luật.
+ Gieo vần bằng ở cuối câu 1, 2, 4, 6, 8.
+ Nhịp thơ 4/3.
Câu hỏi cùng đoạn
Câu 2:
(1.0 điểm). Hãy nêu nội dung chính của bài thơ bằng một câu văn.
(1.0 điểm). Hãy nêu nội dung chính của bài thơ bằng một câu văn.
Giải bởi Vietjack
Câu 3:
(1.5 điểm). Chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu thơ sau và nêu tác dụng của nó:
Tấm thân xiêm áo sao mà nhẹ?
Cái giá khoa danh ấy mới hời!
(1.5 điểm). Chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu thơ sau và nêu tác dụng của nó:
Tấm thân xiêm áo sao mà nhẹ?
Cái giá khoa danh ấy mới hời!
Giải bởi Vietjack
* Hai câu thơ trên sử dụng biện pháp tu từ ẩn dụ và châm biếm:
● – Biện pháp ẩn dụ:
● + “ấm thân xiêm áo” ẩn dụ cho cái vẻ bề ngoài của các ông tiến sĩ.
● + “Cái giá khoa danh” ẩn dụ cho danh tiếng, địa vị đạt được nhờ khoa cử.
● – Biện pháp châm biếm: Dùng hình ảnh “tiến sĩ giấy” để gián tiếp châm biếm, phê phán những kẻ chỉ có danh mà không có thực tài.
● * Tác dụng:
● – Tạo ra sự đối lập, mỉa mai sâu sắc: Việc dùng hình ảnh “xiêm áo” rất “nhẹ” nhưng lại có "cái giá" rất "hời" đã tạo ra sự đối lập giữa thực chất và giá trị, làm nổi bật sự vô dụng, rỗng tuếch của những người mang danh tiến sĩ nhưng không có tài năng, cốt cách.
● – Tăng tính biểu cảm và gợi hình: không chỉ miêu tả một cách trực quan mà còn bộc lộ thái độ mỉa mai, khinh thường của tác giả đối với hiện thực bất cập xã hội đương thời.
– Phê phán thói háo danh, mua danh bán chức, và tình trạng trọng hư danh hơn thực tài của một bộ phận thức trong xã hội phong kiến suy tàn.
Câu 4:
(1.0 điểm). Hai câu thơ: “Ghế chéo, lọng xanh ngồi bảnh chọe,/ Nghĩ rằng đồ thật, hóa đồ chơi!” cho ta biết thái độ, tình cảm gì của tác giả với ông tiến sĩ giấy nói riêng và với chế độ khoa cử phong kiến thời bấy giờ nói chung?
(1.0 điểm). Hai câu thơ: “Ghế chéo, lọng xanh ngồi bảnh chọe,/ Nghĩ rằng đồ thật, hóa đồ chơi!” cho ta biết thái độ, tình cảm gì của tác giả với ông tiến sĩ giấy nói riêng và với chế độ khoa cử phong kiến thời bấy giờ nói chung?
Giải bởi Vietjack
– Hai câu thơ thể hiện thái độ châm biếm và khinh bỉ đối với những ông tiến sĩ giấy, tượng trưng cho những kẻ có danh vị mà không có thực tài.
– Tình cảm này cũng phản ánh sự châm chọc đối với chế độ khoa cử phong kiến, nơi mà những người bất tài vẫn có thể dễ dàng đạt được danh vọng chỉ nhờ hình thức.
Câu 5:
(1.5 điểm). Từ bài thơ trên, em hãy rút ra những bài học thiết thực cho bản thân. (Yêu cầu trình bày một đoạn văn khoảng 7 câu).
(1.5 điểm). Từ bài thơ trên, em hãy rút ra những bài học thiết thực cho bản thân. (Yêu cầu trình bày một đoạn văn khoảng 7 câu).
Giải bởi Vietjack
* Về hình thức: HS diễn đạt thành đoạn văn, không mắc lỗi
* Về nội dung: Nêu được bài học rút ra từ bài thơ.
– Không nên coi trọng hư danh, phải làm được những điều có ích cho cuộc đời chứ không nên theo đuổi hư danh hão huyền.
– Sống có trách nhiệm với bản thân, với đất nước, để không trở thành những người sống thiếu trách nghiệm.
Đăng nhập để xem lời giải
Lưu tiến độ và luyện tập hiệu quả hơn. Hoàn toàn miễn phí!
Đang tải chế độ Học...
Hot: 1000+ đề thi cuối kì 1 lớp 1-12 đầy đủ các môn (Update 2026) (chỉ từ 60k). Tải ngay
Đăng ký VIP để học và luyện thi không giới hạn
Trọn bộ quyền lợi trên Vietjack, trong một tài khoản.
- Phòng luyện thi cấp tốc: ĐGNL - ĐGTD, Tốt nghiệp THPT, Ôn vào 10, Ôn vào 6, Ôn Giữa kì/Cuối kì
- Hơn 200K đề thi thử, đề minh hoạ, chính thức các năm
- Với 3tr+ câu hỏi theo các mức độ Nhận biết, Thông hiểu, Vận dụng
- Tải xuống đề thi [DOCX] với đầy đủ đáp án
- Xem hàng ngàn bài giảng đính kèm củng cố thêm kiến thức
- Bao gồm tất cả các bậc từ Tiểu học đến Đại học
- Chặn hiển thị quảng cáo tăng khả năng tập trung ôn luyện
- Đăng ký ngay
CÂU HỎI HOT CÙNG CHỦ ĐỀ
Đăng nhập để xem lời giải
Lưu tiến độ và luyện tập hiệu quả hơn. Hoàn toàn miễn phí!
Lời giải
Đăng nhập để xem lời giải
Lưu tiến độ và luyện tập hiệu quả hơn. Hoàn toàn miễn phí!
Lời giải
Đăng nhập để xem lời giải
Lưu tiến độ và luyện tập hiệu quả hơn. Hoàn toàn miễn phí!
Lời giải
Bạn cần đăng ký gói VIP ( giá chỉ từ 250K ) để làm bài, xem đáp án và lời giải chi tiết không giới hạn.
Đăng nhập để xem lời giải
Lưu tiến độ và luyện tập hiệu quả hơn. Hoàn toàn miễn phí!
Lời giải
Bạn cần đăng ký gói VIP ( giá chỉ từ 250K ) để làm bài, xem đáp án và lời giải chi tiết không giới hạn.
Đăng nhập để xem lời giải
Lưu tiến độ và luyện tập hiệu quả hơn. Hoàn toàn miễn phí!
Lời giải
Bạn cần đăng ký gói VIP ( giá chỉ từ 250K ) để làm bài, xem đáp án và lời giải chi tiết không giới hạn.
Đăng ký để học cùng Vietjack. Hoàn toàn miễn phí!
Bằng việc đăng ký, bạn đồng ý với Điều khoản sử dụng và Chính sách bảo mật của Vietjack.
Nhắn tin Zalo
Hỏi bài tập