Đọc bài thơ sau:

CẢNH RỪNG VIỆT BẮC

Cảnh rừng Việt Bắc thật là hay,

Vượn hót, chim kêu suốt cả ngày.

Khách đến thì mời ngô nếp nướng,

Săn về thường chén thịt rừng quay.

Non xanh, nước biếc tha hồ dạo,

Rượu ngọt, chè tươi mặc sức say.

Kháng chiến thành công ta trở lại,

Trăng xưa, hạc cũ với xuân này.

(Hồ Chí Minh)

(Hồ Chí Minh Toàn tập – tập 5, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2000)

* Chú thích

1. Tác giả: Hồ Chí Minh (1890 – 1969). Lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam. Người là một nhà cách mạng kiệt xuất, đồng thời là một nhà thơ lớn. Thơ Người mang phong cách nghệ thuật giản dị, mộc mạc nhưng chứa đựng tư tưởng lớn (tinh thần lạc quan, yêu thiên nhiên, ý chí cách mạng sắt đá).

2. Tác phẩm: Bài thơ được sáng tác khoảng năm 1947, trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp tại chiến khu Việt Bắc.

PHẦN I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

(0.5 điểm). Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?

a. Đảm bảo yêu cầu hình thức của đoạn văn nghị luận văn học: Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp hoặc tổng phân hợp.

b. Xác định đúng yêu cầu của đề: Phân tích 6 câu thơ đầu của bài thơ “Cảnh rừng Việt Bắc” (Hồ Chí Minh).

c. Triển khai hợp lý nội dung đoạn văn:

* Mở đoạn

– Dẫn dắt, giới thiệu Hồ Chí Minh và bài thơ “Cảnh rừng Việt Bắc”.

– Khái quát nội dung 6 câu thơ đầu: khắc họa bức tranh thiên nhiên tươi đẹp và cuộc sống sinh hoạt ấm cúng, đậm nghĩa tình của chiến khu Việt Bắc.

* Thân đoạn

– Hai câu đề (Cảnh sắc thiên nhiên):

+ Lời mở đầu trực tiếp bộc lộ cảm xúc thích thú, ngợi ca (“thật là hay”).

+ Âm thanh rộn rã, tràn đầy sức sống của núi rừng qua tiếng vượn hót, chim kêu vang vọng suốt ngày.

– Hai câu thực (Cuộc sống sinh hoạt giản dị):

+ Những sản vật mộc mạc, bình dị của núi rừng (ngô nếp nướng, thịt rừng quay).

+ Tinh thần hiếu khách, sự ấm áp, gắn bó quân dân và phong thái ung dung, hào sảng của Bác trong cuộc sống chiến khu.

– Hai câu luận (Không gian nên thơ và vị ngon của núi rừng):

+ Nghệ thuật liệt kê (non xanh, nước biếc, rượu ngọt, chè tươi) kết hợp các cụm từ tự do (tha hồ dạo, mặc sức say).

+ Khung cảnh thiên nhiên mở ra rộng lớn, nên thơ; con người hòa hợp tuyệt đối với đất trời, thể hiện tâm hồn yêu thiên nhiên sâu sắc và niềm vui sống lạc quan.

* Kết đoạn

– Khái quát lại giá trị nội dung và nghệ thuật.

– Khẳng định vẻ đẹp tâm hồn của Hồ Chí Minh.

d. Sáng tạo: Cách diễn đạt độc đáo, có cảm nghĩ riêng, sâu sắc.

e. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, Tiếng Việt.

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn:

Đủ 3 phần: Mở bài, thân bài, kết bài; các ý được triển khai, sắp xếp theo một trình tự hợp lí.

b. Xác định đúng yêu cầu của đề: suy nghĩ của mình về trách nhiệm của thế hệ trẻ ngày nay với việc giữ gìn và bảo vệ môi trường.

c. Bài viết có thể triển khai theo nhiều cách khác nhau song cần đảm bảo các ý sau:

* Mở bài:

– Dẫn dắt, giới thiệu Hồ Chí Minh và bài thơ “Cảnh rừng Việt Bắc”.

– Nêu vấn đề: Từ vẻ đẹp thiên nhiên trong thơ Bác, đặt ra vấn đề cần nghị luận: Trách nhiệm của thế hệ trẻ ngày nay trong việc giữ gìn và bảo vệ môi trường.

 * Thân bài:

– Khái quát vẻ đẹp thiên nhiên Việt Bắc qua bài thơ.

– Suy nghĩ về trách nhiệm của thế hệ trẻ với việc bảo vệ môi trường ngày nay:

+ Thực trạng môi trường: bị đe dọa nghiêm trọng bởi ô nhiễm, biến đổi khí hậu, nạn chặt phá rừng, rác thải nhựa...

+ Nhận thức, vai trò của thế hệ trẻ: hiểu rõ giá trị của thiên nhiên và giữ gìn xanh – sạch – đẹp cho quê hương.

+ Hành động cụ thể: Hạn chế rác thải nhựa, tích cực tái chế; tham gia trồng cây gây rừng, giữ gìn cảnh quan học đường và khu dân cư; phê phán, lên án các hành vi phá hoại tài nguyên môi trường.

 * Kết bài:

– Khẳng định lại vấn đề.

– Thông điệp, bài học: Thế hệ trẻ có vai trò và trách nhiệm bảo vệ môi trường hôm nay, vì một tương lai bền vững của đất nước.

d. Sáng tạo: Diễn đạt sáng tạo, sinh động, giàu hình ảnh, có giọng điệu riêng.

e. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, tiếng Việt.