PHẦN I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)
Đọc bài thơ sau và thực hiện các yêu cầu:
MẸ NGỒI CHẢI TÓC CHO CON
(Trần Hà Yên)
(1) Mẹ ngồi chải tóc cho con
Ngoài sân nắng ấm vẫn còn đầy hiên
Thương sao tay mẹ dịu hiền
Vuốt ve đi hết ưu phiền trong con
(2) Đôi vai mẹ đã mỏi mòn
Quanh năm gồng gánh trèo non lội đèo
Cuộc đời mẹ lắm gieo neo
Đêm đêm nước mắt chảy theo vào lòng
(3) Ngày mùa tay cấy vừa xong
Thương đôi chân lại đạp vòng bánh xe
Bán buôn tần tảo nón che
Cho con từng quả mẹ vừa chín thơm
(4) Một đời vất vả khói rơm
Bây giờ nắng ấm hương thơm đã về
Bàn tay mẹ lại dãi dề
Chải suông mái tóc mọi bề cho con.
(Theo Trần Hà Yên,
Tuyển tập Đi qua miền khát, 2023, https://www.thivien.net/)
* Chú thích:
– Trần Hà Yên tên khai sinh là Trần Thị Minh Hạnh, sinh năm 1965 tại Quảng Ngãi, tốt nghiệp cử nhân văn chương tại ĐH Sư phạm năm 1987, sau đó trở thành giáo viên trung học phổ thông. Là hội viên Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh (2019).
PHẦN I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)
Đọc bài thơ sau và thực hiện các yêu cầu:
MẸ NGỒI CHẢI TÓC CHO CON
(Trần Hà Yên)
(1) Mẹ ngồi chải tóc cho con
Ngoài sân nắng ấm vẫn còn đầy hiên
Thương sao tay mẹ dịu hiền
Vuốt ve đi hết ưu phiền trong con
(2) Đôi vai mẹ đã mỏi mòn
Quanh năm gồng gánh trèo non lội đèo
Cuộc đời mẹ lắm gieo neo
Đêm đêm nước mắt chảy theo vào lòng
(3) Ngày mùa tay cấy vừa xong
Thương đôi chân lại đạp vòng bánh xe
Bán buôn tần tảo nón che
Cho con từng quả mẹ vừa chín thơm
(4) Một đời vất vả khói rơm
Bây giờ nắng ấm hương thơm đã về
Bàn tay mẹ lại dãi dề
Chải suông mái tóc mọi bề cho con.
(Theo Trần Hà Yên,
Tuyển tập Đi qua miền khát, 2023, https://www.thivien.net/)
* Chú thích:
– Trần Hà Yên tên khai sinh là Trần Thị Minh Hạnh, sinh năm 1965 tại Quảng Ngãi, tốt nghiệp cử nhân văn chương tại ĐH Sư phạm năm 1987, sau đó trở thành giáo viên trung học phổ thông. Là hội viên Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh (2019).
(1.0 điểm). Nêu thể thơ của bài thơ Mẹ ngồi chải tóc cho con. Xác định cách gieo vần ở khổ thơ sau:
Đôi vai mẹ đã mỏi mòn
Quanh năm gồng gánh trèo non lội đèo
Cuộc đời mẹ lắm gieo neo
Đêm đêm nước mắt chảy theo vào lòng
Câu hỏi trong đề: Bộ 10 đề thi cuối kì 1 Ngữ văn 6 năm 2025-2026 (có đáp án) !!
Quảng cáo
Trả lời:
– Thể thơ: lục bát.
– Cách gieo vần:
+ Vần chân: Tiếng thứ 6 của câu lục vần với tiếng thứ 6 của câu bát, tiếng thứ 8 của câu bát lại vần với tiếng thứ 6 của câu lục tiếp theo.
+ Vần bằng: mòn – non, đèo – neo – theo.
Câu hỏi cùng đoạn
Câu 2:
(1.0 điểm). Chỉ ra 2 hình ảnh miêu tả người mẹ trong khổ thơ sau:
Ngày mùa tay cấy vừa xong
Thương đôi chân lại đạp vòng bánh xe
Bán buôn tần tảo nón che
Cho con từng quả mẹ vừa chín thơm
– Hai hình ảnh miêu tả người mẹ:
+ “Thương đôi chân lại đạp vòng bánh xe”: khắc họa sự lam lũ, vất vả của người mẹ. Vừa kết thúc công việc đồng áng nặng nhọc (“tay cấy vừa xong”), mẹ lại ngay lập tức bươn chải trên chiếc xe đạp để lo toan cho cuộc sống, không một phút ngơi nghỉ.
+ “Bán buôn tần tảo nón che”: hiện lên vẻ đẹp của sự chịu thương chịu khó, hy sinh thầm lặng. Dưới chiếc nón lá che nghiêng trước nắng mưa, mẹ kiên nhẫn tích góp, dành dụm từng chút một vì gia đình.
Câu 3:
(1.0 điểm). Xác định một từ láy và nêu tác dụng của từ láy đó trong hai dòng thơ sau:
Thương sao tay mẹ dịu hiền
Vuốt ve đi hết ưu phiền trong con
– Từ láy: vuốt ve.
– Tác dụng:
+ Diễn tả cụ thể cử chỉ ân cần, nâng niu, vỗ về bằng bàn tay của mẹ.
+ Nhấn mạnh tình cảm yêu thương sâu sắc, sự che chở, vỗ về xoa dịu những lo âu, mệt mỏi trong tâm hồn người con.
+ Làm câu thơ thêm mềm mại, uyển chuyển, tăng sức gợi cảm cho hình ảnh người mẹ.
Câu 4:
(1.0 điểm). Nêu cảm nhận của em về hình ảnh người mẹ qua 2 dòng thơ:
Cuộc đời mẹ lắm gieo neo
Đêm đêm nước mắt chảy theo vào lòng
Gợi ý: Hai dòng thơ gợi lên hình ảnh người mẹ tảo tần, chịu thương chịu khó nhưng giàu lòng vị tha và đức hy sinh. Từ “gieo neo” diễn tả cuộc đời đầy ắp những khó khăn, lận đận và nhọc nhằn mà mẹ phải gánh chịu. Thế nhưng, trước bao sóng gió, mẹ không hề than vãn mà chọn cách chịu đựng một mình “nước mắt chảy theo vào lòng”. Qua đó, khơi dậy trong lòng người đọc niềm xúc động nghẹn ngào và lòng biết ơn sâu sắc trước tình mẫu tử thiêng liêng.
Câu 5:
(1.0 điểm). Nêu chủ đề của bài thơ.
– Chủ đề: ngợi ca tình mẫu tử thiêng liêng, sâu sắc, gắn liền với lòng biết ơn và sự thấu hiểu của người con trước những hi sinh, tần tảo suốt cuộc đời của người mẹ.
Câu 6:
(1.0 điểm). Hãy nêu bài học em nhận được sau khi đọc xong bài thơ.
– Gợi ý:
+ Cần phải thấu hiểu cho những vất vả, hi sinh của mẹ.
+ Trân trọng những phút giây bình yên được ở bên cạnh mẹ.
+ Biết thương mẹ, ngoan ngoãn, cố gắng học tập thật tốt để mẹ vui lòng, không phụ công lao dạy dỗ, vất vả của mẹ.
Đăng nhập để xem lời giải
Lưu tiến độ và luyện tập hiệu quả hơn. Hoàn toàn miễn phí!
Đang tải chế độ Học...
Hot: 1000+ đề thi cuối kì 1 lớp 1-12 đầy đủ các môn (Update 2026) (chỉ từ 60k). Tải ngay
Đăng ký VIP để học và luyện thi không giới hạn
Trọn bộ quyền lợi trên Vietjack, trong một tài khoản.
- Phòng luyện thi cấp tốc: ĐGNL - ĐGTD, Tốt nghiệp THPT, Ôn vào 10, Ôn vào 6, Ôn Giữa kì/Cuối kì
- Hơn 200K đề thi thử, đề minh hoạ, chính thức các năm
- Với 3tr+ câu hỏi theo các mức độ Nhận biết, Thông hiểu, Vận dụng
- Tải xuống đề thi [DOCX] với đầy đủ đáp án
- Xem hàng ngàn bài giảng đính kèm củng cố thêm kiến thức
- Bao gồm tất cả các bậc từ Tiểu học đến Đại học
- Chặn hiển thị quảng cáo tăng khả năng tập trung ôn luyện
- Đăng ký ngay
CÂU HỎI HOT CÙNG CHỦ ĐỀ
Đăng nhập để xem lời giải
Lưu tiến độ và luyện tập hiệu quả hơn. Hoàn toàn miễn phí!
Lời giải
a. Đảm bảo cấu trúc bài văn tự sự.
b. Xác định đúng yêu cầu của đề: Kể lại một trải nghiệm đáng nhớ của mình mà qua đó em nhận ra được bài học sâu sắc.
c. Triển khai hợp lý nội dung bài văn:
– Sử dụng ngôi kể thứ nhất.
– Giới thiệu được hoàn cảnh xảy ra trải nghiệm đó: thời gian, địa điểm, nhân vật xuất hiện cùng em.
– Diễn biến của trải nghiệm:
+ Sự việc (Ví dụ: Em mải chơi nên quên ôn bài dẫn đến kết quả kiểm tra kém; hoặc em che giấu một lỗi lầm,...).
+ Cảm xúc, tâm trạng (lo lắng, hồi hộp, sợ hãi,...) và hành động của em (nói dối, cố gắng lấp liếm vấn đề,...).
+ Kết quả của hành động: Mẹ phát hiện ra điểm số/sự thật, sự thất vọng, buồn bã trong ánh mắt của mẹ,...
– Cách em đối diện và vượt qua.
– Rút ra bài học từ trải nghiệm đó.
d. Sáng tạo: HS thể hiện được những suy nghĩ sâu sắc, độc đáo.
e. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, ngữ nghĩa tiếng Việt.
Đăng nhập để xem lời giải
Lưu tiến độ và luyện tập hiệu quả hơn. Hoàn toàn miễn phí!
Lời giải
– Từ láy: vuốt ve.
– Tác dụng:
+ Diễn tả cụ thể cử chỉ ân cần, nâng niu, vỗ về bằng bàn tay của mẹ.
+ Nhấn mạnh tình cảm yêu thương sâu sắc, sự che chở, vỗ về xoa dịu những lo âu, mệt mỏi trong tâm hồn người con.
+ Làm câu thơ thêm mềm mại, uyển chuyển, tăng sức gợi cảm cho hình ảnh người mẹ.
Đăng nhập để xem lời giải
Lưu tiến độ và luyện tập hiệu quả hơn. Hoàn toàn miễn phí!
Lời giải
Bạn cần đăng ký gói VIP ( giá chỉ từ 250K ) để làm bài, xem đáp án và lời giải chi tiết không giới hạn.
Đăng nhập để xem lời giải
Lưu tiến độ và luyện tập hiệu quả hơn. Hoàn toàn miễn phí!
Lời giải
Bạn cần đăng ký gói VIP ( giá chỉ từ 250K ) để làm bài, xem đáp án và lời giải chi tiết không giới hạn.
Đăng nhập để xem lời giải
Lưu tiến độ và luyện tập hiệu quả hơn. Hoàn toàn miễn phí!
Lời giải
Bạn cần đăng ký gói VIP ( giá chỉ từ 250K ) để làm bài, xem đáp án và lời giải chi tiết không giới hạn.
Đăng nhập để xem lời giải
Lưu tiến độ và luyện tập hiệu quả hơn. Hoàn toàn miễn phí!
Lời giải
Bạn cần đăng ký gói VIP ( giá chỉ từ 250K ) để làm bài, xem đáp án và lời giải chi tiết không giới hạn.
Đăng ký để học cùng Vietjack. Hoàn toàn miễn phí!
Bằng việc đăng ký, bạn đồng ý với Điều khoản sử dụng và Chính sách bảo mật của Vietjack.