PHẦN II. VIẾT (5,0 điểm)

Viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá chủ đề trong đoạn trích truyện “Bóng người xưa” của Thạch Lam.

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận phân tích, đánh giá một tác phẩm văn học.

b. Xác định đúng yêu cầu đề: Chủ đề trong đoạn trích truyện “Bóng người xưa” của Thạch Lam.

c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm

HS có thể viết bài theo nhiều cách khác nhau trên cơ sở kết hợp được lí lẽ và dẫn chứng để tạo tính chặt chẽ, logic của mỗi luận điểm; đảm bảo các yêu cầu sau:

1. Mở bài:

– Giới thiệu tác giả, tác phẩm, cảm nhận/ đánh giá chung về tác phẩm.

2. Thân bài:

* Chủ đề: Đoạn trích thể hiện:

– Sự thức tỉnh trong tâm hồn Vân.

– Ca ngợi vẻ đẹp nhẫn nại, bao dung, giàu đức hi sinh của Mai.

– Đề cao tình yêu, sự trân trọng và gìn giữ hạnh phúc gia đình.

* Sự thức tỉnh của Vân:

– Ánh lửa và hình ảnh Mai dưới ánh đèn gợi lại vẻ đẹp của Mai thuở thiếu nữ.

– Những kỉ niệm về mối tình đầu lần lượt hiện về: tình yêu tha thiết của hai người; nỗi đau khi không đến được với nhau; lòng thương cảm khi gặp lại Mai sau những năm tháng bất hạnh.

– Vân nhìn lại quãng thời gian sau khi kết hôn: từ yêu thương chuyển sang chán nản, hối hận; lạnh nhạt, cay nghiệt, xúc phạm và hành hạ Mai.

– Nhận ra sự hy sinh thầm lặng và những đau khổ mà Mai phải chịu => Hối hận về những lỗi lầm của mình; tình yêu và lòng thương yêu được đánh thức; thể hiện qua cử chỉ ân cần, lời nói dịu dàng với vợ.

=> Khẳng định lương tri và tình yêu thương vẫn có thể được khơi dậy trong con người; khi biết yêu thương và trân trọng, con người có thể hàn gắn những rạn vỡ trong cuộc sống.

* Ca ngợi vẻ đẹp của nhân vật Mai

– Từng trải qua nhiều bất hạnh: không lấy được người mình yêu; cuộc hôn nhân đầu không hạnh phúc; tiếp tục chịu sự lạnh nhạt, tàn nhẫn của Vân.

– Phẩm chất: hiền hậu, nhẫn nại, cam chịu, không oán trách, hết lòng vun vén gia đình.

=> Chính sự bao dung và âm thầm hi sinh của Mai đã góp phần đánh thức lương tâm của Vân.

=> Thể hiện sự trân trọng, ngợi ca vẻ đẹp truyền thống của người phụ nữ; đồng thời bày tỏ niềm cảm thương trước số phận nhiều thiệt thòi của họ.

* Đề cao tình yêu, sự trân trọng và gìn giữ hạnh phúc gia đình

– Hạnh phúc gia đình không chỉ được xây dựng từ tình yêu ban đầu mà còn cần: sự thấu hiểu; sự cảm thông; lòng biết ơn; sự trân trọng người bạn đời.

– Khi con người vô tâm, ích kỉ, hạnh phúc sẽ dần tan vỡ.

– Khi biết yêu thương, nhìn lại bản thân và sửa chữa lỗi lầm, hạnh phúc vẫn có cơ hội được hồi sinh.

* Đặc sắc nghệ thuật:

– Xây dựng tình huống tâm lí giàu ý nghĩa.

– Miêu tả diễn biến nội tâm tinh tế.

– Ngôn ngữ nhẹ nhàng, giàu chất trữ tình.

– Hình ảnh ánh lửa mang ý nghĩa biểu tượng, khơi dậy kí ức và tình yêu.

3. Kết bài:

– Khẳng định lại giá trị của chủ đề đoạn trích.

– Khẳng định thành công nghệ thuật của Thạch Lam trong việc khám phá đời sống nội tâm con người.

d. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.

e. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, tiếng Việt.